Piotr II Keilich OCist (ur. 17 października 1738 w Wójtowej koło Chełmska Śląskiego, zm. 10 grudnia 1798) – 47. opat opactwa w Krzeszowie, prałat, teolog i profesor, wywodzący się ze śląskiej rodziny urzędniczej.

Życiorys Anton Joseph urodził się 17 października 1738 r. w Wójtowej (), w nieistniejącej dziś wiosce, która obecnie stanowi południowo-zachodnią część Chełmska Śląskiego, w rejonie ul. SądeckiejM. Gabrowski, Plac Donata w Chełmsku Śląskim, [w:] Na Szlaku, nr 11, 2023, s. 19.. Pochodził z rodziny o długiej tradycji administracyjnej. Był synem dziedzicznego i sądowego scholastyka z KalnaScholastyk to tytuł nadawany osobom pełniącym funkcje duchowne lub administracyjne w kościele, szczególnie w średniowieczu i we wczesnej nowożytności. W kontekście „dziedzicznego i sądowego scholastyka”, oznacza to, że był to człowiek pełniący specjalną funkcję, która łączyła aspekty duchowne oraz administracyjne w danym regionie. Scholastyk był odpowiedzialny za zarządzanie sprawami edukacyjnymi, naukowym nadzorem nad szkołami kościelnymi, a także czasami miał wpływ na kwestie prawne w obrębie kościelnym, w tym sądownictwo kościelne. W niektórych regionach, np. w Niemczech, scholastycy byli również odpowiedzialni za nadzór nad funkcjonowaniem katedr i innych instytucji kościelnych.

W kontekście "dziedzicznego" scholastyka, może to oznaczać, że ta funkcja była przekazywana z pokolenia na pokolenie w rodzinie, co wskazuje na pewną stabilność i wpływy tej rodziny w danym regionie. "Sądowy scholastyk" natomiast sugeruje, że ta osoba miała także rolę w sądownictwie kościelnym., a jego pradziadek pełnił podobną funkcję w Mysłakowie. To rodzinne zaplecze – obejmujące solidne wykształcenie, znajomość administracji i powiązania z elitami urzędniczymi – stworzyło warunki, które umożliwiły mu rozwój intelektualny oraz objęcie ważnych funkcji w Kościele. 29 stycznia 1762 roku rozpoczął nowicjat w KrzeszowieA. Rose, Kloster Grüssau, Stuttgart und Aalen 1974, s. 144.. 29 stycznia 1763 roku złożył profesję zakonną. 24 maja 1766 r. otrzymał sakrament święceńS. Jujeczka, H. Gerlic, W. Könighaus, Katalog duchowieństwa diecezjalnego i zakonnego na podstawie ksiąg święceń biskupów wrocławskich. 1650–1810/1812, Wrocław 2014, s. 501.. 13 marca 1787 r. został wybrany opatem krzeszowskimR. Żerelik, „...ego minimus fratrum... W kwestii autorstwa drugiej części Księgi henrykowskiej”, [w:] Nasza Przeszłość, t. 83 (1994), s. 71. .

Rządy opata Keilicha przypadły na schyłek XVIII w. – okres trudny zarówno pod względem gospodarczym, jak i społecznym. Po przyłączeniu Śląska do Prus w wyniku wojen śląskich (1740–1763), region znalazł się pod silnie scentralizowaną administracją pruską. Za panowania Fryderyka II Wielkiego rząd forsował rozwój przemysłu włókienniczego, jednak działania te miały często jednostronny charakter. Faworyzowanie manufaktur oraz nadprodukcja tkanin doprowadziły do upadku tradycyjnego rzemiosła, zwłaszcza tkactwa chałupniczego. W konsekwencji doszło do masowego zubożenia ludności wiejskiej, co przełożyło się również na sytuację ekonomiczną dóbr klasztornychHeimatbuch des Kreises Landeshut in Schlesien, red. E. Kunick, Landeshut in Schlesien (obecnie Kamienna Góra) 1929, s. 414..

