Jakub Kosiński (ur. 25 lipca 1898 w Czechowicach, zm. 31 grudnia 1996 w Blackpool) – podpułkownik dyplomowany pilot, dowódca dywizjonu szkolnego 1. Pułku Lotniczego, absolwent Wyższej Szkoły Lotniczej, szef wydziału Dowództwa Lotnictwa, oficer administracyjny w Polskich Siłach Powietrznych w Wielkiej Brytanii, autor wspomnień.

Życie Był synem Józefa i Marcjanny z Łagowskich, żonaty z Emilią Opacką (zm. 1950), jego synem był Leszek Kosiński.

I wojna światowa i początek służby w Wojsku Polskim W maju 1915 ukończył Szkołę Przemysłowo-Techniczną Jana Dal-Trozzo w Warszawie (dział budowlany). Zaraz potem zgłosił się do formacji Robót Wojenno-Drogowych, która wykonywała prace inżynieryjne na potrzeby wojska rosyjskiego. Jako urzędnik wojskowy pracował przy sztabach X, I i V Armii, a od 1916 w batalionie kolejowym na froncie besarabskim.

Po rewolucji październikowej udał się do Odessy, gdzie zgłosił się do III Korpusu Polskiego, a po jego rozwiązaniu wrócił do Warszawy. W styczniu 1919 wstąpił do 3 Pułku Ułanów. Został skierowany do klasy taborowej (nr 28) w Szkole Podchorążych Piechoty, którą ukończył latem 1920. Później przez krótki czas był dowódcą placówki kontrolnej na warszawskim Grochowie, po czym przeszedł do sztabu 15 Dywizji Piechoty, z którą trafił na front wojny polsko-bolszewickiej. 12 marca 1921 został awansowany na stopień podporucznika wojsk taborowychMSWojsk, Dziennik Personalny R. 2 nr 12 (26/03/1921), s. 541..

W latach 1921–1922 słuchacz Oficerskiej Szkoły Aeronautycznej w Toruniu. Podczas nauki w szkole był przypisany do 7 dywizjonu taborówMSWojsk, Dziennik Personalny R. 3 nr 16 (16/06/1922), s. 451., a po jej ukończeniu 8 kwietnia 1922 dostał przydział do IV Batalionu BalonowegoMSWojsk, Dziennik Personalny R. 4 nr 60 (18/09/1923), s. 563. z odkomenderowaniem do Centralnych Zakładów Aerostatycznych w Jabłonnie na stanowisko dowódcy kompanii obsługi. 15 lutego 1923 został awansowany na stopień porucznikaMSWojsk, Dziennik Personalny R. 4 nr 9 (15/02/1923), s. 107.. W 1923 ukończył Szkołę Pilotów w Bydgoszczy oraz Wyższą Szkołę Pilotów w Grudziądzu i trafił do 1 Pułku Lotniczego jako pilot w 16 eskadrze wywiadowczej, a potem do eskadry treningowej na stanowisko instruktora pilotażu. W 1925 ukończył kurs instruktorski w Szkole Pilotów w Bydgoszczy. Uczył pilotażu m.in. gen. bryg. Włodzimierza Zagórskiego, dowódcę lotnictwa w latach 1924-1926.

W maju 1922 eksternistycznie zdał egzamin maturalny w gimnazjum matematyczno-przyrodniczym w Grudziądzu. Rozpoczął potem studia w Szkole Nauk Politycznych w Warszawie, ale ich nie ukończył.

Wypadek thumb|240px|left| Samolot Morane-Saulnier MS.35, który uległ wypadkowi 28 stycznia 1926 uległ ciężkiemu wypadkowi lotniczemu, kiedy podczas lotu ćwiczebnego na samolocie Morane-Saulnier MS.35 rozbił się w Powsinie pod Warszawą. W wypadku zginęli pasażer samolotu por. obs. Tadeusz Kulbicki oraz na ziemi mieszkanka Powsina Maria Szymańska. Kosiński z wypadku wyszedł ze złamanym obojczykiem i żebrami. Do latania wrócił pod koniec maja 1926. Podczas rekonwalescencji w szpitalu poznał swoją przyszłą żonę Emilię Opacką, która pracowała jako pielęgniarka. Przebieg wypadku został opisany przez ówczesną prasę w poniższy sposób (w artykule pomylono imię pilota):

Dalsza służba w Wojsku Polskim W 1929 pełnił funkcję oficera mobilizacyjnego 1 Pułku Lotniczego, a w 1930 dowódcy eskadry treningowej. W lutym 1931 ukończył 4-miesięczny kurs dowódców eskadr w Centrum Wyszkolenia Oficerów Lotnictwa w Dęblinie. 1 stycznia 1932 uzyskał awans na stopień kapitanaMSWojsk, Dziennik Personalny R. 12 nr 13 (22/12/1931), s. 408..

