mały|Animacja ukazująca działanie mostu gondolowego Most gondolowy, most promowy – rodzaj mostu ruchomego, który przy pomocy gondoli przenosi segment drogi przez rzekę.
Konstrukcja ta była używana do przekraczania żeglownych rzek lub innych zbiorników wodnych, gdzie wymagany jest ruch statków. Był to rzadki typ mostu, zbudowano ich mniej niż 30 na całym świecie, z których część już jest nieczynna lub zlikwidowana.
Historia Nową koncepcję mostu ruchomego wymyślił jako pierwszy w 1873 roku Charles Smith (1844–1882), kierownik firmy Engine Works, pracujący w Hartlepool w Anglii. Jego pomysł miał być odpowiedzią na problemy w transporcie promami, które często się spóźniały i stwarzały niebezpieczeństwo dla podróżujących. Przedstawił go radom miejskim w Hartlepool, Middlesbrough i Glasgow, jednak wszystkie odmówiły realizacji przedsięwzięcia.
W 1887 roku francuski budowniczy mostów Ferdinand Arnodin i hiszpański inżynier Alberto Palacio po przestudiowaniu planów Smitha postanowili opatentować pomysł i wcielić go w życie. Pierwszy most gondolowy został wybudowany w Hiszpanii w 1893 roku, a jest to Most Biskajski. Projekt Alberta Palacia stał się inspiracją do powstania kolejnych projektów. Mosty te szczególnie popularne były we Francji, gdzie powstało ich aż 5.
Drugi most powstał w Rouen i został oddany do użytku w 1898 roku. Służył do roku 1940, kiedy to francuscy żołnierze postanowili go wysadzić, aby spowolnić atak wojsk niemieckich.
W 1905 roku powstał Widnes–Runcorn, który był pierwszym mostem gondolowym w Wielkiej Brytanii i największym mostem gondolowym na świecie. Z powodu ograniczonej przepustowości i zwiększającego się zapotrzebowania w regionie, a także z powodu pogorszającego się stanu technicznego, w 1961 roku został zburzony i zastąpiony mostem łukowym przelotowym – Silver Jubilee Bridge.
Funkcja Mosty gondolowe odpowiadają na potrzebę przekraczania rzek lub dróg wodnych, w przypadkach kiedy budowa konwencjonalnych mostów wysokiego poziomu z odpowiednią wysokością umożliwiającą pomieszczenie masztów i wysokich statków korzystających z dróg wodnych, którymi miały być przekraczane, była niemożliwa lub nieopłacalna.
Sławomir Karaś zauważył, że mosty gondolowe nie są efektywnym elementem transportu, natomiast (...) są magnesem turystycznym, interesującym z charakterystyczną dominantą w krajobrazie.
Mosty gondolowe nie są obecnie powszechnie stosowane, a część starszych mostów nie jest używana, pełni funkcję turystyczną lub zabytkową.
Przykłady Istniejące MostZdjęcieMiastoKrajZakończenie budowyPrzęsłoLuzWysokośćMost Biskajskilink=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Zubia_jun.jpg|175x175pxPortugalete/GetxoHiszpania1893164 m45 m61,3 mPont transbordeur du Martroulink=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Charente_Maritime_Rochefort_pont_transbordeur_sud.jpg|175x175pxRochefortFrancja1900140 m50 m66,5 mAerial Lift Bridgelink=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Aerial_lift_bridge_duluth_mn.jpg|175x175pxDuluthStany Zjednoczone1905120 m41,1 m69,5 mNewport Transporter Bridgelink=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Transporter_Bridge,_from_Coronation_Park.jpg|175x175pxNewportWielka Brytania1906196,6 m50 m73,6 mSchwebefähre Osten–Hemmoorlink=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Osten.jpg|175x175pxOstenNiemcy190980 m30 m38 mTees Transporter Bridgelink=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Middlesbrough_Transporter_Bridge,_stockton_side.jpg|175x175pxMiddlesbroughWielka Brytania1911180 m49 m68 mEisenbahnhochbrücke Rendsburglink=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Rendsburgerhochbruecke.jpg|175x175pxRendsburgNiemcy1913140 m42 m68 mPuente Transbordador Nicolás Avellanedalink=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Buenos_Aires_Most_Transportowy_2.jpg|175x175pxBuenos AiresArgentyna1914103,6 m43,5 m52 mWarrington Transporter Bridgelink=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Wartranny.jpg|175x175pxWarringtonWielka Brytania191657 m23 m27 mPuente Nicolás Avellanedalink=https://en.wikipedia.org/wiki/File:The_new_Nicolas_Avellaneda_Transporter_Bridge,_La_Boca.jpg|175x175pxBuenos AiresArgentyna194060 m43 m57 mRoyal Victoria Dock Bridgelink=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Royal_Victoria_Dock_Bridge.jpg|175x175pxLondynWielka Brytana1998128 m15 m45 mErlebnisbrückelink=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Br%C3%BCcke_%C3%BCber_die_Niers.jpg|175x175pxw pobliżuMönchengladbachNiemcy200310 mMost promowy pod Hamrštejnemlink=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Transbord%C3%A9r_pod_Hamr%C5%A1tejnem_(02).jpg|219x219pxLiberec, ChrastavaCzechy201023 m
Przypisy
Kategoria:Rodzaje mostów ruchomych