Bącz, dodatkowa nazwa w języku kaszubskim 24.02.2010 r., Uchwała Rady Gminy Kartuzy Nr XL/502/1-. Numer przypisany dodatkowej nazwie miejscowości lub obiektu fizjograficznego w MSWiA - NM/33-1, (niem. Bontsch)Germanizacja nazw miejscowości w okręgu Rzeszy Gdańsk-Prusy Zachodnie 1939-1945. Wybór źródeł. Wstęp i opracowanie Mateusz Kubicki. Wydawnictwo IPN. Gdańsk-Warszawa 2012. s.53 – wieś kaszubska w Polsce, położona w województwie pomorskim, w powiecie kartuskim, w gminie Kartuzy. Leży na terenie Kaszubskiego Parku Krajobrazowego nad jeziorem Bąckim. Bącz jest siedzibą sołectwa.
+Integralne części wsi Bącz SIMC Nazwa Rodzaj 0162955 Olszowe Błoto część wsi
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa gdańskiego.
Nazwa miejscowości Miejscowość pierwszy raz wzmiankowana w Wielkiej księdze czynszowej zakonu krzyżackiego w 1437 r. w formie Banczke. W czasach polskich w 1664 r. Bądz, następnie niemieckie Boncz (na mapie Schröttera z końca XVIII w.) lub Bontsch.Breza Edward. Nazwy miejscowości powiatu kartuskiego. Kartuzy 2017. s.45
Do ustalenia pochodzenia nazwy ważny jest zapis F. Lorentza z 1923 w kaszubskiej formie Bąccz i przymiotnik bącczi. Miejscowość zawdzięcza swą nazwę założycielowi o imieniu Bądek (zdrobnienie od Będzieciech, Będzimir lub Będzisław), od którego powstała dzierżawcza nazwa Bądecz i mówiono do Bądcza, w Bądczu. Zbitka spółgłoskowa -dcz- uprościła się do -cz- : do Bącza, w Bączu i ostatecznie temat Bącz wszedł również do mianownika. Długo jednak kaszubska forma Bąccz i przymiotnik bącczi potwierdzały dawną formę Bądecz.
Jako ciekawostkę można dodać, że ten sam proces zaszedł w przypadku małopolskiego Nowego i Starego Sącza. Pierwotna Nazwa Sądecz - od imienia Sądek, przeszła ostatecznie w Sącz.
Przed 1920 miejscowość nosiła nazwę niemiecką BontschKarte des Deutschen Reiches 1:100 000, Großblatt 12, Institut für Angewandte Geodäsie (porównaj: . W latach II wojny światowej hitlerowcy dokonali korekty tej nazwy na Bonsch.
Historia miejscowości W roku 1892 wieś miała 168 mieszkańców, 159 Kaszubów (143 katolików i 16 ewangelików) oraz 9 Niemców ewangelików.
Zobacz też Kamienica Królewska Kurze Grzędy
Przypisy Raport o stanie gminy Kartuzy w 2025. Liczba mieszkańców w dn. 31.12.2025 s. 151 Strona gminy, sołectwa Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części () GUS. Rejestr TERYT
Linki zewnętrzne
Kategoria:Bącz