Afropipistrellus – rodzaj ssaków z podrodziny mroczków (Vespertilioninae) w obrębie rodziny mroczkowatych (Vespertilionidae).
Zasięg występowania Rodzaj obejmuje gatunki występujące w Afryce.
Morfologia Długość ciała (bez ogona) 43–56 mm, długość ogona 25–37 mm, długość ucha 8–13 mm, długość tylnej stopy 5,8–10 mm, długość przedramienia 23–38 mm; masa ciała 3,8–12 g.
Systematyka Rodzaj zdefiniował w 2007 roku międzynarodowy zespół zoologów (Kanadyjczyk Eric Thorn, Niemiec Dieter Kock i Francuz Jaques Cuisin) w artykule zatytułowanym Status afrykańskich nietoperzy Vesperugo grandidieri Dobson 1876 i Vesperugo flavescens Seabra 1900 (Chiroptera, Vespertilionidae) z opisem nowego podrodzaju, opublikowanym w czasopiśmie „Mammalia”. Gatunkiem typowym jest (oryginalne oznaczenie) afrokarlik żółty (A. grandidieri).
Etymologia Afropipistrellus: , Afra ‘afrykański, Afrykanin, z Afryki’, od Africa ‘Afryka’; rodzaj Pipistrellus Kaup, 1829 (karlik). Parahypsugo: gr. παρα para ‘blisko, obok’; rodzaj Hypsugo Kolenati, 1856 (przymroczek). Gatunek typowy (oryginalne oznaczenie): Parahypsugo happoldorum Hutterer, Decher, Monadjem & J. Astrin, 2019.
Podział systematyczny We wcześniejszych ujęciach systematycznych pięć gatunków tworzyło rodzaj Parahypsugo (eisentrauti, crassulus, bellieri, happoldorum i macrocephalus), natomiast szósty gatunek należał do rodzaju Neoromicia (grandidieri). Analizy przeprowadzone w 2020 roku wykazały, że rodzaj Nycticeinops nie jest monofiletyczny bez gatunków z rodzaju Parahypsugo i jednego z rodzaju Neoromicia, dlatego zaproponowano przeniesienie ww. gatunków do Nycticeinops. Jednak w 2024 roku analizy oparte na danych molekularnych i morfologicznych wykazały, że między rodzajami Nycticeinops i Afropipistrellus występuje głęboka rozbieżność w intronach jądrowych, i powinny być one uznane za odrębne taksony.
W takim ujęciu do rodzaju należą następujące gatunki: Grafika Gatunek Autor i rok opisu Nazwa zwyczajowa Podgatunki Rozmieszczenie geograficzne Podstawowe wymiaryDC – długość ciała; DO – długość ogona; DP – długość przedramienia; MC – masa ciała StatusIUCNAfropipistrellus eisentrauti(J. Edwards Hill, 1968)przymroczek dżunglowygatunek monotypowyendemit Kamerunu: góry Rumpi oraz szczyty Kupe i Nionako; zakres wysokości: 850–2235 m n.p.m.DC: brak danychDO: 2,9–3,7 cmDP: 3,3–3,6 cmMC: 7–8,3 gAfropipistrellus crassulus (O. Thomas, 1904)przymroczek szerekogłowygatunek monotypowyrozproszone populacje w południowym Kamerunie, południowym Gabonie, południowym Kongu, północno-zachodniej Angoli, Demokratycznej Republice Konga, południowo-zachodnim Sudanie Południowym, zachodniej i południowej Ugandzie oraz zachodniej Kenii; zakres wysokości: 300–1600 m n.p.m.DC: 4,4–5 cmDO: 2,7–3,1 cmDP: 2,8–3,2 cmMC: 4–7 gAfropipistrellus bellieri (De Vree, 1972)gatunek monotypowyAfryka Zachodnia w południowo-wschodniej Gwinei, Liberii, południowym Wybrzeżu Kości Słoniowej i południowej Ghanie; zakres wysokości: 70–600 m n.p.m.DC: 4,7–5,2 cmDO: 2,5–3,2 cmDP: 2,8–3,3 cmMC: 4–8 gAfropipistrellus happoldorum(Hutterer, Decher, Monadjem & J. Astrin, 2019)gatunek monotypowyAfryka Zachodnia w południowo-wschodniej Gwinei i północnej Liberii (szczyt Nimba)DC: około 6,2 cmDO: 2,8–3,7 cmDP: 3,5–3,7 cmMC: 7,3–9,5 gAfropipistrellus macrocephalus (Hutterer & Kerbis Peterhans, 2019)gatunek monotypowyAfryka Zachodnia w Rwandzie i wschodnio-środkowej Demokratycznej Republice Konga; zakres wysokości: 1950–2500 m n.p.m.DC: około 5,3 cmDO: około 3,5 cmDP: 3,7–3,8 cmMC: 9,8–12 gAfropipistrellus grandidieri(Dobson, 1876)afrokarlik żółty 2 podgatunkiKamerun, Angola, Uganda, Burundi, południowo-wschodnia Kenia, północno-wschodnia Tanzania (wraz z wyspą Zanzibar) oraz Malawi; być może Somalia; zakres wysokości: 120–1635 m n.p.m.DC: 5,1–5,6 cmDO: 3–3,4 cmDP: 3,3–3,8 cmMC: 7–8 gAfropipistrellus musciculus (O. Thomas, 1913)przymroczek mysigatunek monotypowyzachodnie Sierra Leone, południowo-zachodnia Ghana, południowo-środkowy Kamerun, północno-wschodnia Gambia oraz 2 zapisy z zachodniej Demokratycznej Republiki KongaDC: około 4 cmDO: 2,1–2,6 cmDP: 2,3–2,6 cmMC: około 3,8 g Kategorie IUCN: – gatunek najmniejszej troski, – gatunki o nieokreślonym stopniu zagrożenia; – gatunki niepoddane jeszcze ocenie.
Uwagi
Przypisy Nazwy zwyczajowe za:
Kategoria:Mroczkowate