Bezirk Kulików – dawny powiat (Bezirk) kraju koronnego Królestwo Galicji i Lodomerii, funkcjonujący w latach 1854–1867. Siedzibą starostwa było miasteczko Kulików.

Historia Bezirk Kulików utworzono w ramach reformy uwłaszczeniowej z okresu Wiosny Ludów (1848–1849), która likwidowała jurysdykcję właściciela ziemskiego nad poddanymi. W Galicji, dominium – jako podstawowa jednostka administracyjna i filar systemu feudalnego straciło rację bytu. Konieczne stało się zatem wprowadzenie nowego systemu administracyjnego, którego zręby powstały w latach 1851–1855. Nowy trójstopniowy podział administracyjny objął 21 cyrkułów (niem. Kreise), 179 małych powiatów (niem. Bezirke) i ponad 6000 gmin (niem. Gemeinde).

Bezirk Kulików objął obszar o wielkości 6,0 mil², zamieszkany przez 18.780 ludzi i podzielony na 30 gmin katastralnych, w tym dwa miasteczka (Kukizów i Kulików). Wszedł w skład cyrkułu żółkiewskiego, jako jeden z jego dziesięciu powiatówAllgemeines Landes-Gesetz- und Regierungsblatt für das Kronland Galizien und Lodomerien mit den Herzogthümern Auschwitz und Zator und dem Großherzogthume Krakau. Jahrgang 1854, Lemberg 1855..

Po nadaniu Galicji autonomii oraz powołaniu samorządu gminnego i powiatowego w 1865 zlikwidowano cyrkuły (Kreise). Dotychczasowe małe powiaty (Bezirke) w liczbie 179, utrzymały się do 1867 roku, kiedy to w następstwie kolejnej reformy administracyjnej (23 stycznia 1867) zostały zastąpione przez 74 większych powiatów. Obszar zniesionego Bezirk Kulików wszedł wtedy w skład nowych powiatów żółkiewskiego i lwowskiego (vide podział w tabeli poniżej)Verordnung des Staatsministeriums vom 23 Jänner 1867 über die Reform des politischen Verwaltung in den Königreich Galizien und Lodomerien mit dem Großherzogtum Krakau und den Herzogtümern Auschwitz und Zator. 19 czerwca 1867 częściowo zmieniono granice tych powiatów (w przypadku gminy Rudańce)Verordnung des Ministers des Innern vom 19 Juni 1867, betreffend mehrere Aenderungen der neuen administrativen Bezirks-Abgränzung in den Königreich Galizien und Lodomerien mit dem Großherzogtum Krakau.

Podział administracyjny (1854) +Podział administracyjny Bezirk Kulików w 1854 rokuLp.Gmina jednostkowaPowierzchniaLudnośćPowiat w 1867 po zniesieniu1Kulików (m)16302556żółkiewski2Doroszów Mały557214żółkiewski3Doroszów Wielki1030522żółkiewski4Udnów1020228żółkiewski5Nadycze631170żółkiewski6Hrebeńce1029318żółkiewski7Nowe Sioło1182494żółkiewski8Koszelów539259żółkiewski9Podliski z Obydrą965240lwowski10Stroniatyn1004241lwowski11Remenów2300825lwowski12Wisłoboki623171lwowski13Sulimów1287507żółkiewski14Przemiwółki408272żółkiewski15Mohylany z Wierzblanami731323żółkiewski16Artasów1419429żółkiewski17Nahorce z Dernówką i Kozowem1798370żółkiewski18Przedrzymichy2468529żółkiewski19Żełdec z Prowalem58731341żółkiewski20Dzibułki z Brodem i Zabawką88101154żółkiewski21Zwertów1460537żółkiewski22Kukizów (m) z Tłuszczynką1549631lwowski23Ceperów942333lwowski24Rudańce1673562żółkiewski19 czerwca 1867 włączono do powiatu lwowskiego.25Kłodno Wielkie z Podlesiną36261286żółkiewski26Czestynie z Nowymstawem i Toporowem1632589żółkiewski27Pieczychwosty2820558żółkiewski28Kłodzienko2756647żółkiewski29Żółtańce71262197żółkiewski30Wola Żółtaniecka209277żółkiewski Objaśnienie:

(M) = miasto; (m) = miasteczko

Przypisy

Bibliografia Handbuch des Lemberger Statthelterei-Gebietes in Galizien für das Jahr 1858. Lemberg, 1858. Szematyzm Królestwa Galicji i Lodomerii z Wielkim Księstwem Krakowskim.

Kulików