Jerzy Lassota vel Kaliński

Jerzy Ryszard Lassota vel Kaliński (ur. 15 listopada 1946 r. w Ostaszewie pow. toruński, zm. 15 lipca 2024 r. w Warszawie). – polski malarz, animator życia artystycznego, członek Warszawskiej Grupy Malarzy Niezależni'69Agnieszka Laudan (Stróżyk), Warszawska grupa artystyczna „Niezależni’69”, praca magisterska napisana pod kierunkiem prof. dr hab. Andrzeja Olszewskiego, Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego, Warszawa 2014. , współzałożyciel Fundacji Artbarbakan oraz kilku galerii w Warszawie.

Życiorys

Od wczesnej młodości interesował się rysunkiem i zachęcany przez uznanych artystów: Jana Cybisa i Stefana Gierowskiego postanowił zostać malarzem. Nie miał artystycznego wykształcenia, był samoukiem. W 1965 r. ukończył trzyletnią szkołę zawodową w zawodzie frezer. Malarstwa uczył się na obrazach starych mistrzów oraz w Państwowym Ognisku Artystycznym „Nowolipki” w Warszawie, gdzie uczęszczał w latach 60. W 1963 r. razem z Kazimierzem Romualdem Dąbrowskim „Naldkiem” oraz Jackiem Mieliwodzkim dołączył do wystawiających na murach warszawskiego Barbakanu malarzy abstrakcyjnych: Zbigniewa Kupczyńskiego, Waldemara Smolarka, Jana Naliwajki i Jana Soćko (Wagnera), tworząc osobną grupę „realistów”Agnieszka Stróżyk, Pierwsi Barbakańczycy i ich dalsze losy, Warszawa 2025 [w druku]. Wystawiał tam w każdym sezonie letnim, aż do 1967 r., gdy wystawy zostały zamknięte przez milicję.

Po wyjeździe do Świnoujścia i wystawie w kawiarni Parkowa, razem z Naldkiem oraz Mirosławem Długoszem „Mironem” w 1969 r. założył Warszawską Grupę Malarzy Niezależnych (znaną potem jako „Niezalezni’69” – która w czasie swojego funkcjonowania kilkakrotnie zmieniała skład). W tym okresie pisał także wiersze i sztuki teatralne, inscenizowane później przez jego przyjaciół.

W 1972 r. wyjechał do Malmӧ w Szwecji, gdzie dalej tworzył i wystawiał, a także wspólnie z artystami z Galerii Backarna zainicjował powstanie polsko-szwedzkiej grupy Spirallen. W następnym roku przeniósł się do Włoch, gdzie zamieszkał na przedmieściach miasta Piza, Marina di Pisa, nad rzeką Arno. Tam przypadkowo poznał francuskiego hrabiego Regis De Miol-Flavard, który zaprosił go do swojej XIX-wiecznej posiadłości Mas de Bronzet w Beaucaire, niedaleko Arles, gdzie spędził kilka miesięcy od grudnia 1973 r. Podczas pobytu we Francji odwiedził także Paryż, a potem udał się do Niemiec (Münster). Jednak niedługo później, jeszcze w tym samym roku powrócił do Polski. Od tego czasu wystawiał zarówno w kraju, jak i za granicą, m.in. w Szwecji, Niemczech, Finlandii, Danii, ZSRR czy Wielkiej Brytanii.

Nie tylko tworzył i wystawiał, ale także mocno angażował się w działalność społeczno-artystyczną. Był współtwórcą i członkiem powstałej w 1994 r. Wolskiej Integracji Artystycznej (WIA) – nieformalnego zrzeszenie artystów, współpracującego z Wydziałem Kultury dla dzielnicy Wola w WarszawieAgnieszka Stróżyk, Nie ma dróg do niezależności, to niezależność jest drogą, w: Jerzy Lassota – malarstwo, Katalog wystawy w Galerii Fundacji Skarbnica Sztuki, Warszawa 2018..

W 1998 r. powrócił z wystawami na mury warszawskiego Barbakanu (wraz z Mironem), a rok później został współzałożycielem Fundacji Artbarbakan. W ramach wydarzenia Artbarbakan, który oficjalnie funkcjonował do 2013 r. odbyło się ponad sto wystaw malarstwa, rzeźby oraz innych wydarzeń artystycznych.

