Konklawe 2025 – zgromadzenie kardynałów zwołane w dniach 7–8 maja 2025 po śmierci papieża Franciszka, który zmarł 21 kwietnia 2025, po 12 latach pontyfikatu, w celu wyboru 267. biskupa Rzymu i 9. suwerena Państwa Watykańskiego. Było to pierwsze konklawe od 2005 roku zwołane po śmierci papieża. Poprzednie zgromadzenie kardynałów zostało zwołane po rezygnacji 265. papieża i 7. suwerena Państwa Watykańskiego, Benedykta XVI.
Procedury regulujące wybór nowego papieża zawiera konstytucja apostolska Universi Dominici gregis z 22 lutego 1996 roku wydana przez Jana Pawła II. Do czasu dokonania wyboru przez konklawe, Kościołem kierowało Kolegium Kardynalskie, a władzę administracyjną w Watykanie sprawował kamerling Kevin Farrell.
Konklawe zakończyło się wyborem amerykańskiego augustianina kardynała Roberta Prevosta, który przyjął imię Leon XIV.
Papabili Na podstawie roz. VII konstytucji apostolskiej Universi Dominici gregis konklawe może wybrać na papieża każdego ochrzczonego mężczyznę wyznania katolickiego, natomiast zgodnie z obowiązującą od XIV wieku tradycją, głowa Kościoła jest wybierana przez kardynałów z ich własnego grona. Mianem papabile określa się tych kardynałów, którzy mają zdaniem komentatorów największe szanse na objęcie stolicy piotrowej. Wielokrotnie jednak na papieży byli wybierani kardynałowie nienależący do tego grona (m.in. Jan XXIII, Jan Paweł I i Jan Paweł II). Do najczęściej wymienianych papabile należą: Pietro Parolin (70 lat, sekretarz stanu Stolicy Apostolskiej, kreowany przez Franciszka) Matteo Maria Zuppi (69 lat, przewodniczący Konferencji Episkopatu Włoch, kreowany przez Franciszka) Robert Sarah (79 lat, były prefekt Kongregacji do spraw Kultu Bożego i Dyscypliny Sakramentów, kreowany przez Benedykta XVI) Luis Antonio Tagle (67 lat, pro-prefekt Dykasterii do spraw Ewangelizacji, kreowany przez Benedykta XVI) Fridolin Ambongo (65 lat, kapucyn, arcybiskup metropolita kinszaski, kreowany przez Franciszka) Willem Jacobus Eijk (71 lat, były przewodniczący Konferencji Episkopatu Holandii, kreowany przez Benedykta XVI) Peter Erdő (72 lata, prymas Węgier, kreowany przez Jana Pawła II) Peter Turkson (76 lat, kanclerz Papieskiej Akademii Nauk i Papieskiej Akademii Nauk Społecznych, kreowany przez Jana Pawła II) Pierbattista Pizzaballa (60 lat, franciszkanin, łaciński patriarcha Jerozolimy, kreowany przez Franciszka) Jean-Marc Aveline (66 lat, arcybiskup Marsylii, kreowany przez Franciszka) Raymond Leo Burke (76 lat, były prefekt Najwyższego Trybunału Sygnatury Apostolskiej, kreowany przez Benedykta XVI)
Wydarzenia poprzedzające konklawe Kongregacje generalne Kolegium Kardynalskiego mały|258x258px|Plan ważniejszych miejsc w Watykanie, związanych z konklawe Zgodnie z art. 19 konstytucji apostolskiej Universi Dominici gregis dziekan Kolegium Kardynalskiego Giovanni Battista Re, po otrzymaniu wieści o śmierci papieża od kardynała kamerlinga, poinformował o niej wszystkich kardynałów, zwołując ich na kongregację generalną Kolegium Kardynalskiego na godzinę 9:00 następnego dnia.
Pierwsze spotkania dotyczą kwestii logistycznych pogrzebu ustępującego papieża i przygotowaniem Domus Sanctae Marthae jako miejsca zakwaterowania kardynałów w trakcie konklawe oraz Kaplicy Sykstyńskiej jako miejsca głosowania.
Około ósmego dnia kongregacji generalnych, kardynałowie przechodzą do dyskusji nad potrzebami Kościoła i świata oraz o problemach, przed którymi stoi Kuria Rzymska. Wybierani są wówczas dwaj wybitni i cieszący się autorytetem duchowym kardynałowie, którzy wygłaszają swoje przemówienia. Kardynałowie mają możliwość składania formalnych uwag dotyczących problemów z jakimi mierzy się Kościół. Wszystkie te przemówienia określane są po włosku mianem interventi.