Od kwietnia 1931 do listopada 1932 był dowódcą 212 eskadry bombowej, po czym został mianowany adiutantem pułku i funkcję tę pełnił do końca kwietnia 1933. Od marca do czerwca 1933 był oficerem taktycznym III Dywizjonu Myśliwskiego, po czym wrócił na stanowisko oficera mobilizacyjnego. W 1934 ukończył XXIV kurs unifikacyjno-doskonalący dla kapitanów w Centrum Wyszkolenia Piechoty w Rembertowie. Później dowodził eskadrą szkolną i dywizjonem szkolnym. Na początku 1935 po raz drugi ukończył kurs dowódców eskadr.

15 maja 1935 pełnił wartę honorową przy trumnie Józefa Piłsudskiego w BelwederzePrzegląd Lotniczy: organ lotnictwa wojskowego R.8, nr 6 (czerwiec 1935), s. 244..

19 marca 1938 został awansowany na stopień majora. W latach 1937-1938 ukończył II kurs Wyższej Szkoły Lotniczej i został przeniesiony do Dowództwa Lotnictwa, gdzie pełnił funkcję szefa Wydziału Zasobów MOB.

II wojna światowa We wrześniu 1939 został ewakuowany do Rumunii i objął komendę placówki ewakuacyjnej w Konstancy, w której zajmował się organizacją transportu polskiego personelu lotniczego do Francji. W Rumunii służył do lutego 1940 i po zakończeniu tej misji przedostał się do Francji. Pracował w Komendzie Centrum Wyszkolenia Lotnictwa w Lyon Bron w Referacie PersonalnymBartłomiej Belcarz: "Oficerowie z Lyonu 1940", Gapa: Lotniczy Magazyn Historyczny, nr 39, luty 2022, s. 82.. Po upadku Francji został ewakuowany 23 czerwca 1940 z portu Port-Vendres na pokładzie brytyjskiego statku MV „Apapa”. Dzięki jego wstawiennictwu ewakuacją objęto również polską ludność cywilną będącą rodzinami wojskowych. Przez Algierię, Maroko i Gibraltar dotarł do Wielkiej Brytanii.

W Wielkiej Brytanii przydzielono mu numer służbowy P-0580. Służył w Bazie Polskich Sił Powietrznych w Blackpool, gdzie pełnił funkcję szefa Wydziału Administracji Stanów, a w czerwcu 1945 r. został szefem Komendy Uzupełnień nr 2. 1 września 1944 został awansowany na stopień podpułkownika. W Royal Air Force uzyskał stopień Squadron Leader (odpowiednik majora, w dniu 1 września 1942).

Na emigracji Od 1945 był członkiem Stowarzyszenia Lotników Polskich, należał też do londyńskiego POSK - Polskiego Ośrodka Społeczno-Kulturalnego.

W 1948 został zdemobilizowany i pozostał na emigracji w Wielkiej Brytanii. Pracował m.in. w domu wysyłkowym i w firmie meblarskiej. W 1965 przeszedł na emeryturę.

Zmarł w Wielkiej Brytanii, został skremowany w Lytham a jego prochy zostały przewiezione do Polski. 3 kwietnia 1997 został pochowany na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie (kwatera 201-3-20/21).

Jest autorem wspomnień Wojna Światowa 1939–194...r. Moja tułaczka i moje przeżycia podczas jej trwania opisane przeze mnie dla syna mego Leszka, które zostały opublikowane w książce Turysta Sikorskiego: pamiętnik pełnomocnika ds. uchodźców polskich w Konstancy spisany w latach 1939-1940.

Awanse oficerskie podporucznik 1921 porucznik 1923 kapitan 1932 major 1938 podpułkownik 1944

Ordery i odznaczenia Srebrny Krzyż Zasługi Medal Lotniczy (czterokrotnie) Medal za Wojnę 1918–1921 Krzyż Kampanii Wrześniowej Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Srebrny Medal za Długoletnią Służbę Brązowy Medal za Długoletnią Służbę Odznaka obserwatora balonowego Odznaka pilota nr 579MSWojsk, Dziennik Personalny R. 4 nr 59 (11/09/1923), s. 556. Odznaka pamiątkowa 1 Pułku Lotniczego Odznaka pamiątkowa Wyższej Szkoły Lotniczej Krzyż Kawalerski Orderu Gwiazdy Rumunii (Rumunia) Rumuńska odznaka pilota (Rumunia) Medal Obrony (Wielka Brytania) Medal Wojny 1939–1945 (Wielka Brytania)

Uwagi

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Odznaczeni Medalem Lotniczym Kategoria:Pochowani na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie Kategoria:Podpułkownicy Polskich Sił Powietrznych Kategoria:Polscy lotnicy wojskowi Kategoria:Urodzeni w 1898 Kategoria:Zmarli w 1996