Henryk Mieroszewski herbu Ślepowron (ur. 19 stycznia 1867, zm. 5 grudnia 1924) – polski właściciel ziemski, rotmistrz w cesarskiej i królewskiej armii. W latach 1915–1917 pełnił funkcję komisarza rządowego w Opocznie.

Życiorys Henryk Wincenty Mieroszewski herbu Ślepowron urodził się 19 stycznia 1867 r. w Wolicy w parafii Imielno. Jego ojcem był Andrzej Jerzy Mieroszewski, a matką Walentyna z domu Zwierkowska.

Służba w Armii Austro-Węgier W wieku 17 lat rozpoczął naukę w Szkole Kadetów Kawalerii w Hranicach. Po jej ukończeniu, w 1886 r., w randze kadeta rozpoczął służbę w 13 Galicyjskim Pułku Ułanów. Stacjonował m.in. we Lwowie i w Złoczowie. Po sześciu latach służby w wojsku, gdzie koledzy nadali mu przydomek „Landgraf”, został przeniesiony do rezerwy w stopniu podporucznika. Mimo że od tego momentu nie pełnił już aktywnej służby wojskowej, w 1908 r. uzyskał stopień porucznika rezerwy.

Życie w Biskupicach W 1892 r. Henryk Mieroszewski nabył dobra Biskupice wraz z przyległościami (Trąbki i Darczyce). 10 września tego samego roku wstąpił w związek małżeński z Zofią Stefanią Chrząszcz. Ceremonia odbyła się we wsi Ostrowczyk Polny w parafii Busk w obwodzie lwowskim. W następnym roku, 26 czerwca 1893, w rodzinie Mieroszewskich urodziła się córka Irena Marianna Zofia.

Po zakończeniu służby wojskowej oprócz gospodarowania w majątku Henryk Mieroszewski pełnił też kilka funkcji publicznych. Był m.in. „znawcą w rzeczach dóbr tabularnych” przy Sądzie Krajowym w Krakowie oraz prezesem wielickiego zarządu powiatowego Towarzystwa Kółek rolniczych we Lwowie.

W 1899 r. Henryk Mieroszewski wraz z małżonką ufundowali w Biskupicach figurę przydrożną z rzeźbą św. Jana Nepomucena. Na cokole umieszczono inskrypcję „O byle cień ma żal człowiek do człowieka, a życie jak osioł ucieka. A wieczność czeka”, która nawiązuje do bajki Ezopa o ośle i jego cieniu.

I wojna światowa Po wybuchu I wojny światowej, w maju 1914 r., Henryk Mieroszewski zgłosił się do służby w swoim macierzystym 13 Galicyjskim Pułku Ułanów. Początkowo został skierowany na front, ale już po kilku dniach odesłano go na tyły. W czasie swojej służby organizował pozyskiwanie koni dla nowych rekrutów, szkolił młodych ułanów i transportował ich w wyznaczone miejsca. Terenem jego działalności były północno-wschodnie Austro-Węgry. W uznaniu jego zdolności organizacyjnych w grudniu 1914 r. został awansowany do stopnia rotmistrza rezerwy.

Komisarz rządowy Opoczna W konsekwencji ofensywy wiosennej 1915 r. i sukcesów militarnych armii Austro-Węgier na zajętych przez nią nowych obszarach zachodziła konieczność tworzenia struktur wojskowej administracji okupacyjnej. Na terenie powiatu opoczyńskiego komendantem wojskowym mianowano pułkownika Tadeusza Wiktora. Rotmistrz Mieroszewski został jego adiutantem. Po kilku miesiącach pułkownik Wiktor mianował go komisarzem rządowym Opoczna. Dzięki temu, że obaj byli Polakami, mieli do siebie zaufanie i doskonale współpracowali, nowy komisarz rządowy mógł podejmować decyzje i działania, które nie do końca zgadzały się z oficjalną polityką okupanta.

