Man’usze (arab. ), l. mn. mana’isz (arab. ) – tradycyjna bliskowschodnia potrawa charakterystyczna dla , mająca formę płaskiego placka przypominającego pizzę, najczęściej podawanego z mieszanką ziół zwaną zatar.
W grudniu 2023 roku podczas odbywającej się w Kasane 18. sesji Międzyrządowego Komitetu ds. Ochrony Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego man’usze jako symboliczną praktykę kulinarną w Libanie wpisano na listę reprezentatywną niematerialnego dziedzictwa kulturowego UNESCO.
Charakterystyka thumb|left|Mana’isz wypiekane i sprzedawane na targu w Bejrucie (2009) Man’usze jest popularnym daniem jedzonym na śniadanie w Libanie, Syrii, Jordanii i Palestynie. Może stanowić również przystawkę do pikantnych potraw nadziewanych serem, mięsem lub szpinakiem. Placki przygotowywane są zarówno w domach (wówczas głównie przez gospodynie), jak również sprzedaje się je w małych piekarniach zwanych furn oraz na straganach i w kioskach na targowiskach.
Ciasto drożdżowe na man’usze wyrabia się ręcznie, spłaszcza i rozciąga opuszkami palców, formując cienki placek zagłębiony w środku, aby zapobiec spływaniu składników. W najbardziej klasycznym wariancie ciasto pokrywa się zatarem – charakterystyczną dla kuchni libańskiej aromatyczną mieszanką tymianku, oregano, majeranku, sumaka, prażonego sezamu, soli i oliwy z oliwek. Przygotowywaniu ciasta towarzyszą modły o jego wyrośnięcie – muzułmanie recytują początek sury Al-Fatihy, zaś chrześcijanie odmawiają kilka modlitw i wykonują znak krzyża, zanim pozwolą ciastu odpocząć.
Ciasto piecze się w piecach stalowych (sadż, ), cylindrycznych piecach z cegły i gliny (tanur, ), otwartych piecach z gliny i słomy (tabun, ) oraz piecach gazowych lub opalanych drewnem. Po wypieczeniu często do mana’isz dodaje się świeże pomidory, ogórki, oliwki, cebulę czy liście mięty. Oprócz warzyw popularnymi dodatkami są dostępne w Libanie sery – (), (), kaszkawan () lub zwykły twaróg – oraz (), czyli rodzaj wysuszonego jogurtu zmieszanego z kaszą bulgur lub ziarnami zbóż. Istnieje też wersja man’usze z mięsem nosząca nazwę lahm bi-ma’ażin (), od której pochodzi nazwa tureckiej potrawy lahmacun. Po uzupełnieniu o dodatki mana’isz składane są na pół i podawane do spożycia.
Tradycja wypiekania mana’isz przekazywana jest głównie z pokolenia na pokolenie w rodzinach. Wszyscy domownicy biorą udział w przygotowywaniu potrawy, a podział obowiązków jest ściśle określony. Man’usze stanowi czynnik integrujący społeczeństwo w Libanie oraz innych krajach Lewantu, gdyż jest ważnym elementem tradycyjnych porannych spotkań sobhhiyé.
Przypisy
Kategoria:Kultura w Libanie Kategoria:Kultura w Syrii Kategoria:Kultura w Jordanii Kategoria:Kultura w Palestynie Kategoria:Kuchnia bliskowschodnia Kategoria:Placki Kategoria:Ciasta wytrawne Kategoria:Przystawki Kategoria:Rodzaje chleba Kategoria:Obiekty z listy niematerialnego dziedzictwa UNESCO