Plac Kontraktowy () – plac w historycznej dzielnicy Padół w Kijowie. Stanowi ważne centrum gospodarcze, kulturalne i komunikacyjne dzielnicy, a także skupia liczne zabytki architektury i historii.
Historia Średniowiecze i początki Plac Kontraktowy wzmiankowany był już w kronikach z okresu Rusi Kijowskiej. Znajdowało się na nim jedno z głównych kijowskich targowisk, gdzie handlowano towarami dostarczanymi drogą wodną przez Dniepr.
XVIII wiek W XVIII wieku plac otrzymał nazwę plac Kontraktowy w związku z obowiązkiem zawierania przez kupców kontraktów handlowych z władzami miasta. Powstał wtedy także Dom Kontraktowy – specjalna drewniana budowla służąca podpisywaniu umów, która spłonęła podczas pożaru w 1811 i została odbudowana w stylu klasycystycznym w 1817 z trwalszych materiałów.
W XVIII wieku na placu powstało kilka ważnych budowli:
Cerkiew Zaśnięcia Matki Bożej Pyrohoszczy w Kijowie (XII w., wielokrotnie niszczona i odbudowywana, ostatecznie zburzona w 1935 roku, odbudowana w 1998 roku), Cerkiew św. Katarzyny (1740–1749), Fontanna Samsona (1749) – będąca częścią pierwszego kijowskiego wodociągu, Hostynnyj dwir (1760–1809) – miejsce zakwaterowania kupców i centrum handlu.
XIX wiek Po wielkim pożarze Padołu w 1811 odbudowano Dom Kontraktowy i inne budynki w rejonie placu. W 1869 plac przemianowano na Plac Aleksandrowski () ku czci cesarza Aleksandra III. Po rewolucji 1917 otrzymał nazwę Plac Czerwony (). W czasach niepodległości Ukrainy przywrócono historyczną nazwę.
W XIX wieku, wraz z rozwojem kolei, znaczenie placu jako centrum handlowego spadło, a gospodarcze życie miasta przeniosło się w okolice Chreszczatyku.
XX i XXI wiek W 1972 roku rozpoczęto budowę stacji metra Czerwona płoszcza (obecnie Kontraktowa płoszcza), podczas której odkryto relikty średniowiecznego podziemnego miasta, jednak władze sowieckie nie zabezpieczyły znalezisk. Stację otwarto w 1976.
W 1976 na placu wzniesiono pomnik Hryhorija Skoworody, a w 2001 pomnik hetmana Piotra Konaszewicza-Sahajdacznego. W 1982 otwarto Kijowski Miejski Akademicki Teatr Opery i Baletu dla Dzieci i Młodzieży.
W 2017 Padół został ogłoszony strefą pieszą. Przeprowadzono rekonstrukcję placu: usunięto nielegalne kioski, utworzono nowe skwery, a także zamontowano 45-metrowe koło widokowe.
Ważniejsze obiekty Dom Kontraktowy (1817), Hostynnyj dwir (rekonstrukcja z lat 80. XX wieku), cerkiew Zaśnięcia Matki Bożej Pyrohoszczy w Kijowie (1998), fontanna Samsona (rekonstrukcja 1982), pomnik Hryhorija Skoworody, pomnik Petra Konaszewycza-Sahajdacznego, Uniwersytet Narodowy „Akademia Kijowsko-Mohylańska” (1632, reaktywowana 1991), Kijowski Miejski Akademicki Teatr Opery i Baletu dla Dzieci i Młodzieży, oddział Narodowego Banku Ukrainy (dawniej cerkiew św. Katarzyny).
Komunikacja Plac jest ważnym węzłem komunikacyjnym dzielnicy Padół. Znajduje się tu stacja metra Kontraktowa płoszcza, przystanki tramwajowe oraz autobusowe, a także stacja końcowa dla tramwajów linii nr 12.
Przypisy
Kontraktowy