Bezirk Stanislau – dawny powiat (Bezirk) kraju koronnego Królestwo Galicji i Lodomerii, funkcjonujący w latach 1854–1867. Siedzibą starostwa było miasto Stanislau (Stanisławów, obecnie Iwano-Frankiwsk).

Historia Bezirk Stanislau utworzono w ramach reformy uwłaszczeniowej z okresu Wiosny Ludów (1848–1849), która likwidowała jurysdykcję właściciela ziemskiego nad poddanymi. W Galicji, dominium – jako podstawowa jednostka administracyjna i filar systemu feudalnego straciło rację bytu. Konieczne stało się zatem wprowadzenie nowego systemu administracyjnego, którego zręby powstały w latach 1851–1855. Nowy trójstopniowy podział administracyjny objął 21 cyrkułów (niem. Kreise), 179 małych powiatów (niem. Bezirke) i ponad 6000 gmin (niem. Gemeinde).

Bezirk Stanislau objął obszar o wielkości 6,0 mil², zamieszkany przez 30.288 ludzi i podzielony na 25 gmin katastralnych, w tym jedno miasto (Stanislau). Wszedł w skład cyrkułu stanisławowskiego, jako jeden z jego dziesięciu powiatówAllgemeines Landes-Gesetz- und Regierungsblatt für das Kronland Galizien und Lodomerien mit den Herzogthümern Auschwitz und Zator und dem Großherzogthume Krakau. Jahrgang 1854, Lemberg 1855..

Po nadaniu Galicji autonomii oraz powołaniu samorządu gminnego i powiatowego w 1865 zlikwidowano cyrkuły (Kreise). Dotychczasowe małe powiaty (Bezirke) w liczbie 179, utrzymały się do 1867 roku, kiedy to w następstwie kolejnej reformy administracyjnej (23 stycznia 1867) zostały zastąpione przez 74 większych powiatów. Obszar zniesionego Bezirk Stanislau wszedł wtedy w całości w skład nowego powiatu stanisławowskiegoVerordnung des Staatsministeriums vom 23 Jänner 1867 über die Reform des politischen Verwaltung in den Königreich Galizien und Lodomerien mit dem Großherzogtum Krakau und den Herzogtümern Auschwitz und Zator.

Podział administracyjny (1854) +Podział administracyjny Bezirk Stanislau w 1854 rokuLp.Gmina jednostkowaPowierzchniaLudnośćPowiat w 1867 po zniesieniu1Chomiaków2020593stanisławowski2Chryplin1500620stanisławowski3Czerniejów57401485stanisławowski4Dobrowlany965296stanisławowski5Jamnica32401481stanisławowski6Knihinin640594stanisławowski7Kołodziejówka1620637stanisławowski8Krechowce1720812stanisławowski9Mykietyńce2870884stanisławowski10Opryszowce1320915stanisławowski11Pacyków2240809stanisławowski12Pasieczna11102067stanisławowski13Pawełcze4230908stanisławowski14Podłuże2080839stanisławowski15Rybno2480312stanisławowski16Stanislau (M)195010190stanisławowski17Uhorniki1750725stanisławowski18Uhrynów Dolny890421stanisławowski19Uhrynów Górny2150724stanisławowski20Wołczyniec2550983stanisławowski21Zagwoźdź73051198stanisławowski22Bednarów24001080stanisławowski23Bryń1840206stanisławowski24Ciężów3175865stanisławowski25Majdan z Hutą, Huciskiem Nowym i Starym2705644stanisławowski Objaśnienie:

(M) = miasto; (m) = miasteczko

Przypisy

Bibliografia Handbuch des Lemberger Statthelterei-Gebietes in Galizien für das Jahr 1858. Lemberg, 1858. Szematyzm Królestwa Galicji i Lodomerii z Wielkim Księstwem Krakowskim.

Kategoria:Iwano-Frankiwsk Stanislau