Sytuację, jaką zastał w Opocznie po wycofaniu się Rosjan, opisał w swoim pamiętniku następująco:

W czasie swojej 22-miesięcznej służby na terenie powiatu opoczyńskiego rotmistrz Mieroszewski podjął wiele działań na rzecz rozwoju ziemi opoczyńskiej i jej mieszkańców. Do jego ważniejszych osiągnięć można zaliczyć m.in. powołanie działającej na terenie miasta polskiej policji, przywrócenie w urzędach języka polskiego, reorganizacja straży ogniowej oraz zreformowanie miejscowego szkolnictwa i systemu ochrony zdrowia. Komisarz rządowy Opoczna nakazał obchodzenie polskich świąt narodowych, chronił mieszkańców przed represjami ze strony władz okupacyjnych (kontyngenty i rekwizycje zboża oraz bydła), rozbudował infrastrukturę miasta, zadbał o poprawę jego warunków sanitarnych i zorganizował system pozyskiwania przychodów do kasy miejskiej. Ówczesne społeczeństwo Opoczna dostrzegało i doceniało działalność Mieroszewskiego na rzecz miasta do tego stopnia, że kiedy stało się jasne, że austriackie władze wojskowe będą przekazywały swoje obowiązki władzom cywilnym wybieranym w wyborach samorządowych, w konsekwencji czego rotmistrz Mieroszewski zostanie odwołany ze swojego stanowiska, grupa obywateli Opoczna zaproponowała Mieroszewskiemu darowiznę w postaci jednej z kamienic opoczyńskich. Dzięki takiemu zabiegowi Mieroszewski, jako obywatel Opoczna, mógłby zostać wybrany na stanowisko burmistrza. Mieroszewski odmówił, ponieważ formalnie nadal był poddanym austriackim. 20 czerwca 1917 r. komisarz rządowy Opoczna wydał pożegnalną odezwę do mieszkańców miasta, a dwa dni później wyjechał do Lublina do macierzystego pułku ułanów.

Sam Mieroszewski podsumował ten etap życia w swoim pamiętniku w następujący sposób:

Początki niepodległej Polski Do końca sierpnia 1918 r. rotmistrz Mieroszewski służył w administracji 13. pułku ułanów w Lublinie. Stan jego zdrowia systematycznie się pogarszał. Uskarżał się na problemy z sercem. Był na kilku urlopach zdrowotnych i kuracjach. We wrześniu 1918 r. został przeniesiony do Rzeszowa, gdzie doczekał się rozpadu struktur austriackiej administracji wojskowej i początków niepodległej Polski. Odrzucił propozycję dalszej służby w Wojsku Polskim i wrócił do Krakowa.

Ostatnie lata życia Po odejściu ze służby w 1918 r. Mieroszewski sprzedał majątek Biskupice Mieczysławowi Walterowi de Walthoffen. W 1921 r. został wymieniony na „Liście znawców zamianowanych do oszacowania większych posiadłości gruntowych, lasowych i realności połączonych z większemi przedsiębiorstwami dla całego okręgu sądu apelacyjnego krakowskiego”. Był znawcą z dziedziny gospodarstw gruntowych i lasowych dla powiatu wielickiego. W marcu 1923 r. Mieroszewski przekazał żonie i córce rękopis prowadzonego przez siebie pamiętnika z prośbą o jego podarowanie Bibliotece Jagiellońskiej. Henryk Mieroszewski zmarł 5 grudnia 1924 r. w Krakowie. Został pochowany w rodzinnym grobowcu na cmentarzu w Niegardowie.

Odznaczenia i medale

Order Kawalerski Franciszka Józefa I Odznaka Honorowa Czerwonego Krzyża II Klasy Medal Zasługi Wojskowej (Signum Laudis) Medal jubileuszowy z okazji 50 lat panowania Franciszka Józefa I dla wojskowych

Krzyż Mariański

Upamiętnienie 27 października 2017 r. w uznaniu jego zasług imieniem rotmistrza Henryka Mieroszewskiego nazwano rondo u zbiegu ulic Partyzantów i Edmunda Biernackiego w Opocznie.

Galeria zdjęć

Przypisy

Bibliografia

Henryk Mieroszewski Kategoria:Ludzie związani z Opocznem Kategoria:Polacy – odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Franciszka Józefa Kategoria:Polacy odznaczeni Odznaką Honorową Czerwonego Krzyża (Austria) Kategoria:Polacy odznaczeni Medalem Zasługi Wojskowej Signum Laudis Kategoria:Polacy odznaczeni Medalem Jubileuszowym Pamiątkowym dla Sił Zbrojnych i Żandarmerii Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Mariańskim Kategoria:Członkowie Towarzystwa Kółek Rolniczych we Lwowie