Dialog sądowy - powoływanie się przez sędziów w uzasadnieniu wyroków na orzecznictwo sądów zagranicznych i międzynarodowych trybunałów..
Sądy mają różne preferencje względem stosowania w swoim orzecznictwie odwołań do orzecznictwa trybunałów międzynarodowych i sądów konstytucyjnych innych państw. Podobnie wykorzystują lub nie w swoim orzecznictwie odwołania do konwencji międzynarodowych, np. Karty Praw Podstawowych Unii EuropejskiejMonika Stachowiak-Kudła. 2020. Transnational judicial dialogue in case law related to academic freedom. In: European Union and its values: Freedom, solidarity and democracy, edited by Agnieszka Kłos, Jan Misiuna, Marta Pachocka, Aleksandra Szczerba-Zawada, vol. 1, Warsaw, CEDEWU. https://pecsa.edu.pl/sites/default/files/Tom%201%20-%20European%20Union%20and%20its%20values.pdf. Brytyjskie sądy i francuski Conseil d'État niechętnie korzystają z orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowieka. Podobnie sądy w Stanach Zjednoczonych rzadko powołują się na sądy zagraniczne w kontekście praw człowieka.Law David S., Chang Wen-Chen. 2011. The limits of global judicial dialogue. Washington Law Review, Vol. 86, No. 3: 523-577. https://digitalcommons.law.uw.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=4688&context=wlr Z kolei sąd konstytucyjny Republiki Południowej Afryki bardzo chętnie korzysta z orzecznictwa innych sądów konstytucyjnych rozwiązując trudne sprawy.Christopher McCrudden, Common law of human rights?: Transnational judicial conversations on constitutional rights. Oxford Journal of Legal Studies 2000, 20(4), 503. https://doi.org/10.1093/ojls/20.4.499
Przyczyny dialogu sądowego Sędziowie wykorzystują orzecznictwo międzynarodowych trybunałów oraz sądów konstytucyjnych innych państw, aby znaleźć sposób rozstrzygnięcia przydzielonej im sprawy.Monika Stachowiak-Kudła. 2020. Transnational judicial dialogue in case law related to academic freedom. In: European Union and its values: Freedom, solidarity and democracy, edited by Agnieszka Kłos, Jan Misiuna, Marta Pachocka, Aleksandra Szczerba-Zawada, vol. 1, Warsaw, CEDEWU, pp. 17-29. Christopher McCrudden dowiódł, że sędziowie preferują cytowanie orzecznictwa sądu z kraju, którego język znają.Christopher McCrudden, Common law of human rights?: Transnational judicial conversations on constitutional rights. Oxford Journal of Legal Studies 2000, 20(4), 503. https://doi.org/10.1093/ojls/20.4.499 Nico Krisch wykazał, że sędziowie krajowi mogą uznawać rozwiązanie w ich prawie za lepsze niż rozwiązanie w prawie obcym. Przykładem takiej postawy jest niechęć francuskiego Conseil d'État do korzystania z orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw CzłowiekaNico Krisch, The open architecture of European human rights law. Modern Law Revue 2008, 71(2), s. 196. https://doi.org/10.1111/j.1468-2230.2008.00688.x. Monika Stachowiak-Kudła wskazała na dodatkowe dwie przyczyny dialogu sądowego: sędzia korzysta z orzecznictwa zagranicznego w celu zakwestionowania zasadności argumentów przedstawionych przez inny sąd, a także dlatego, że zawiera ono opis procedury rozstrzygania danego rodzaju spraw, której nie ma w jego krajuMonika Stachowiak-Kudła. 2020. Transnational judicial dialogue in case law related to academic freedom. In: European Union and its values: Freedom, solidarity and democracy, edited by Agnieszka Kłos, Jan Misiuna, Marta Pachocka, Aleksandra Szczerba-Zawada, vol. 1, Warsaw, CEDEWU, s. 24. https://pecsa.edu.pl/sites/default/files/Tom%201%20-%20European%20Union%20and%20its%20values.pdf.
Wady dialogu sądowego brak legitymacji demokratycznej takiego działaniaZachary Larsen. 2009. Discounting foreign imports: foreign authority in constitutional interpretation and the curb of popular sovereignty. Willamette Law Review 45, 767-797. https://heinonline.org/HOL/LandingPage?handle=hein.journals/willr45&div=35&id=&page=; trudności w uchwycenie odrębności myślenia prawnegoChristina Lienen. 2019. Judicial constitutional comparativism at the UK Supreme Court. Legal Studies, 39(1), 166-182. https://www.cambridge.org/core/journals/legal-studies/article/abs/judicial-constitutional-comparativism-at-the-uk-supreme-court/DD80AD38F30E134151EA3BBE00FEEA88; arbitralność w wyborze cytowanych decyzjiMelissa Waters 2007. Creeping monism: the judicial trend toward interpretive incorporation of human rights treaties. Columbia Law Review 107(3), 628-705. https://heinonline.org/HOL/LandingPage?handle=hein.journals/clr107&div=24&id=&page=.
Zalety dialogu sądowego pozwala znaleźć sposób na rozstrzygnięcie sprawy; rozważenie zagranicznego podejścia sądowego może prowadzić do lepszego zrozumienia poglądów sądu na temat prawa krajowegoChristopher McCrudden, Common law of human rights?: Transnational judicial conversations on constitutional rights. Oxford Journal of Legal Studies 2000, 20(4), 499-532.
Przypisy
Kategoria:Prawo Unii Europejskiej