Berżniki (nazwa historyczna: Berźniki) – wieś w Polsce, położona w województwie podlaskim, w powiecie sejneńskim, w gminie Sejny na Pojezierzu Suwalskim.
+Integralne części wsi Berżniki SIMC Nazwa Rodzaj 1011945 Liszkowo Duże część wsi1011951 Liszkowo Małe część wsi
Dawniej miasto królewskie lokowane w 1551 roku przez Bonę SforzęStanisław Alexandrowicz, Geneza i rozwój sieci miasteczek Białorusi i Litwy do połowy XVII w., w: Acta Baltico‑Slavica t. 7, 1970, s. 96., położone było w końcu XVIII wieku w starostwie niegrodowym berżnickim w powiecie grodzieńskim województwa trockiegoВялікі гістарычны атлас Беларусі Т.2, Mińsk 2013, s. 87.. Zdegradowane po 1810 rokuRobert Krzysztofik, Lokacje miejskie na obszarze Polski. Dokumentacja geograficzno-historyczna, Katowice 2007, s. 18-19..
Historia I połowa XV wieku – najstarsze dane dotyczące miejscowości I połowa XVI wieku – założenie dworu przez Jurewicza Paca
1547–1557 – założenie miasta przez królową Bonę 1559 – prawa miejskie koniec XVI wieku – siedziba starostwa niegrodowego II połowa XVII wieku – zniszczenie miasta podczas wojen szwedzkich 1795 – w zaborze pruskim 1807 – w Księstwie Warszawskim po 1810 – utrata praw miejskich 1815 – w Królestwie Polskim 1919 – w granicach Polski 22 września 1920 – w czasie walk z Litwinami poległ ppor. Józef Sochański W 1929 r. była tu siedziba gminy Berżniki, powiat Suwałki. Mieszkało tu 323 osoby. Majątek ziemski posiadał tu Wiktor Czarkowski (58 mórg), Stanisław Leszczyński wraz z Bolesławem Skorupskim (842), Dominik Wołągiewicz (65). Była jedna piwiarnia, dwa sklepy spożywcze i jeden z wyrobami tytoniowymi. We wsi było trzech cieśli, kołodziej, trzech kowali, krawiec i stolarz. W latach 1973–1976 miejscowość była siedzibą gminy Berżniki. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa suwalskiego.
Zabytki Do rejestru zabytków Narodowego Instytutu Dziedzictwa wpisane są następujące obiekty: zespół kościoła parafialnego (nr rej.: 12 z 17.02.1979): drewniany kościół parafialny Wniebowzięcia NMP z 1819 dwie dzwonnice drewniane, połowa XIX w. dwie kaplice murowano-drewniane, połowa XIX w. ogrodzenie z bramą, koniec XIX w. plebania drewniana, początek XX w. (nr rej.: 113 z 29.04.1958) cmentarz rzymskokatolicki, 1. połowa XIX w. (nr rej.: 678 z 26.08.1989) klasycystyczna kaplica cmentarna, ob. Kaplica Pamięci Narodowej, 1846 (nr rej. A-77 z 22.04.2004) cmentarz wojenny żołnierzy niemieckich i rosyjskich z I wojny światowej (nr rej.: 324 z 10.03.1983)
Inne obiekty: granitowy pomnik o kształcie krzyża Virtuti Militari ku czci poległych w tzw. boju sejneńskim 22–23 sierpnia 1920, postawiony w 2001 na cmentarzu pomnik poświęcony żołnierzom armii poległym w litewskiej w bitwie niemeńskiej w 1920 pomnik ku czci 20 Polaków straconych przez hitlerowców w 1944 pomnik przyrody: jesion wysokości 18 m (za cmentarzem) wzgórze zamkowe, pozostałość po zamku królowej BonyPiotr Skurzyński "Warmia, Mazury, Suwalszczyzna" Wyd. Sport i Turystyka - Muza S.A. Warszawa 2004 s. 402
Przejście graniczne W okresie międzywojennym stacjonowała tu strażnica Korpusu Ochrony Pogranicza.
Znajduje się tutaj także drogowe przejście graniczne na Litwę w kierunku Kopciowa.
Osoby związane z Berżnikami Marian Piekarski (1927–1946) – urodzony w Berżnikach żołnierz AK, AKO i WiN, ofiara represji stalinowskich.
Zobacz też Cmentarz żydowski w Berżnikach
Przypisy GUS. Wyszukiwarka TERYT Rozporządzenie w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części ()
Bibliografia
L. Terlikowski, Gmina Berżniki powiatu suwalskiego, [w:] Kresy w oczach oficerów KOP, Katowice 2005, s. 39–52.
Linki zewnętrzne
Berżniki
Kategoria:Dawne miasta w województwie podlaskim Kategoria:Miasta królewskie I Rzeczypospolitej (województwo trockie) Kategoria:Miasta lokowane przez Bonę Sforzę Kategoria:Miasta w Polsce lokowane w XVI wieku Kategoria:Starostwo berżnickie