Bezirk Podhajce – dawny powiat (Bezirk) kraju koronnego Królestwo Galicji i Lodomerii, funkcjonujący w latach 1854–1867. Siedzibą starostwa było miasteczko Podhajce.
Historia Bezirk Podhajce utworzono w ramach reformy uwłaszczeniowej z okresu Wiosny Ludów (1848–1849), która likwidowała jurysdykcję właściciela ziemskiego nad poddanymi. W Galicji, dominium – jako podstawowa jednostka administracyjna i filar systemu feudalnego straciło rację bytu. Konieczne stało się zatem wprowadzenie nowego systemu administracyjnego, którego zręby powstały w latach 1851–1855. Nowy trójstopniowy podział administracyjny objął 21 cyrkułów (niem. Kreise), 179 małych powiatów (niem. Bezirke) i ponad 6000 gmin (niem. Gemeinde).
Bezirk Podhajce objął obszar o wielkości 10,0 mil², zamieszkany przez 29.180 ludzi i podzielony na 36 gmin katastralnych, w tym dwa miasteczka (Podhajce i Zawałów). Wszedł w skład cyrkułu brzeżańskiego, jako jeden z jego ośmiu powiatówAllgemeines Landes-Gesetz- und Regierungsblatt für das Kronland Galizien und Lodomerien mit den Herzogthümern Auschwitz und Zator und dem Großherzogthume Krakau. Jahrgang 1854, Lemberg 1855..
Po nadaniu Galicji autonomii oraz powołaniu samorządu gminnego i powiatowego w 1865 zlikwidowano cyrkuły (Kreise). Dotychczasowe małe powiaty (Bezirke) w liczbie 179, utrzymały się do 1867 roku, kiedy to w następstwie kolejnej reformy administracyjnej (23 stycznia 1867) zostały zastąpione przez 74 większych powiatów. Obszar zniesionego Bezirk Podhajce wszedł wtedy w całości w skład nowego powiatu podhajeckiegoVerordnung des Staatsministeriums vom 23 Jänner 1867 über die Reform des politischen Verwaltung in den Königreich Galizien und Lodomerien mit dem Großherzogtum Krakau und den Herzogtümern Auschwitz und Zator.
Podział administracyjny (1854) +Podział administracyjny Bezirk Podhajce w 1854 rokuLp.Gmina jednostkowaPowierzchniaLudnośćPowiat w 1867 po zniesieniu1Podhajce (m)65215450podhajecki2Halicz i Zahajcepodhajecki3Łysa2259356podhajecki4Michałówka1211312podhajecki5Rudniki1698323podhajecki6Siółko3497754podhajecki7Uhrynów ze Starym Miastem2058269podhajecki8Szwejków50021132podhajecki9Czeremchówpodhajecki10Toustobaby41881462podhajecki11Korżowa1669552podhajecki12Zawadówka i Huta986525podhajecki13Zawałów (m)4835552podhajecki14Zastawcze (ad Zawałów)podhajecki15Jabłonówka1675385podhajecki16Nosów2405789podhajecki17Seredne1093310podhajecki18Zaturzyn337417podhajecki19Białokiernica3442893podhajecki20Gniłowody1838394podhajecki21Hołhocze61621745podhajecki22Dobrowody2496732podhajecki23Wolica928238podhajecki24Wierzbów44641087podhajecki25Zastawcze (ad Hołhocze)1707471podhajecki26Horożanka z Borkami, Siołem i Wołoszczyzną44381242podhajecki27Bożyków3553836podhajecki28Litwinów4174660podhajecki29Wołoszczyzna2416772podhajecki30Markowa2761673podhajecki31Mużyłów48491272podhajecki32Mądzelówka1989683podhajecki33Kotuzów2313776podhajecki34Nowosiółka11692115podhajecki35Justynówka353podhajecki36Beckersdorf1629449podhajecki Objaśnienie:
(M) = miasto; (m) = miasteczko
Przypisy
Bibliografia Handbuch des Lemberger Statthelterei-Gebietes in Galizien für das Jahr 1858. Lemberg, 1858. Szematyzm Królestwa Galicji i Lodomerii z Wielkim Księstwem Krakowskim.
Kategoria:Podhajce Podhajce