Bezirk Krosno – dawny powiat (Bezirk) kraju koronnego Królestwo Galicji i Lodomerii, funkcjonujący w latach 1854–1867. Siedzibą starostwa było miasto Krosno.
Historia
Bezirk Krosno utworzono w ramach reformy uwłaszczeniowej z okresu Wiosny Ludów (1848–1849), która likwidowała jurysdykcję właściciela ziemskiego nad poddanymi. W Galicji, dominium – jako podstawowa jednostka administracyjna i filar systemu feudalnego straciło rację bytu. Konieczne stało się zatem wprowadzenie nowego systemu administracyjnego, którego zręby powstały w latach 1851–1855. Nowy trójstopniowy podział administracyjny objął 21 cyrkułów (niem. Kreise), 179 małych powiatów (niem. Bezirke) i ponad 6000 gmin (niem. Gemeinde).
Bezirk Krosno objął obszar o wielkości 4,5 mil², zamieszkany był przez 28.828 ludzi i podzielony na 25 gmin katastralnych, w tym jedno miasto (Krosno) i dwa miasteczka (Jedlicze i Korczyna). Wszedł w skład cyrkułu jasielskiego, jako jeden z jego dziewięciu powiatówAllgemeines Landes-Gesetz- und Regierungsblatt für das Kronland Galizien und Lodomerien mit den Herzogthümern Auschwitz und Zator und dem Großherzogthume Krakau. Jahrgang 1854, Lemberg 1855.. 1 maja 1860 zniesiono cyrkuł jasielski, przez co Bezirk Krosno włączono do cyrkułu sanockiegoErlaß des Ministers des Innern, giltig für den ganzen Umfang des Kaiserstaates, betreffend die Auflösung der Landesregierungen in Krakau und Czernowitz, dann der Kreisbehörden in Wadowice, Bochnia und Jasło und die Errichtung einer Kreisbehörde in Czernowitz.
Po nadaniu Galicji autonomii oraz powołaniu samorządu gminnego i powiatowego w 1865 zlikwidowano cyrkuły (Kreise). Dotychczasowe małe powiaty (Bezirke) w liczbie 179, utrzymały się do 1867 roku, kiedy to w następstwie kolejnej reformy administracyjnej (23 stycznia 1867) zostały zastąpione przez 74 większe powiaty. Obszar zniesionego Bezirk Krosno wszedł wtedy w całości w skład nowego powiatu krośnieńskiegoVerordnung des Staatsministeriums vom 23 Jänner 1867 über die Reform des politischen Verwaltung in den Königreich Galizien und Lodomerien mit dem Großherzogtum Krakau und den Herzogtümern Auschwitz und Zator.
Podział administracyjny (1854) +Podział administracyjny Bezirk Krosno w 1854 rokuLp.Gmina jednostkowaPowierzchniaLudnośćPowiat w 1867 po zniesieniu 1Krosno (M) ze Szczepańcową20552450krośnieński2Borek471215krośnieński3Bratkówka720464krośnieński4Odrzykoń21762208krośnieński5Wola800–krośnieński6Chlebna z Grabiami i Pietrówką1198570krośnieński7Dobieszyn z Turaszówką1562722krośnieński8Guzikówka55233krośnieński9Jaszczew z Bajdami18341458krośnieński10Ustrobna952603krośnieński11Jedlicze (m) z Męcinką2773701krośnieński12Korczyna (m) z Węglówką68306648krośnieński13Krościenko Wyżne z Krasną i Czarnorzekami63063735krośnieński14Polanka ze Świerzową1537813krośnieński15Potok1025562krośnieński16Suchodół z Głowienką, Białobrzegami i Krościenkiem Niżnym35452151krośnieński17Targowiska z Widaczem i Łężanami28801122krośnieński18Bóbrka1331593krośnieński19Niżnałąka271252krośnieński20Machnówka245257krośnieński21Wrocanka877674krośnieński22Żarnowiec z Długiem1464825krośnieński23Żeglce1350674krośnieński24Zręcin1001510krośnieński25Moderówka z Białkówką1193388krośnieński Objaśnienie:
(M) = miasto; (m) = miasteczko
Przypisy
Bibliografia Handbuch des Lemberger Statthelterei-Gebietes in Galizien für das Jahr 1858. Lemberg, 1858. Szematyzm Królestwa Galicji i Lodomerii z Wielkim Księstwem Krakowskim.
Kategoria:Historia Krosna Krosno