Dipsas oligozonata – gatunek niejadowitego węża z rodziny połozowatych (Colubridae). Występuje w północno-zachodniej części Ameryki Południowej, prawdopodobnie endemicznie w Ekwadorze. Prowadzi głównie zmierzchowy i nocny tryb życia.
Systematyka Takson ten po raz pierwszy zgodnie z zasadami nazewnictwa binominalnego opisali w 1989 roku ekwadorscy herpetolodzy Orcés i Almendáriz na łamach „Revista Politécnica”. Autorzy nadali mu nazwę Sibynomorphus oligozonata. Jako miejsce typowe wskazali Zhila w prowincji Azuay w Ekwadorze (, wysokość 2250 m n.p.m.). Holotyp ma oznaczenie MEPN 3612 (pierwotnie EPN 3612), to dorosły samiec o długości 358 mm. W 2018 roku A. Arteaga i współpracownicy przenieśli gatunek do rodzaju Dipsas.
Etymologia Dipsas: dipsas, διψαδος dipsados „jadowity wąż, którego ukąszenie wywołuje silne pragnienie”. oligozonata: oligos – „mały, drobny, nieistotny”, – „opasana”.
Morfologia Jest to niewielki wąż o krótkiej głowie, spłaszczonym pysku, dosyć dużych oczach o ciemnych tęczówkach i czarnych źrenicach. Charakteryzuje się ubarwieniem od szarego do szarobrązowego, z szerokimi w przedniej części ciała i coraz bardziej zwężającymi się w stronę ogona ciemnymi poprzecznymi pasami. W obrębie ogona paski są tylko szczątkowe. Brzuch bez plam lub z ciemnymi plamkami i cętkami. Gatunek ten może być mylony z Dipsas jamespetersi, Dipsas oswaldobaezi i Dipsas oreas. Różni się od Dipsas jamespetersi tym, że nie posiada tarczki przedocznej, innym ubarwieniem brzucha, inną charakterystyką plam na ciele i mniejszą liczbą tarczek nadwargowych, których posiada 6–7, a Dipsas jamespetersi 8. Od Dipsas oreas różni się brakiem tarczki przedocznej i brakiem eliptycznych plam na całej długości ciała.
Wymiary: +SamiecSamicaDługość całkowita (mm) 766 772Długość SVL (mm) 632 618Łuski grzbietowe (rzędy) 15 15Tarczki brzuszne 145–163 177Tarczki podogonowe 66–68 66
Występowanie Według najnowszych ustaleń Dipsas oligozonata występuje tylko w południowym Ekwadorze na obszarze około 1425 km² w górnym biegu rzeki Río Jubones. Występuje na wysokościach powyżej 2100 m n.p.m. aż do około 3150 m n.p.m. Wcześniejsze stwierdzenia z innych obszarów w południowym Ekwadorze oraz z północnego Peru są obecnie przypisywane opisanemu w 2018 roku Dipsas oswaldobaezi.
Ekologia i zachowanie Gatunek ten występuje w górskich zaroślach i łąkach, w tropikalnych wilgotnych lasach górskich, ale czasami spotykano go także na plantacjach i w wiejskich ogrodach. Prowadzi głównie nocny tryb życia. Największą aktywność wykazuje o zmierzchu i w pierwszych godzinach nocnych – od około 18:30 do 22:00. Żeruje najczęściej na powierzchni gruntu, a jego dieta składa się ze ślimaków i owadów o miękkim ciele. W ciągu dnia odpoczywa pomiędzy zaroślami, pod pniami czy w stosach liści. Jest gatunkiem jajorodnym. Nie ma wielu informacji o rozrodzie tego gatunku, ale w lęgu stwierdzono po 4 jaja.
Status W Czerwonej księdze gatunków zagrożonych IUCN Dipsas oligozonata jest klasyfikowany jako gatunek narażony (VU, ). Gatunek ten jest opisywany jako bardzo rzadki. Liczebność ani trend populacji nie zostały oszacowane.
Uwagi
Przypisy
Kategoria:Połozowate Kategoria:Gady Ameryki Południowej Kategoria:Fauna endemiczna Ekwadoru Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1989 roku