Bezirk Zassów – dawny powiat (Bezirk) kraju koronnego Królestwo Galicji i Lodomerii, funkcjonujący w latach 1854–1867. Siedzibą starostwa była wieś Zassów (Zasów). Historia
Bezirk Zassów utworzono w ramach reformy uwłaszczeniowej z okresu Wiosny Ludów (1848–1849), która likwidowała jurysdykcję właściciela ziemskiego nad poddanymi. W Galicji, dominium – jako podstawowa jednostka administracyjna i filar systemu feudalnego straciło rację bytu. Konieczne stało się zatem wprowadzenie nowego systemu administracyjnego, którego zręby powstały w latach 1851–1855. Nowy trójstopniowy podział administracyjny objął 21 cyrkułów (niem. Kreise), 179 małych powiatów (niem. Bezirke) i ponad 6000 gmin (niem. Gemeinde).
Bezirk Zassów objął obszar o wielkości 8,0 mil², zamieszkany przez 27.847 ludzi i podzielony na 45 gmin katastralnych, w tym dwa miasteczka (Przecław i Radomyśl). Wszedł w skład cyrkułu tarnowskiego, jako jeden z jego dziesięciu powiatówAllgemeines Landes-Gesetz- und Regierungsblatt für das Kronland Galizien und Lodomerien mit den Herzogthümern Auschwitz und Zator und dem Großherzogthume Krakau. Jahrgang 1854, Lemberg 1855.. Na północy powiat graniczył z Imperium Rosyjskim. Przed 1867 do Bezirk Zassów włączono gminę Słupiec z Bezirk Mielec, stanowiącą dotąd jego odległą zachodnią eksklawę.
Po nadaniu Galicji autonomii oraz powołaniu samorządu gminnego i powiatowego w 1865 zlikwidowano cyrkuły (Kreise). Dotychczasowe małe powiaty (Bezirke) w liczbie 179, utrzymały się do 1867 roku, kiedy to w następstwie kolejnej reformy administracyjnej (23 stycznia 1867) zostały zastąpione przez 74 większych powiatów. Obszar zniesionego Bezirk Zassów wszedł wtedy w skład nowych powiatów mieleckiego i pilzneńskiego (vide podział w tabeli poniżej); odłączona przed 1867 od Bezirk Mielec i włączona do Bezirk Zassów gmina Słupiec weszła w 1867 roku w skład nowego powiatu dąbrowskiegoVerordnung des Staatsministeriums vom 23 Jänner 1867 über die Reform des politischen Verwaltung in den Königreich Galizien und Lodomerien mit dem Großherzogtum Krakau und den Herzogtümern Auschwitz und Zator. 19 czerwca 1867Verordnung des Ministers des Innern vom 19 Juni 1867, betreffend mehrere Aenderungen der neuen administrativen Bezirks-Abgränzung in den Königreich Galizien und Lodomerien mit dem Großherzogtum Krakau, 1 sierpnia 1878Dziennik Ustaw i Rozporządzeń Krajowych dla Królestwa Galicyi i Lodomeryi wraz z Wielkiem Księstwem Krakowskiem. 1878, Nr 37 (s. 84, wykaz: ss.91–95) i 1 października 1906Dziennik Ustaw i Rozporządzeń Krajowych dla Królestwa Galicyi i Lodomeryi wraz z Wielkiem Księstwem Krakowskiem. 1906, Nr 100 zmieniono granice powiatów mieleckiego i pilzneńskiego. 1 stycznia 1907 nazwę Radomyśla zmieniono na Radomyśl WielkiDziennik Ustaw i Rozporządzeń Krajowych dla Królestwa Galicyi i Lodomeryi wraz z Wielkiem Księstwem Krakowskiem. 1906, Nr 136 Powiat pilzneński zniesiono 1 kwietnia 1932, a gminy Mokre, Przerytybór i Zassów włączono do powiatu ropczyckiego..
Podział administracyjny (1854) +Podział administracyjny Bezirk Zassów w 1854 rokuLp.Gmina jednostkowaPowierzchniaLudnośćPowiat w 1867 po zniesieniu1Zassów1735767pilzneński1 kwietnia 1932, po zniesieniu powiatu pilzneńskiego, włączono do powiatu ropczyckiego.2Mokre975566pilzneński3Przerytybór865299pilzneński4Dąbie2120945pilzneński1 października 1906 włączono do powiatu mieleckiego.5Zdziarzec1610902pilzneński1 sierpnia 1878 włączono do powiatu mieleckiego.6Breń Osuchowski1623587mielecki7Kawęczyn1133377mielecki8Dąbrówka Wisłocka z Porębami (Pniakami)1955613pilzneński9Górki1080269mielecki10Surowa490246mielecki11Gliny Wielkie1000262mielecki12Ziempniów1440338mielecki13Kiełków2546606mielecki14Łysaków1680332mielecki15Łysakówek665183mielecki16Otałęż1665480mielecki17Otałęzka Wola915351mielecki18Szafranów535194mielecki19Łączki Brzeskie2610796pilzneński20Podleszany2172275mielecki21Rydzów i Wólka765291mielecki22Xiążnice842492mielecki23Przecław (m) i Błonie36651255pilzneński19 czerwca 1867 włączono do powiatu mieleckiego.24Kądziołki795135pilzneński25Wylów247pilzneński26Podole i Wólka1385596pilzneński27Dulcza Mała4365948mielecki28Radomyśl (m)9101831mielecki1 stycznia 1907 nazwę Radomyśla zmieniono na Radomyśl Wielki.29Ruda4285901pilzneński30Dulcza Wielka i Wólka49751716pilzneński31Trzciana3483761mielecki32Czermin i Hohenbach20501294W tym: Czermin 826 i Hohenbach 468.mielecki33Wadowice i Wola Wadowska oraz Kądzielnia59352480mielecki34Wampierzów33051199mielecki35Grzybów1125177mielecki36Podborze340mielecki37Jamy i Przybysz1815586mielecki38Izbiska945322mielecki39Partynia1540538mielecki40Piątkowice1175175mielecki41Pień550199mielecki42Podlesie1530234mielecki43Wola Mielecka1800447mielecki44Zgórsko960164mielecki45Żarówka32951131pilzneński Objaśnienie:
(M) = miasto; (m) = miasteczko
Przypisy
Bibliografia Handbuch des Lemberger Statthelterei-Gebietes in Galizien für das Jahr 1858. Lemberg, 1858. Szematyzm Królestwa Galicji i Lodomerii z Wielkim Księstwem Krakowskim.
Kategoria:Zasów Zassów