Bezirk Jasło – dawny powiat (Bezirk) kraju koronnego Królestwo Galicji i Lodomerii, funkcjonujący w latach 1854–1867. Siedzibą starostwa było miasto Jasło.
Historia
Bezirk Jasło utworzono w ramach reformy uwłaszczeniowej z okresu Wiosny Ludów (1848–1849), która likwidowała jurysdykcję właściciela ziemskiego nad poddanymi. W Galicji, dominium – jako podstawowa jednostka administracyjna i filar systemu feudalnego straciło rację bytu. Konieczne stało się zatem wprowadzenie nowego systemu administracyjnego, którego zręby powstały w latach 1851–1855. Nowy trójstopniowy podział administracyjny objął 21 cyrkułów (niem. Kreise), 179 małych powiatów (niem. Bezirke) i ponad 6000 gmin (niem. Gemeinde).
Bezirk Jasło objął obszar o wielkości 4,7 mil², zamieszkany był przez 27.992 ludzi i podzielony na 61 gmin katastralnych, w tym jedno miasto (Jasło) i jedno miasteczko (Dębowiec). Liczba gmin była bardzo wysoka (na przykład sąsiedni Bezirk Krosno liczył zalewdie 25 gmin). Wszedł w skład cyrkułu jasielskiego, jako jeden z jego dziewięciu powiatówAllgemeines Landes-Gesetz- und Regierungsblatt für das Kronland Galizien und Lodomerien mit den Herzogthümern Auschwitz und Zator und dem Großherzogthume Krakau. Jahrgang 1854, Lemberg 1855.. 1 maja 1860 zniesiono cyrkuł jasielski, przez co Bezirk Jasło włączono do cyrkułu tarnowskiegoErlaß des Ministers des Innern, giltig für den ganzen Umfang des Kaiserstaates, betreffend die Auflösung der Landesregierungen in Krakau und Czernowitz, dann der Kreisbehörden in Wadowice, Bochnia und Jasło und die Errichtung einer Kreisbehörde in Czernowitz.
Po nadaniu Galicji autonomii oraz powołaniu samorządu gminnego i powiatowego w 1865 zlikwidowano cyrkuły (Kreise). Dotychczasowe małe powiaty (Bezirke) w liczbie 179, utrzymały się do 1867 roku, kiedy to w następstwie kolejnej reformy administracyjnej (23 stycznia 1867) zostały zastąpione przez 74 większe powiaty. Obszar zniesionego Bezirk Jasło wszedł wtedy w całości w skład nowego powiatu jasielskiegoVerordnung des Staatsministeriums vom 23 Jänner 1867 über die Reform des politischen Verwaltung in den Königreich Galizien und Lodomerien mit dem Großherzogtum Krakau und den Herzogtümern Auschwitz und Zator. 15 marca 1884 gminy Grudna Kępska i Święcany miały zostać przeniesione do powiatu gorlickiegoDz. U. Kr. z 1884, cz. 10, nr 35, jednak obwieszczeniem z 27 sierpnia 1885 poinformowano, że gmina Święcany pozostaje jednak w powiecie jasielskimDziennik Ustaw i Rozporządzeń Krajowych dla Królestwa Galicyi i Lodomeryi wraz z Wielkiem Księstwem Krakowskiem. 1885.
Podział administracyjny (1854) +Podział administracyjny Bezirk Jasło w 1854 rokuLp.Gmina jednostkowaPowierzchniaLudnośćPowiat w 1867 po zniesieniu 1Jasło (M)7001904 jasielski2Bączal Górny776529 jasielski3Bączal Dolny820393 jasielski4Bączal-Opacie403251 jasielski5Dąbrówka250150 jasielski6Gorajowice576221 jasielski7Brzyszczki640342 jasielski8Glinik Niemiecki844334 jasielski9Hankówka384158 jasielski10Kaczorowy368263 jasielski11Glinik Polski920561 jasielski12Kowalowy341311 jasielski13Łęgorz13076 jasielski14Szebnie z Budziszem915603 jasielski15Niegłowice i Bajdy864411 jasielski16Bryły257228 jasielski17Krajowice2030297 jasielski18Wróblowa326232 jasielski19Osobnica36921377 jasielski20Dębowiec (m)18681932 jasielski21Brzyście309173 jasielski22Łazy598415 jasielski23Majscowa479327 jasielski24Wola Dębowiecka1068505 jasielski25Zarzecze1187647 jasielski26Markuszka i Załęże642487 jasielski27Sobniów500276 jasielski28Łaski402261 jasielski29Skołyszyn927460 jasielski30Jabłonica927452 jasielski31Lisów649446 jasielski32Lisówek15279 jasielski33Lipnica Górna1147388 jasielski34Sławęcin176167 jasielski35Kunowa361241 jasielski36Grudna Kępska614399 jasielski15 marca 1884 włączona do powiatu gorlickiego.37Święcany z Ryczakiem i Czernianką28391551 jasielski27 sierpnia 1885 poinformowano, że gminy Święcany nie włączono do powiatu gorlickiego i że pozostaje ona jednak w powiecie jasielskim.38Tarnowiec1210400 jasielski39Brzezówka353 jasielski40Potakówka528293 jasielski41Sądkowa244211 jasielski42Wrocanka868430 jasielski43Trzcinica20531284 jasielski44Gądki z Jaremówką190215 jasielski45Przysieki z Pustą Wolą1141785 jasielski46Siedliska300728 jasielski47Siepietnica324176 jasielski48Ulaszowice250111 jasielski49Umieszcz629419 jasielski50Czeluśnica467306 jasielski51Gąsówka302116 jasielski52Wolica i Wałowice395139 jasielski53Zimna Woda839180 jasielski54Dobrucowa280Błędnie podano 28.116 jasielski55Gliniczek141150 jasielski56Rostoki211213 jasielski57Żółków i Lichtarz667431 jasielski58Warzyce1679791 jasielski59Bierówka1156411 jasielski60Chrząstówka507246 jasielski61Niepla1021641 jasielski Objaśnienie:
(M) = miasto; (m) = miasteczko
Przypisy
Bibliografia Handbuch des Lemberger Statthelterei-Gebietes in Galizien für das Jahr 1858. Lemberg, 1858. Szematyzm Królestwa Galicji i Lodomerii z Wielkim Księstwem Krakowskim.
Kategoria:Historia Jasła Jasło