Szajchzada Muchamietzakirowicz Babicz (ur. 2 stycznia 1895 we wsi Asianowo, zm. 28 marca 1919 we wsi Ziłair) – baszkirski poeta, uznawany za klasyka baszkirskiej poezji narodowej, a także działacz baszkirskiego ruchu narodowo-wyzwoleńczego na początku XX wieku.

Życiorys

Wczesne życie i edukacja Urodził się 2 stycznia 1895 roku we wsi Asianowo w ujeździe birskim guberni ufijskiej (obecnie rejon diurtiuliński Baszkortostanu) w rodzinie mułły. Podstawowe wykształcenie zdobył w madrasie. W 1910 roku pracował jako nauczyciel w Kazachstanie. W latach 1911–1916 był uczniem (szakirdem) madrasy „Galija” w Ufie. W 1917 roku pracował jako nauczyciel w Troicku, a następnie był współpracownikiem satyrycznego czasopisma „Karmak” („Wędka”) w Orenburgu. W latach 1918–1919 służył jako korespondent wojenny w wojskach baszkirskich. 25 lutego 1919 roku został przydzielony do pracy w oddziale prasowym Baszrewkomu (Baszkirskiego Komitetu Rewolucyjnego).

Śmierć 28 marca 1919 roku we wsi Ziłair (obecnie centrum rejonu ziłairskiego Baszkortostanu) został pojmany i następnie brutalnie zamordowany razem z setkami innych Baszkirów przez żołnierzy Armii Czerwonej.

Twórczość Babicz rozpoczął twórczość poetycką w młodości, pierwsze utwory opublikował w 1913 r. Zainspirowany ideami Oświecenia, jego pisarstwo odzwierciedlało wzrost baszkirskiej świadomości narodowej (np. programowy wiersz „Dla narodu”, 1914; „Czekam”, 1916). Był cenionym improwizatorem, satyrykiem i humorystą (ballada „Pluskwa”, poemat „Gazazil”, epigramaty „Kitabennas”). Jego jedyny zbiór wydany za życia, „Błękitne pieśni. Młody Baszkortostan” (1918), opisywał wydarzenia rewolucyjne. Słynne „Posłanie do naodu baszkirskiego” (1919), wydane w formie ulotki, odegrało istotną rolę w ruchu narodowym.

Znaczenie Oryginalna twórczość Szajchzady Babicza wywarła duży wpływ na dalszy rozwój literatury baszkirskiej. Jest uznawany za jednego z klasyków poezji narodowej Baszkirów.

Wybrane dzieła Ej, kitap! (O, książko!, 1912) Bechetchezmen / Böchethiem (Nieszczęsny ja, 1912) Chalqym ösön / Chałkym esen (Dla narodu, 1914) Kötäm (Czekam, 1916) Qandala (Pluskwa, ballada) Ğazazil (Gazazil, poemat) Kitabennas (cykl epigramatów) Źäñgär jyrðar. Jäš Başqortostan (Błękitne pieśni. Młody Baszkortostan, 1918) Başqort chałkyna kile chitap (Posłanie do narodu baszkirskiego, 1919)

Przypisy

Kategoria:Baszkirscy poeci Kategoria:Baszkirscy pisarze Kategoria:Urodzeni w 1895 Kategoria:Zmarli w 1919 Kategoria:Uczestnicy wojny domowej w Rosji Kategoria:Ofiary zabójstw w Rosji