Od 2003 r. grupa Niezależni’69 intensywnie działała na warszawskiej Pradze Północ m.in. otworzyła tam kilka galerii: Mellina Sztuki, Mały Format oraz Galerię N’69; organizowała wystawy, wydarzenia artystyczne oraz angażowała się w pomoc dzieciom i młodzieży z trudnych środowisk.

Twórczość

Zajmował się głównie malarstwem olejnym, ale także gwaszem, akwarelą oraz rysunkiem ołówkiem, pastelą i piórkiem, ilustrował także książki i tomiki wierszy. Był niezwykle zdyscyplinowany i pracowity. Kolega z grupy Naldek nazwał go „gigantem pracy”, tworzącym corocznie niezliczone ilości rysunków i obrazów, szukającym niezmiennie nowych inspiracji i wypracowującym coraz to nowy styl. W czasie sześćdziesięciu lat pracy twórczej wielokrotnie zmieniał konwekcję swojego malarstwa, twierdził także, że „czuje się rozdarty między realizmem a abstrakcją”, ponieważ wiele jego prac oscylowało na pograniczu tych kierunków. Ukochany przez malarza temat to akty kobiecie, malowane na setki sposobów. Poza tym tworzył portrety, pejzaże, sceny rodzajowe oraz kompozycje czysto abstrakcyjne.

Zdarzyło mu się (choć epizodycznie) podejmować tematykę historyczną. W 1997 r. wraz z Mironem namalował wielkoformatowe dzieło (4 × 2 m) zatytułowane „Electio Viritim”, z okazji postawienia na warszawskiej Woli pomnika upamiętniającego miejsce wyboru królów polskich. Natomiast w 2000 r. powstał obraz „Polska 2000” ukazujący dzieje polskiego narodu. Dzieło Lassoty i Mirona było prezentowane m.in. w Pałacu Radziwiłłów w Warszawie oraz Galerii POSK (Polski Ośrodek Społeczno-Kulturalny) w Londynie.

Wybrane wystawy indywidualne oraz z Warszawską Grupą Malarzy Niezależni'69 1963–1967 – Mury Barbakanu, Warszawa 1967 – Ciechanów, Dom Kultury 1972 – Malmö, Galeria Gideon Gustafsson (G.G) 1973 – Malmö, Galeria Backarna, Galeria Vaster 1973 – Piza, Galeria L'Arcadia 1974 – Beaucaire (Prowansja), Mas de Bronzet 1974 – Münster-Stadttheater 1974 – Darmstadt, Galeria Keller Schloss 1975 – Malmö, Galeria G.G 1976 – Warszawa, Galeria KMPiK-Wola 1976 – Kopenhaga, Galeria Den Frie 1977 – Warszawa, Galeria KMPiK-Bródno 1978 – Nässjö, Kulturhuset 1980 – Helsinki, Galeria Picasso 1981 – Warszawa, Muzeum Woli 1983 – Essen, Essener Forum Bildener Künstler 1983 – Sztokholm, Galeria M 1984 – Darmstadt, Stadttheater 1985 – Malmö, Galeria Bernce 1988 – Mülheim, Stadtmuseum 1989 – Duisburg, Galeria Cubus 1989 – Bonn, Parlamentarische Gesellschaft Haus 1989 – Warszawa, Galeria Promocyjna 1989 – Elbląg, Galeria El 1990 – Kaliningrad (Królewiec), Państwowa Galeria Sztuki 1995 – Freiburg, Goethe Institut 1997 – Kassel, Documenta X-Stadtprogram 1997 – Warszawa, Galeria Forma & Colour 2000 – Londyn, Galeria POSK 1997-2013 – Warszawa, Artbarbakan 2010 – Saerbeck, Rathaus, Haus Buck 2014 – Warszawa, Galeria N'69 2018 – Warszawa: Galeria Fundacji Skarbnica Sztuki, Staromiejski Dom Kultury 2019 – Szczecin, Zamek Książąt Pomorskich 2019 – Warszawa: Galeria Fundacji Skarbnica Sztuki, Wolskie Centrum Kultury, Muzeum Warszawskiej Pragi 2021 – Warszawa: Galeria Fundacji Skarbnica Sztuki, Wolskie Centrum Kultury 2024 – Warszawa, Wolskie Centrum Kultury

Przypisy

Linki zewnętrzne Oficjalna strona Jerzego Lassoty Fundacja Skarbnica Sztuki Fundacja Artbarbakan Tryptyk - film o Jerzym Lassocie

Kategoria:Polscy malarze współcześni Kategoria:Urodzeni w 1946 Kategoria:Zmarli w 2024