Bezirk Woynicz – dawny powiat (Bezirk) kraju koronnego Królestwo Galicji i Lodomerii, funkcjonujący w latach 1854–1867. Siedzibą starostwa było miasto Woynicz (Wojnicz).

Historia

Bezirk Woynicz utworzono w ramach reformy uwłaszczeniowej z okresu Wiosny Ludów (1848–1849), która likwidowała jurysdykcję właściciela ziemskiego nad poddanymi. W Galicji, dominium – jako podstawowa jednostka administracyjna i filar systemu feudalnego straciło rację bytu. Konieczne stało się zatem wprowadzenie nowego systemu administracyjnego, którego zręby powstały w latach 1851–1855. Nowy trójstopniowy podział administracyjny objął 21 cyrkułów (niem. Kreise), 179 małych powiatów (niem. Bezirke) i ponad 6000 gmin (niem. Gemeinde).

Bezirk Woynicz objął obszar o wielkości 4,4 mil², zamieszkany był przez 19.011 ludzi i podzielony na 45 gmin katastralnych, w tym jedno miasto (Woynicz) i jedno miasteczko (Zakliczyn Lanckoroński). Wszedł w skład cyrkułu bocheńskiego, jako jeden z jego dziewięciu powiatówAllgemeines Landes-Gesetz- und Regierungsblatt für das Kronland Galizien und Lodomerien mit den Herzogthümern Auschwitz und Zator und dem Großherzogthume Krakau. Jahrgang 1854, Lemberg 1855.. 1 maja 1860 zniesiono cyrkuł bocheński, a jego cały obszar włączono do cyrkułu krakowskiegoErlaß des Ministers des Innern, giltig für den ganzen Umfang des Kaiserstaates, betreffend die Auflösung der Landesregierungen in Krakau und Czernowitz, dann der Kreisbehörden in Wadowice, Bochnia und Jasło und die Errichtung einer Kreisbehörde in Czernowitz.

Po nadaniu Galicji autonomii oraz powołaniu samorządu gminnego i powiatowego w 1865 zlikwidowano cyrkuły (Kreise). Dotychczasowe małe powiaty (Bezirke) w liczbie 179, utrzymały się do 1867 roku, kiedy to w następstwie kolejnej reformy administracyjnej (23 stycznia 1867) zostały zastąpione przez 74 większe powiaty. Obszar zniesionego Bezirk Woynicz wszedł wtedy w skład nowych powiatów brzeskiego i tarnowskiego (vide podział w tabeli poniżej)Verordnung des Staatsministeriums vom 23 Jänner 1867 über die Reform des politischen Verwaltung in den Königreich Galizien und Lodomerien mit dem Großherzogtum Krakau und den Herzogtümern Auschwitz und Zator. +Podział administracyjny Bezirk Woynicz w 1854 rokuGazeta Lwowska. 1854, nr 131Lp.Gmina jednostkowaPowierzchniaLudnośćPowiat w 1867 po zniesieniu 1Woynicz (M)13221184 brzeski2Błonie735380 tarnowski3Bieśnik546141 brzeski4Borowa529254 brzeski5Biskupice Lanckorońskie z Domosławicami705262 brzeski6Dzierzaniny641141 brzeski7Faściszowa853285 brzeski8Faliszowice344211 brzeski9Grabno1358559 brzeski10Gwoździec1301478 brzeski11Janowice i Stadniki z Gierową i Podbrzeziem1916711 tarnowski12Kończyska415203 brzeski13Lusławice712309 brzeski14Łukanowice z Isepem322299 brzeski15Łopoń501380 brzeski16Melsztyn z Łukawką i Charzewicami847281 brzeski17Milówka1542337 brzeski18Niedźwiedza741281 brzeski19Olszyny1069391 brzeski20Olszowa842298 brzeski21Paleśnica1107278 brzeski22Rostoka308138 brzeski23Rudka349153 brzeski24Sufczyn1491727 brzeski25Sukmanie301134 brzeski26Słona974314 brzeski27Stróże1389206brzeski28Więckowice z Chybiem427207brzeski29Wielka Wieś1383439brzeski30Wróblowice877394tarnowski31Wola Strózka616310brzeski32Wesołów z Ujazdem i Podbrzeżem897437brzeski33Zakliczyn Lanckoroński (m)533934brzeski34Zdonia650254brzeski35Złota1249488brzeski36Zawada776210brzeski37Zamoście z Ratnawami380324brzeski38Biadoliny2860866brzeski39Bielcza24511569brzeski40Bogumiłowice547395brzeski41Łętowice z Dębiną2398723brzeski42Łysa Góra1223851brzeski43Piaski-Drużków1032343brzeski44Ruda1036479brzeski45Filipowice1545483brzeski Objaśnienie:

(M) = miasto; (m) = miasteczko

Przypisy

Bibliografia Handbuch des Lemberger Statthelterei-Gebietes in Galizien für das Jahr 1858. Lemberg, 1858. Szematyzm Królestwa Galicji i Lodomerii z Wielkim Księstwem Krakowskim.

Kategoria:Historia Wojnicza Woynicz