Rudolph Pariser (ur. 8 grudnia 1923 w Harbinie, zm. 2 lutego 2021) – niemiecki i amerykański chemik.
Życiorys Urodził się w Harbinie jako syn Rosjanki i Niemca. Jego ojciec Ludwig był żołnierzem Armii Cesarstwa Niemieckiego, podczas I wojny światowej został jeńcem wojennym w Imperium Rosyjskim; zbiegł jednak z więzienia i przekroczył chińską granicę, pracował następnie jako nauczyciel w Harbinie. Natomiast matka Lia Rubinstein zamieszkiwała w na terenie Estonii do 1918 roku, jej rodzina działała w przemyśle skórzanym; prowadziła fabrykę, która została zniszczona w trakcie wojny domowej.
W 1936 roku Rudolph Pariser rozpoczął naukę w amerykańskiej szkole nieopodal Pekinu, która wkrótce została zrównana z ziemią przez wojska japońskie. Kształcił się następnie w amerykańskiej szkole w Tokio, a latem 1941 roku opuścił Japonię. W 1941 roku wraz z matką przeprowadził się do Stanów Zjednoczonych; jako posiadacze niemieckiego paszportu zostali objęci ograniczeniami, m.in. godziną policyjną. Rudolph ubiegał się o pracę tłumacza języka rosyjskiego dla FBI, wówczas spotkał Jima Rasbury’ego – kierującego biurem FBI w San Francisco, wcześniej nauczyciela wychowania fizycznego w tokijskiej szkole (był nauczycielem Rudolpha) oraz szpiega, który zdołał uciec z Japonii i znaleźć w Chinach schronienie u Pariserów. Dzięki jego interwencji zniesiono ograniczenia nałożone na Rudolpha i jego matkę, po II wojnie światowej do rodziny dołączył ojciec.
W 1944 roku ukończył studia chemiczne na Uniwersytecie Kalifornijskim w Berkeley. Przez krótki czas był związany z przedsiębiorstwem Kaiser Permanente, następnie służył w wojsku. W 1951 roku obronił doktorat na Uniwersytecie Minnesoty, do 1988 roku pracował w przedsiębiorstwie DuPont; badał w nim właściwości barwników organicznych. Wspólnie z Robertem Parrem opracował nową metodę aproksymacji orbitali molekularnych, znaną jako metodę Parisera-Parra-Pople’a.
Członek National Research Council stanowiącego część United States National Academies. Należał także do American Association for the Advancement of Science oraz do International Union of Pure and Applied Chemistry.
Nagrody ACS Delaware Section Award złoty medal Uniwersytetu Minnesoty Lavoisier Medal (2003)
Przypisy
Kategoria:Absolwenci University of Minnesota Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu Kalifornijskiego w Berkeley Kategoria:Amerykańscy chemicy Kategoria:Niemieccy chemicy Kategoria:Amerykanie pochodzenia niemieckiego Kategoria:Amerykanie pochodzenia rosyjskiego Kategoria:Amerykańscy wojskowi Kategoria:Członkowie Amerykańskiej Akademii Sztuk i Nauk Kategoria:Ludzie urodzeni w Harbinie Kategoria:Ludzie związani z Tokio Kategoria:Niemcy pochodzenia rosyjskiego Kategoria:Osoby upamiętnione nazwami naukowymi Kategoria:Urodzeni w 1923 Kategoria:Zmarli w 2023