Wspólne Przedsięwzięcie w dziedzinie Europejskich Obliczeń Wielkiej Skali (ang. European High-Performance Computing Joint Undertaking, EuroHPC JU) – partnerstwo publiczno-prywatne w zakresie obliczeń wielkiej skali (HPC), umożliwiające łączenie zasobów na poziomie Unii Europejskiej z zasobami uczestniczących państw członkowskich UE i uczestniczących państw stowarzyszonych w programach Horyzont Europa i Cyfrowa Europa, a także interesariuszy prywatnych. Przedsięwzięcie ma dwa główne cele: rozwój paneuropejskiej infrastruktury superkomputerowej oraz wspieranie działalności badawczo-rozwojowej.
Historia W czerwcu 2016 przywódcy państw członkowskich UE, spotykając się w Radzie Europejskiej, zaapelowali o większą koordynację działań UE w zakresie obliczeń o wysokiej wydajności w ramach szerszej strategii UE dotyczącej jednolitego rynku cyfrowego. W marcu 2017 r. w Rzymie ogłoszono deklarację, którą pierwotnie podpisało siedem państw członkowskich UE (Francja, Niemcy, Włochy, Luksemburg, Holandia, Portugalia i Hiszpania ), zobowiązujących się do zwiększenia europejskiej mocy obliczeniowej. W czerwcu 2018 Rada UE zatwierdziła wniosek Komisji Europejskiej dotyczący utworzenia EuroHPC JU. 3 lipca 2018 Parlament Europejski zagłosował za przyjęciem wniosku Komisji dotyczącego utworzenia programu, a wniosek został formalnie przyjęty przez Radę UE 28 września 2018.
Finansowanie EuroHPC JU jest finansowane wspólnie przez swoich członków, a jego budżet na lata 2021–2027 wynosi około 7 mld euro.
Fabryki AI i InvestAI W grudniu 2025 EuroHPC wybrało 7 lokalizacji na wybudowanie nowych centrów danych dla infrastruktury sztucznej inteligencji:
BSC AIF w Barcelonie IT4LIA w Bolonii LUMI AIF w Kajaani Meluxina-AI w Bissen MIMER w Linköping HammerHAI w Stuttgarcie Pharos w Atenach
11 lutego 2025 podczas wydarzenia przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Layen ogłosiła inicjatywę InvestAI na poziomie 200 mld euro, w tym ogłoszono powstanie funduszu 20 mld euro na budowę centrów danych, chociaż pojawiały się tezy kwestionujące wielkość obietnic. Inicjatywa została ogłoszona 3 tygodnie po ogłoszeniu projektu Stargate przez prezydenta Stanów Zjednoczonych.
W ramach inicjatywy InvestAI:
Ogłoszono inicjatywę EU AI Champions, skupiającej ponad 60 przedsiębiorstw europejskich, które zobowiązały się przeznaczyć 150 mld euro na inwestycje w AI UE zobowiązała się przeznaczyć 50 mld euro na wsparcie inicjatywy
Fundusz planuje budowę do 5 dużych centrów danych, określanych mianem AI gigafactory, z minimalną liczbą najmniej 100 tys. GPU w każdej lokalizacji. W czerwcu 2025 ogłoszono inicjatywę Baltic AI GigaFactory tworzonej przez konsorcjum krajów bałtyckich i Polski.
W marcu 2025 ogłoszono 6 dodatkowych lokalizacji centrów danych. Lokalizacje inne niż AI gigafactory będą posiadać do 25 tys. GPU. Są to:
AI:AT w Wiedniu BRAIN++ w Sofii AI2F we Francji JAIF w Jülich PIAST w Poznaniu SLAIF w Maribor Dostęp do Fabryk AI na 2025 rok był dostępny za darmo dla startupów AI.
Superkomputery Na kwiecień 2025 EuroHPC JU finansował następujące superkomputery: +lp.NazwaLokalizacjaRok uruchomieniaCiagła wydajność [PFLOPS]Szczytowa wydajność [PFLOPS]Rodzaj GPUIlość GPU1Forschungszentrum Jülich, Niemcy20251000,001.226,28Nvidia GH200240002LumiKajaani, Finlandia2022386,00539,13AMD Radeon MI250X119123LeonardoBolonia, Włochy2022249,04315,74Nvidia A100 SXM4 64GB138244MareNostrum 5Barcelona, Hiszpania2023215,40314Nvidia H100 64GB HBM2e memory44805MeluXinaBissen, Luksemburg202212,8118,29Nvidia A100-408006KarolinaOstrawa, Czechy20219,5912,91Nvidia A100-405767DiscovererSofia, Bułgaria20214,525,94Nvidia H200328VegaMaribor, Słowenia20216,9210,05Nvidia A100-402449DeucalionGuimarães, Portugalia20237,489,76Nvidia A100-40/80132
Projekt EuroHPC PL Projekt EuroHPC PL jest polskim komponentem infrastruktury EuroHPC JU.
Projekt DARE W marcu 2025 EuroHPC uruchomiło 6 letni projekt DARE (ang. Digital Autonomy with RISC-V in Europe), aby pracować nad układami scalonymi opartymi na procesorze RISC-V.
Projekt przewiduje stworzenie 3 projektów procesorów, każdy tworzony przez osobne przedsiębiorstwo:
Akcelerator do obliczeń wektorowych Chip dla inferencji modeli AI Procesor ogólnego przeznaczenia dla obliczeń HPC
Zobacz też autonomia strategiczna
Przypisy
Linki zewnętrzne Strona główna projektu DARE (ang.)
Kategoria:Unia Europejska Kategoria:Superkomputery