Bezirk Mikołajów – dawny powiat (Bezirk) kraju koronnego Królestwo Galicji i Lodomerii, funkcjonujący w latach 1854–1867. Siedzibą starostwa było miasteczko Mikołajów.
Historia Bezirk Mikołajów utworzono w ramach reformy uwłaszczeniowej z okresu Wiosny Ludów (1848–1849), która likwidowała jurysdykcję właściciela ziemskiego nad poddanymi. W Galicji, dominium – jako podstawowa jednostka administracyjna i filar systemu feudalnego straciło rację bytu. Konieczne stało się zatem wprowadzenie nowego systemu administracyjnego, którego zręby powstały w latach 1851–1855. Nowy trójstopniowy podział administracyjny objął 21 cyrkułów (niem. Kreise), 179 małych powiatów (niem. Bezirke) i ponad 6000 gmin (niem. Gemeinde).
Bezirk Mikołajów objął obszar o wielkości 7,8 mil², zamieszkany przez 26.979 ludzi i podzielony na 31 gmin katastralnych, w tym jedno miasto (Żydaczów) i dwa miasteczka (Mikołajów i Rozdół). Wszedł w skład cyrkułu stryjskiego, jako jeden z jego dziewięciu powiatówAllgemeines Landes-Gesetz- und Regierungsblatt für das Kronland Galizien und Lodomerien mit den Herzogthümern Auschwitz und Zator und dem Großherzogthume Krakau. Jahrgang 1854, Lemberg 1855.. Na północ od Żydaczowa znajdowała się eksklawa (gmina Międzyrzecze) należąca do Bezirk Żurawno.
Po nadaniu Galicji autonomii oraz powołaniu samorządu gminnego i powiatowego w 1865 zlikwidowano cyrkuły (Kreise). Dotychczasowe małe powiaty (Bezirke) w liczbie 179, utrzymały się do 1867 roku, kiedy to w następstwie kolejnej reformy administracyjnej (23 stycznia 1867) zostały zastąpione przez 74 większych powiatów. Obszar zniesionego Bezirk Mikołajów wszedł wtedy w całości skład nowego powiatu żydaczowskiegoVerordnung des Staatsministeriums vom 23 Jänner 1867 über die Reform des politischen Verwaltung in den Königreich Galizien und Lodomerien mit dem Großherzogtum Krakau und den Herzogtümern Auschwitz und Zator.
Podział administracyjny (1854) +Podział administracyjny Bezirk Mikołajów w 1854 rokuLp.Gmina jednostkowaPowierzchniaLudnośćPowiat w 1867 po zniesieniu1Mikołajów (m)275002007żydaczowski2Rozwadów1137żydaczowski3Drohowyże1336żydaczowski4Uście657żydaczowski5Weryń788żydaczowski6Iłów371żydaczowski7Stulsko i Wola Mała1325żydaczowski8Demnia1358żydaczowski9Trościaniec i Wola Wielka660żydaczowski10Nadiatycze349żydaczowski11Czernica4000685żydaczowski12Piaseczna846żydaczowski13Rudniki6000972żydaczowski14Derżów3500782żydaczowski15Rozdół (m)85003573żydaczowski16Brzezina902żydaczowski17Krupsko i Malechów1117żydaczowski18Demenka Leśna i Podniestrzanka3000496żydaczowski19Kijowiec1500618żydaczowski20Żydaczów (M) i Folwarki55002146żydaczowski21Turady2000265żydaczowski22Iwanowce230żydaczowski23Cucułowce5000331żydaczowski24Pczany445żydaczowski25Pokrowce377żydaczowski26Hnizdyczów3000842żydaczowski27Wolica260żydaczowski28Rogóźno2000270żydaczowski29Bereźnica Królewska i Żurawków2500542żydaczowski30Tejsarów2000819żydaczowski31Wołcniów1500473żydaczowski Objaśnienie:
(M) = miasto; (m) = miasteczko
Przypisy
Bibliografia Handbuch des Lemberger Statthelterei-Gebietes in Galizien für das Jahr 1858. Lemberg, 1858. Szematyzm Królestwa Galicji i Lodomerii z Wielkim Księstwem Krakowskim.
Kategoria:Mikołajów (obwód lwowski) Mikołajów