Edward Wincenty Bogdan Niedzielski (ur. 27 lipca 1892 w Guzowie, zm. po 1941) – major piechoty Wojska Polskiego, działacz niepodległościowy, kawaler Orderu Virtuti Militari.

Życiorys Urodził się 27 lipca 1892 w Guzowie, w ówczesnym powiecie błońskim guberni warszawskiej, w rodzinie Zygmunta (zm. 1897), inżyniera mechanika zatrudnionego w tamtejszej cukrowni i Janiny z Krzeczkowskich. W 1902 rozpoczął naukę w gimnazjum rosyjskim w Suwałkach, z którego trzy lata później został wydalony za udział w strajku szkolnym. Naukę kontynuował w polskiej Prywatnej Siedmioklasowej Szkole Handlowej w Suwałkach, w której w 1910 zdał maturę. Równocześnie brał udział w pracach koła młodzieży postępowej. W październiku 1910 rozpoczął studia na Uniwersytecie w Leodium. W czasie studiów działał w Związku Walki Czynnej, Związku Strzeleckim oraz Polskiej Partii Socjalistycznej i „Filarecji”. Po wybuchu I wojny światowej został internowany przez Niemców i osadzony między innymi w obozie Münster. W sierpniu 1916 został zwolniony wskutek starań Naczelnego Komitetu Narodowego.

8 sierpnia 1916 został wcielony do Legionow Polskich przez Centralne Biuro Werbunkowe w Piotrkowie i skierowany do Batalionu Uzupełniającego Nr IV Polskich Legionów w Kozienicach. Następnie został wcielony do 3 kompanii III batalionu 1 pułku piechoty i wziął udział w walkach nad Stochodem. W kwietniu 1917 został przedstawiony do odznaczenia austriackim Krzyżem Wojskowym Karola. Po kryzysie przysięgowym (lipiec 1917) został internowany w obozie w Szczypiornie, a później przeniesiony do obozu w Łomży.

W sierpniu 1918, po zwolnieniu z internowania, został przyjęty do Polskiej Organizacji Wojskowej i wyznaczony na stanowisko kierownika Centrali Pocztowej przy Komendzie Naczelnej w Warszawie. 13 grudnia 1918 jako oficer POW został przyjęty do Wojska Polskiego, mianowany podporucznikiem w wojskach technicznych i przydzielony do Ekspozytury w Częstochowie Biura Wywiadowczego Oddziału II Naczelnego Dowództwa WPDz. Rozk. Wojsk. Nr 13 z 23 grudnia 1918, poz. 364.. 1 listopada 1919 został przydzielony do Oddziału II Informacyjnego Sztabu Dowództwa Frontu Śląskiego w Krakowie. Odpowiadał za wywiad ofensywny przeciwko Niemcom. Wyróżnił się w lipcu 1920 prowadząc pod pseudonimem „Lasocki” działalność dywersyjną na tyłach Armii Czerwonej w okręgu łomżyńskim. 6 maja 1921 kierownik Biura Wywiadowczego, major Kazimierz Kierzkowski sporządził „wniosek na odznaczenie orderem «Virtuti Militari»”, w którym napisał:

Od listopada 1920 do marca 1927 pełnił służbę w Ekspozyturze w Gdańsku Oddziału II ND WP, a następnie w Wydziale Wojskowym Generalnego Komisariatu RP w Wolnym Mieście Gdańsku. Pełniąc służbę w Wolnym Mieście Gdańsku pozostawał oficerem nadetatowym 41 pułku piechoty, a następnie 67 pułku piechoty w Brodnicy. 3 maja 1922 został zweryfikowany w stopniu porucznika ze starszeństwem od 1 czerwca 1919 i 1216. lokatą w korpusie oficerów piechoty. 1 grudnia 1924 prezydent RP nadał mu stopień kapitana z dniem 15 sierpnia 1924 i 480. lokatą w korpusie oficerów piechoty. W kwietniu 1927 został przeniesiony do 41 pułku piechoty w Suwałkach. W kwietniu 1930 został przeniesiony do Korpusu Ochrony Pogranicza i przydzielony do batalionu KOP „Skałat” na stanowisko dowódcy kompanii granicznej „Podwołoczyska”. Na stopień majora został awansowany ze starszeństwem z 1 stycznia 1936 i 38. lokatą w korpusie oficerów piechoty. W marcu 1939 pełnił służbę w pułku KOP „Wilno” na stanowisku komendanta 300 Rejonu Przysposobienia Wojskowego „Wilno” z siedzibą w Wilnie.

