Dniestr w nocy (również Dniepr w nocy) – obraz olejny (nokturn) autorstwa polskiego malarza Józefa Chełmońskiego, datowany na 1906 rok. Znajduje się w Muzeum Narodowym w Krakowie.
Historia Józef Chełmoński namalował obraz Dniestr w nocy wraz z wieloma innymi pejzażami po powrocie do Polski z Paryża. Feliks Jasieński kupił obraz od autora i zdeponował go w Muzeum Narodowym w Krakowie, gdzie znajdował się on od września 1906 do lutego 1924 roku. W 1925 roku Muzeum Narodowe w Warszawie odmówiło zakupu dzieła. Abe Gutnajer oferował obraz na sprzedaż w Łodzi i w Warszawie w 1926 roku; w sierpniu 1927 roku w antykwariacie Studzińskiego obraz został zakupiony przez Muzeum Narodowe w Krakowie, które następnie podjęło decyzję o umieszczeniu dzieła w wystawie stałej w Galerii Sztuki Polskiej XIX wieku w Sukiennicach na Rynku Głównym.
Dniestr w nocy uchodzi za „najwspanialszy” nokturn w spuściźnie Chełmońskiego i zaliczany jest do ścisłej czołówki jego prac.
Opis Obserwator patrzy ze wzniesienia usytuowanego po prawej stronie, gdzie rysuje się ciemny zarys pagórka. Poniżej rozpościera się widok na wolno toczącą się rzekę, ujętą w niskie brzegi. Księżyc, skryty za chmurą, otacza poświata, która mdłym blaskiem rozjaśnia niebo i rzuca refleksy na taflę wody.
Artysta porzucił tu dbałość o detale na rzecz ujęcia syntetycznego, bliskiego abstrakcji. Barwa staje się tu głównym elementem przenikających się poziomów nieba i ziemi. Paleta barw jest wysublimowana – występują brązy przełamane odcieniami liliowo-różowymi, szarości, błękity oraz pastelowa żółć. Zastosowane barwy sprawiają, że kompozycja zyskuje spójny, elegijny wyraz. Sposób ukazania natury jest wyrazem panteistycznej czci i religijnego stosunku Chełmońskiego do przyrody.
Obraz w ramię ma wymiary 164,5 cm szerokości oraz 124 cm wysokości. Bez ramy format samego malowidła to 127 cm w poziomie na 85 cm w pionie. Na dziele występuje sygnatura: „JOZEF CHEŁMOŃSKI / 1906”.
Przypisy
Kategoria:Malarstwo pejzażowe Józefa Chełmońskiego Kategoria:Obrazy w Muzeum Narodowym w Krakowie