Jako gospodarz i duszpasterz, szczególną troską otaczał swoją rodzinną miejscowość – Chełmsko Śląskie, znane z tradycji tkactwa chałupniczego i charakterystycznych domków tkaczy, zwanych „Dwunastoma Apostołami”. Miejscowość ta wyjątkowo dotkliwie odczuła skutki upadku rzemiosła, dlatego Keilich podejmował działania mające na celu wsparcie lokalnej ludności. Jednocześnie kontynuował rozwój infrastruktury klasztornej. W latach 1788–1792 zlecił budowę nowego skrzydła klasztornego, które miało funkcjonalnie uzupełnić dotychczasowy kompleks. Projekt powierzono Johannowi Georgowi Rudolphowi z Opola, architektowi znanemu m.in. z budowy cesarskiego pałacu w Cieplicach. Nowa zabudowa, choć solidna i dostosowana do potrzeb wspólnoty, już odbiegała od barokowego przepychu wcześniejszych realizacji. Zamiast tradycyjnych kamieniarskich zdobień dominowały sztukaterie i malowidła ścienne, co odzwierciedlało zarówno zmieniające się gusta końca XVIII w., jak i wymogi oszczędnościowe wynikające z trudnej sytuacji finansowej opactwa. Opat Keilich zrealizował także szereg innych budowli dla krzeszowskiego opactwa. W 1788 r. według jego projektu powstała plebania w Witkowie Śląskim. W 1791 r. zaprojektował i nadzorował budowę letniej rezydencji prałata w Ulanowicach (obecnie dzielnica Lubawki), a w 1794 r. prawdopodobnie także domu w Kochanowie. Wszystkie te budowle miały charakter prostych, lecz estetycznych dworów w stylu Ludwika XVI. Za jego rządów przebudowano również plebanię w Opawie, której obecny kształt nadano w latach 1794–1795. W tym samym okresie, w 1794 r., zrealizował również budowę plebanii w Okrzeszynie, która stała się jednym z przykładów klasycystycznej architektury zakonu cystersów.

W 1790 r. sprowadził do Krzeszowa relikwie św. Walentego, wzbogacając tym samym duchowe dziedzictwo opactwa. Po ukończeniu południowego skrzydła klasztoru niezwłocznie rozpoczął fundację biblioteki, której wyposażenie zakończono w 1795 r.. Ostatnie lata życia spędził na walce z chorobą nerwowąK. Michalik, Krzeszów - Dom Łaski Maryi, Krzeszów 2018, s. 22., która uniemożliwiła mu także udział w uroczystych obchodach 500-lecia istnienia klasztoru w 1792 r. Opat Piotr Keilich zmarł 10 grudnia 1798 r.Schlesisches Kirchenblatt, Nr. 39, XVII. Jahrgang, red. H. Welz, wyd. G. A. Aderholz, Breslau (obecnie Wrocław), 27 września 1851, s. 478.. Został pochowany w rodzinnym grobowcu przed kościołem św. Rodziny w Chełmsku Śląskim.

Przypisy

Uwagi

Bibliografia Heimatbuch des Kreises Landeshut in Schlesien, red. Kunick E., Landeshut in Schlesien (obecnie Kamienna Góra) 1929. Jujeczka S., Gerlic H., Könighaus W., Katalog duchowieństwa diecezjalnego i zakonnego na podstawie ksiąg święceń biskupów wrocławskich. 1650–1810/1812, Wrocław 2014. Michalik K., Krzeszów - Dom Łaski Maryi, Krzeszów 2018. Rose A., Kloster Grüssau, Stuttgart und Aalen 1974.

Linki zewnętrzne Portret opata Piotra Keilicha

Kategoria:Cystersi (biografie) Kategoria:Urodzeni w 1738 Kategoria:Zmarli w 1798 Kategoria:Krzeszów (województwo dolnośląskie)