Meczet w Iwiu (, trb. Iuieuskaja miaczeć) – drewniany meczet z 2. połowy XIX wieku w Iwiu, najstarszy drewniany meczet na Białorusi.
Historia Na przełomie XVIII i XIX wieku miejscowi Tatarzy mieli własną gminę z imamem. Przed budową meczetu Tatarzy z Iwia-Murawszczyzny należeli jednakże do parafii w Dowbuciszkach. Meczet zaprojektował ziemianin Mieczysław Strebejko w 1881 roku. Budowa meczetu, w większości sfinansowana przez hrabinę Elfrydę Zamojską, właścicielkę Iwia, została zakończona w 1884 roku. Jest to jeden z najstarszych meczetów na Białorusi i najstarszy drewniany meczet w tym kraju. Świątynia miała status dżami i początkowo była meczetem filialnym parafii w Dowbuciszkach.
Miejscowość wraz z meczetem znalazła się po I wojnie światowej w granicach Polski, w powiecie lidzkim. Wymieniono minaret w 1922 roku, środki na remont pochodziły od Tatarów ze Stanów Zjednoczonych. 20 lipca 1934 roku została odsłonięta tablica ku czci hrabiny Elfrydy Zamojskiej. Po II wojnie światowej świątynia znalazła się w granicach ZSRR i pozostawała jedynym czynnym meczetem w Białoruskiej SRR. Po 1970 roku przebudowano elewację frontową, zlikwidowano sień oraz przedsionek, a w ich miejsce postawiono nowy duży przedsionek, natomiast pokrycie dachowe zmieniono z gontu na blachę.
Obiekt został wpisany do rejestru zabytków.
Architektura Meczet znajduje się przy ul. Sawieckiej 76. Do budynku prowadzą szerokie schody. Meczet drewniany, wzniesiony na planie kwadratu. Nakryty brogowym dachem czterospadowym. Ma jeden dwukondygnacyjny czynny srebrny minaret w stylu orientalnym wzniesiony na planie ośmioboku. Dolna kondygnacja jest ośmioboczna, natomiast górna – cylindryczna nakryta dachem iglicowym zwieńczonym sterczyną z półksiężycem bez gwiazdy. Przedsionek obszerny, nakryty dachem dwuspadowym. Stylistyka świątyni uwzględnia miejscową tradycję, a także ówczesne tendencje w budownictwie drewnianym oraz motywy tureckie bądź tatarskie. Ściany zostały pomalowane na kolor jasnoniebieski, a obramienia okien pomalowano na biało.
Wnętrze ze ścianami o wysokości około 5 m, podzielone jest na strefę dla mężczyzn i kobiet z babińcem. We wnętrzu liczne muhiry, wykonane przez Tatarów, głównie autorstwa Sulejmana Rafałowicza. Mihrab niewielki, pięcioboczny. Minbar z około 1884 roku, wykonany przez Żydów, o czterech stopniach, nakryty płaskim baldachimem, pomalowany na biało, błękitno, różowo i żółto. Meczet otacza metalowy płot z bramą udekorowaną półksiężycem.
Przed meczetem postawiono betonowe słupy do przywiązywania zwierząt ofiarnych – kurbanów, a w odległości 400 m od meczetu znajduje się czynny mizar.
Galeria
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Meczety na Białorusi Kategoria:Religia w Iwiu Kategoria:Drewniane obiekty sakralne