Lejkówka dębikowa (Collybia dryadicola (J. Favre) Z.M. He & Zhu L. Yang) – gatunek grzybów z rzędu pieczarkowców (Agaricales).
Systematyka i nazewnictwo Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Collybia, Clitocybaceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi.
Po raz pierwszy opisał go Jules Favre w 1955 roku jako odmianę lejkówki jadowitej (Clitocybe rivulosa var. dryadicola). W 1976 r. Harri Harmaja podniósł go do rangi gatunku w rodzaju Clitocybe, a w 2023 r. Z.M. He & Zhu L. Yang do rodzaju Collybia. Synonimy: Clitocybe dryadicola (J. Favre) Harmaja 1976 Clitocybe rivulosa var. dryadicola J. Favre 1955 Nazwę polską zaproponował Władysław Wojewoda w 2003 r. W książkach spotykana jest też nazwa lejkówka biaława odmiana dębikowa. Obydwie nazwy są niespójne z aktualną nazwą naukową.
Morfologia Kapelusz Średnica 8–40 mm, wodochłonny, początkowo łukowaty, potem płaskołukowaty z podwiniętym, czasem nieco wklęsły z tępym garbem, starsze okazy pofalowane. Brzeg biały i włochaty, niekarbowany. Powierzchnia gładka, matowa, u młodych okazów biała, czasami delikatnie oszroniona, u starszych błyszcząca, tłusta, jasnokremowożółtawa, jasnobeżowa, siwawa. Blaszki Średnio gęste, szerokie i szeroko przyrośnięte do słabo zbiegających, początkowo białawe, potem kremowe. Ostrza gładkie, regularne. Trzon Wysokość 1–4 cm, grubość 2–4 mm, walcowaty lub pałkowaty, zwykle krzywy, sprężysty, początkowo watowaty, potem pusty. Powierzchnia biaława, włóknista, pod blaszkami jaśniejsza. Miąższ Cienki, sprężysty, miękki, białawy o nieco grzybowym smaku i zapachu. Cechy mikroskopowe Zarodniki szeroko elipsoidalne, bezbarwne, gładkie, 4,8–5,4 × 2,4–3,6 µm, Q: 1,4-2. Podstawki cylindryczne, 24–27,6 × 4,8–6 µm, z 4 sterygmami i sprzążką bazalną. Cystyd brak. Końce strzępek w warstwie korowej skórki trzonu kręte. Przegrody ze sprzążkami.
Występowanie i siedlisko Podano nieliczne stanowiska w Ameryce Północnej, Europie i Azji. W Polsce do 2024 r. podano jedno tylko stanowisko na Przełęczy między Kopami w Tatrach w 2002 r. Jest to pierwsze stanowisko tego gatunku w Karpatach, wcześniej w Europie podawany był tylko z Alp.
Naziemny grzyb saprotroficzny. Występuje w wysokich partiach gór wśród krzewinek dębika ośmiopłatkowego, na wapiennym podłożu. Nie jest jednak związany z dębikiem ośmiopłatkowym mykoryzą, wspólne występowanie tych gatunków prawdopodobnie spowodowane jest specyficznymi cechami podłoża.
Przypisy
Kategoria:Clitocybaceae Kategoria:Mykobiota Polski