W czasie kampanii wrześniowej pełnił służbę w Kwaterze Głównej Armii „Lublin” na stanowisku szefa oddziału II sztabu. 19 września 1939 został internowany na terytorium Republiki Litewskiej. 13 lipca 1940 został przekazany funkcjonariuszom NKWD i osadzony w obozie Kozielsku (tzw. „Kozielsk II”). 2 lipca 1941 został przeniesiony do Obozu NKWD w Griazowcu. 3 września 1941, po uwolnieniu, został przyjęty do Polskich Sił Zbrojnych w ZSRR.

We wrześniu 1919 ożenił się z Anielą z Woźnikowskich, córką oficera wojsk powstańczych na Górnym Śląsku, z którą miał troje dzieci: Janinę (ur. 1921), Halinę (ur. 1923) i Zygmunta (ur. 1924).

Ordery i odznaczenia Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 5251 – 28 lutego 1922 Krzyż Niepodległości – 13 kwietnia 1931 „za pracę w dziele odzyskania niepodległości” Złoty Krzyż Zasługi – 11 lipca 1938 „za zasługi w służbie Korpusu Ochrony Pogranicza” Srebrny Krzyż Zasługi Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921 Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Krzyż na Śląskiej Wstędze Waleczności i Zasługi Odznaka Pamiątkowa Więźniów Ideowych

Zobacz też jeńcy polscy w niewoli radzieckiej (od 1939 roku) jeńcy polscy obozu NKWD w Griazowcu (1940–1941) obozy NKWD dla jeńców polskich

Uwagi

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Absolwenci i studenci Uniwersytetu w Liège Kategoria:Członkowie Polskiej Organizacji Wojskowej Kategoria:Członkowie Unii Stowarzyszeń Polskiej Młodzieży Niepodległościowej Kategoria:Członkowie Związku Strzeleckiego (1910–1914) Kategoria:Członkowie Związku Walki Czynnej Kategoria:Internowani w Łomży Kategoria:Jeńcy polscy obozu NKWD w Griazowcu (1940–1941) Kategoria:Legioniści internowani po kryzysie przysięgowym w Szczypiornie Kategoria:Majorowie piechoty II Rzeczypospolitej Kategoria:Majorowie piechoty Polskich Sił Zbrojnych Kategoria:Odznaczeni Krzyżem na Śląskiej Wstędze Waleczności i Zasługi Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Medalem Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Medalem Pamiątkowym za Wojnę 1918–1921 Kategoria:Odznaczeni Odznaką Pamiątkową Więźniów Ideowych Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita) Kategoria:Oficerowie 41 Suwalskiego Pułku Piechoty Kategoria:Oficerowie 67 Pułku Piechoty (II RP) Kategoria:Oficerowie batalionu KOP „Skałat” Kategoria:Oficerowie dowództwa Armii „Lublin” Kategoria:Oficerowie dowództwa pułku KOP „Wilno” Kategoria:Oficerowie piechoty Korpusu Ochrony Pogranicza Kategoria:Oficerowie Polskich Sił Zbrojnych w ZSRR 1941–1942 Kategoria:Oficerowie Przysposobienia Wojskowego Kategoria:Oficerowie wywiadu i kontrwywiadu II Rzeczypospolitej Kategoria:Politycy Polskiej Partii Socjalistycznej (1909–1918) Kategoria:Uczestnicy kampanii wrześniowej (strona polska) Kategoria:Uczestnicy strajków szkolnych w Królestwie Kongresowym (1905–1908) Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-bolszewickiej (strona polska) Kategoria:Urodzeni w 1892 Kategoria:Zmarli w XX wieku Kategoria:Żołnierze Wojska Polskiego internowani na Litwie w czasie II wojny światowej