Kongregacje generalne odbywają się w Nowej Auli Synodalnej, na pierwszym piętrze westybulu zdecydowanie większej Auli Pawła VI.
Dzienne podsumowanie Pierwsza kongregacja generalna – 22 kwietnia 22 kwietnia w Auli Pawła VI odbyła się pierwsza kongregacja generalna Kolegium Kardynalskiego. Sześćdziesięciu kardynałów, zgodnie z konstytucją apostolską Universi Dominici gregis, złożyło tego dnia przysięgę wiernego przestrzegania norm interregnum. Kardynałowie ponadto pomodlili się o spokój duszy zmarłego papieża Franciszka, podjęli decyzję o zawieszeniu wszystkich uroczystości beatyfikacyjnych. Wylosowano ponadto trzech kardynałów, których zadaniem będzie pomoc kardynałowi kamerlingowi w wykonywaniu jego obowiązków do momentu wyboru nowego papieża; wylosowani zostali: Pietro Parolin (kardynał biskup), Stanisław Ryłko (kardynał prezbiter) i Fabio Baggio (kardynał diakon).
Druga kongregacja generalna – 23 kwietnia 23 kwietnia o godzinie 17:00, w obecności 103 kardynałów, rozpoczęła się druga kongregacja generalna. Zatwierdzono wówczas program Novemdiales i zaprzysiężono tych kardynałów, którzy nie wzięli udziału w pierwszej kongregacji generalnej.
Trzecia kongregacja generalna – 24 kwietnia 24 kwietnia o godzinie 9:00, w obecności 113 kardynałów, rozpoczęła się trzecia kongregacja generalna. Uzgodniono wówczas, że o. Donato Ogliari wygłosi pierwszą medytację 28 kwietnia, a kardynał Raniero Cantalamessa drugą, na początku konklawe.
Czwarta kongregacja generalna – 25 kwietnia 25 kwietnia o godz. 9:00, w obecności 149 kardynałów, rozpoczęła się czwarta kongregacja generalna, podczas której ustalono m.in., że w niedzielę, 27 kwietnia, czyli dzień po pogrzebie papieża Franciszka, członkowie Kolegium Kardynalskiego, obecni w Rzymie, będą się modlić w bazylice Matki Bożej Większej przy grobie zmarłego papieża.
Piąta kongregacja generalna – 28 kwietnia 28 kwietnia o godzinie 9:00, w obecności 180 kardynałów, rozpoczęła się piąta kongregacja generalna. Podczas zgromadzenia zdecydowano, że Luis Antonio Tagle oraz protodiakon Kolegium Kardynalskiego Dominique Mamberti dołączą do komisji obradującej w ramach kolegium partykularnego, zaś kard. Reinhard Marx, koordynator Rady ds. Ekonomicznych, będzie stałym członkiem komisji, wspierającej kardynała kamerlinga Kevina Farrella. Kardynałowie ustalili ponadto, że konklawe w celu wyboru następcy papieża Franciszka rozpocznie się 7 maja 2025 roku.
Szósta kongregacja generalna – 29 kwietnia 29 kwietnia o godz. 9:00, w obecności 183 kardynałów, rozpoczęła się szósta kongregacja generalna. Poinformowano, że z powodów zdrowotnych dwaj kardynałowie-elektorzy (Kenijczyk John Njue i Hiszpan Antonio Cañizares) nie wezmą udziału w wyborze nowego papieża. Podczas szóstej kongregacji wysłuchano 20 wystąpień, dotyczących wyzwań współczesnego Kościoła, a także podano dokładne informacje dotyczące rozpoczęcia konklawe. 7 maja o godz. 10.00 w bazylice św. Piotra będzie celebrowana Msza Święta w intencji wyboru Papieża, której przewodniczyć będzie kard. Giovanni Battista Re, dziekan Kolegium Kardynałów. Konklawe rozpocznie modlitwa w kaplicy Paulińskiej Pałacu Apostolskiego o godz. 16.30, po której nastąpi uroczysta procesja do kaplicy Sykstyńskiej.
