mały|Starosta Franciszek Kulikowski i współpracownicy w 1922 roku. Fotografia z wystawy „Szepty codzienności” w Muzeum Kultury Kurpiowskiej w Ostrołęce Franciszek Kulikowski (ur. 3 grudnia 1888 w Hruszewie, gm. Platerów, pow. łosicki lub w Pyzach koło Moniek, zm. 20 sierpnia 1938 w Białymstoku) – członek POW, legionista, działacz niepodległościowy, harcerski i samorządowy.
Życiorys Franciszek Kulikowski był synem Michała i Zofii z d. Seroczyńskiej. Miał wykształcenie średnie ogólnokształcące. Po odzyskaniu niepodległości (1918) pracował w administracji państwowej na stanowiskach: wicestarosty bielskiego (1919), od września 1920 do końca lutego 1921 roku kierował Starostwem w Bielsku Podlaskim, następnie był starostą kolneńskim (1925–1932), a po likwidacji powiatu kolneńskiego w 1931 został przeniesiony na stanowisko starosty do Ostrołęki (1932–1938).
Był jednym z założycieli Domu Ludowego (1919) w Bielsku Podlaskim. Z jego inicjatywy powstało tam Koło Przyjaciół Harcerzy. Od 7 kwietnia 1921 roku był komendantem Harcerskiej Komendy Miejscowej, a w 1922 roku został członkiem Komitetu Szkoły Średniej im. Tadeusza Kościuszki w Bielsku Podlaskim.
Był członkiem Polskiej Organizacji Wojskowej, legionistą, uczestnikiem walk o Polskę podczas I wojny światowej, członkiem Obozu Zjednoczenia Narodowego, długoletnim prezesem Ostrołęckiego Obwodu Ligi Obrony Przeciwpożarowej, inicjatorem współpracy polsko-węgierskiej w celu uczczenia pamięci gen. Józefa Bema. Popierał powołanie Związku Strzeleckiego. 16 lipca 1932 roku, gdy w świetlicy Kolejowego Przysposobienia Wojskowego na stacji Ostrołęka powstało Towarzystwo Przyjaciół ZS, uzasadniał potrzebę wsparcia Związku. Z okazji Święta Morza wszedł do Komitetu Honorowego Ligi Morskiej i Kolonialnej z siedzibą przy ul. Gomulickiego 2. Za jego rządów jako starosty czcono imieniny Józefa Piłsudskiego (np. w 1936), odbywały się podniosłe uroczystości patriotyczne połączone z mszami w kościołach farnym i pobernardyńskim oraz modłami w synagodze. Podczas obchodów Święta Niepodległości 11 listopada 1936 roku mówił o zasługach Piłsudskiego w dziele odbudowy państwa, podkreślał, że Naród zrzuca już wewnętrzne waśni, znikają rozterki, Święto Niepodległości wszystkich jednoczy. Patronował wydarzeniom kulturalnym, w tym realizacji przez ekipę niemiecką filmu Ku wolności, który miał być apoteozą niepodległościowych działań Polaków (były to zakamuflowane działania szpiegowskie, co stało się pożywką pomówień wobec starosty).
Brał udział w wielu uroczystościach i działaniach w terenie, np. 14 lipca 1934 roku podczas powstania pierwszego wiejskiego Legionu Młodych w Łysych, w 1938 roku w procesji Bożego Ciała w Myszyńcu filmowanej przez PAT i transmitowanej przez radio. W roku 1938 przyczynił się do uśmierzenia strajku w państwowym tartaku w Łysych. Uczestniczył w obecności władz państwowych, wojskowych i samorządowych w uroczystym otwarciu agencji pocztowej w Wojciechowicach. Towarzyszył wojewodzie białostockiemu gen. Stefanowi Pasławskiemu w podróżach inspekcyjnych dotyczących likwidacji gminy Piski.
Z okazji dziesięciolecia sprawowania urzędu w Kolnie i w Ostrołęce w „Przeglądzie Ostrołęckim” napisano: Słów pana starosty młodzież słuchała w głębokim skupieniu, zapatrzona w niego. Wie, że bolączki wsi polskiej, troska i smutek ich ojców, są troskami i smutkami Jego oraz Cieszy się wyjątkową sympatią ze strony współpracowników, szczerym przywiązaniem ze strony podwładnego personelu, a jeszcze większym przywiązaniem, graniczącym niemal z miłością ze strony szerszych mas ludności wiejskiej, dla której jest ojcem i opiekunem, jak ongiś jego poprzednik w Polsce Przedrozbiorowej starosta Jan Kos. 20 listopada 1936 roku gościł w Ostrołęce premiera i wojewodę Stefana Kirtiklisa, z którymi przeprowadził konferencję m.in. na temat cen artykułów pierwszej potrzeby. Z okazji dziesięciolecia pracy na ręce dostojnego Jubilata złożono kwotę 905 zł 50 gr na pierwszy szybowiec dla Koła przy LOOP. Pisano o nim: W Polsce niepodległej był niestrudzonym działaczem na swym stanowisku w pracy samorządowej oraz Kto się bodaj raz zetknął z panem starostą Kulikowskim w pracy, ten przyzna, że intryga, kłamstwo, plotka czy donos nie stanowią szczebla do kariery i uznania, bo uznanie jego uzyskać można jedynie i wyłącznie pracą i sumiennym spełnianiem obowiązków.
Spotykał się z pomówieniami ze strony oponentów, głównie z endecji, o nieobyczajne zachowanie, zbyt radykalne poglądy wobec duchowieństwa, sympatyzowanie z PSL „Wolność” i szpiegostwo, ale nic z tego nie zostało potwierdzone.
Był mężem Ireny z d. Inojewicz (zm. 1986). Mieli czworo dzieci: Reginę – adiunkta SGGW, Tadeusza – sierżanta, podchorążego wojsk lotniczych (zginął śmiercią tragiczną w 1945), Jerzego – dr inż. elektroenergetyka, docenta Instytutu Energetyki, Halinę – pracownicę służby zdrowia. Mieli sześcioro wnuków i osiemnaścioro prawnuków.
Był związany z Bielskiem Podlaskim, Kolnem, Ostrołęką i Warszawą. Zmarł nagle. Został pochowany na cmentarzu parafialnym w Ostrołęce. W 1996 roku prochy przeniesiono na wniosek syna i wnuka do grobu rodzinnego na Cmentarzu Wawrzyszewskim w Warszawie.
Medale i odznaczenia Krzyż Niepodległości z Mieczami Krzyż Walecznych Złoty Krzyż Zasługi Węgierski Krzyż Zasługi
Upamiętnienie Na ścianie kaplicy cmentarnej w Ostrołęce wmurowano poświęconą mu tablicę pamiątkową.
Przypisy
Kategoria:Urodzeni w 1888 Kategoria:Zmarli w 1938 Kategoria:Ludzie związani z Legionami Polskimi 1914–1918 Kategoria:Członkowie Polskiej Organizacji Wojskowej Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Niepodległości z Mieczami Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (II Rzeczpospolita) Kategoria:Ludzie związani z Kurpiami Kategoria:Ludzie związani z Ostrołęką Kategoria:Ludzie związani z Kolnem Kategoria:Polacy odznaczeni Krzyżem Zasługi (Węgry)