mały|Cystersi z austriackiego opactwa Heiligenkreuz podczas sprawowania liturgii Obrządek cysterski (łac. ritus Cisterciensis) – obrządek chrześcijański, wariant obrządku rzymskiego w użyciu w zakonach cystersów i trapistów. Ze względu na oparcie się w układzie godzin kanonicznych na Regule św. Benedykta obrządek cysterski wykazuje spore podobieństwa do obrządku monastycznego w użyciu w zakonie benedyktynów. Do XVII wieku cystersi używali własnego obrządku mszalnego, potem co do liturgii mszalnej przyjęli obrządek rzymski.
Msza w obrządku cysterskim
Przed XVII wiekiem Źródłami dawnego mszalnego obrządku cysterskiego są przede wszystkim obrządek lyoński, obrządek paryski oraz zwyczaje kluniackie. Z ważniejszych różnic z mszą rzymską można dla przykładu wymienić przygotowywanie kielicha po modlitwach u stopni ołtarza (podczas śpiewu Kyrie), użycie wielkiego korporału, rozkrzyżowanie rąk podczas anamnezy (podobnie jak w mszy lyońskiej), śpiewanie Dominus vobiscum po komunii po stronie epistoły.
Od XVII wieku Po przyjęciu obrządku rzymskiego zachowano niektóre tradycje zakonne, na przykład stawianie na ołtarzu dwóch dodatkowych dużych świec od Sanctus aż do komunii.
Liturgia godzin mały|Strona tytułowa brewiarza cysterskiego (wydanie z 1935) Współczesne księgi liturgiczne cystersów i trapistów proponują kilka układów psałterza: oparty prawie w całości na Regule, oparty na Regule, ale bez prymy oraz dwa schematy oparte na rozkładzie psałterza na dwa tygodnie.
Śpiew cysterski W zakonie w użyciu był lub jest własny wariant śpiewu gregoriańskiego, oparty na rewizji tego repertuaru, przeprowadzonej przez cystersów w połowie XII wieku.
Księgi liturgiczne obrządku cysterskiego
Breviarium Cisterciense (1885) Graduale Cisterciense (1934) Hymnarium Cisterciense (1952)
Przypisy
Kategoria:Katolickie ryty liturgiczne