Siódma kongregacja generalna – 30 kwietnia 30 kwietnia o godz. 9:00, w obecności 180 kardynałów, rozpoczęła się siódma kongregacja generalna. Kardynałowie w pierwszej kolejności wydali oświadczenie odnoszące się do niektórych kwestii proceduralnych dotyczących konklawe, wskazując, że:
Ponadto, kardynałowie zaaprobowali decyzję kard. Becciu o rezygnacji przez niego z udziału konklawe. W tym miejscu należy przypomnieć, że kard. Becciu wcześniej zrzekł się ustnie praw elektorskich, a papież Franciszek rezygnację tę przyjął. Nadto, purpuraci omówili sytuację ekonomiczną Stolicy Apostolskiej oraz wygłoszono 14 wystąpień, m.in. na temat synodalności w Kościele.
Ósma kongregacja generalna – 2 maja 2 maja 2025, w obecności ponad 180 kardynałów, o godz. 9:00 rozpoczęła się ósma kongregacja generalna. Podczas zgromadzenia wysłuchano 25 wystąpień, dotyczących m.in. zagadnienia hermeneutyki ciągłości trzech ostatnich pontyfikatów: Jana Pawła II, Benedykta XVI i Franciszka, skandali finansowych i wykorzystywania seksualnego. Podczas briefingu prasowego dyrektor Biura Prasowego Stolicy Apostolskiej Matteo Bruni zdementował rozpowszechnianą przez niektóre media włoskie informację, jakoby kard. Pietro Parolin, który jest jednym z papabile, miał źle się poczuć i wymagał interwencji medycznej.
Dziewiąta kongregacja generalna – 3 maja 3 maja o godz. 9:00, w obecności 177 kardynałów, w tym 127 kardynałów-elektorów, rozpoczęła się dziewiąta kongregacja generalna, podczas której głos zabrało 26 purpuratów. Wylosowano nowych kardynałów do komisji, która pomaga kamerlingowi w zarządzaniu bieżącymi sprawami Kościoła. Oprócz kard. Marxa, będącego stałym członkiem komisji partykularnej, w skład komisji weszli kardynałowie Prevost i Semeraro. Ponadto, kardynałowie zdecydowali, że w poniedziałek 5 maja, spotkają się na dwóch kongregacjach generalnych, zorganizowanych rano i popołudniu.
Dziesiąta kongregacja generalna – 5 maja 5 maja o godz. 9:00, w obecności 179 kardynałów, w tym 132 kardynałów-elektorów, rozpoczęła się dziesiąta kongregacja generalna, podczas której wysłuchano 26 wystąpień, dotyczących m.in. zagadnień prawnych, roli Państwa Miasta Watykanu, misyjności Kościoła, roli Caritas w pomocy ubogim. Ponadto, dyrektor Biura Prasowego Stolicy Apostolskiej omówił najnowsze informacje dotyczące przygotowań logistycznych do konklawe. Zarówno w miejscach zakwaterowania, jak i w Kaplicy Sykstyńskiej prace przygotowawcze dobiegają końca. Dziekan Kolegium Kardynalskiego kard. Giovanni Battista Re poinformował, że w sobotę popołudniu kardynał kamerling przydzielił, drogą losowania, pokoje wszystkim uczestnikom konklawe. Kardynałowie-elektorzy zakwaterowani zostaną w Domu św. Marty oraz w sąsiadującym z nim tzw. „starym Domu św. Marty”. Od rana 6 maja kardynałowie będą mogli zająć przydzielone im pokoje. Między miejscem zakwaterowania a Pałacem Apostolskim będą mogli poruszać się pieszo, a trasa ta zostanie odpowiednio zabezpieczona. Nadto, na godz. 17:30 zaplanowano zaprzysiężenie spowiedników, członków służb i personelu, który będzie miał dostęp do kardynałów w trakcie konklawe. Ostatecznie zaprzysiężono około 100 osób, które obowiązuje bezwzględna dyskrecja pod karą zaciągnięcia ekskomuniki.
Jedenasta kongregacja generalna – 5 maja 5 maja popołudniu odbyła się również jedenasta kongregacja generalna, w której wzięło udział około 170 kardynałów, w tym 132 kardynałów-elektorów. Kardynałowie kontynuowali rozmowy na temat przyszłości Kościoła. Podczas popołudniowego zgromadzenia głos zabrało około 20 purpuratów, którzy poświęcili swoje wystąpienia takim kwestiom jak m.in. etnocentryzm w Kościele, migracja i migranci, toczące się wojny, a także dyskutowali o roli papieża jako osoby zdolnej do prowadzenia dialogu i budowania relacji z innymi religiami i kulturami w obliczu wielokulturowości współczesnego świata.
Dwunasta kongregacja generalna – 6 maja