Bezirk Buczacz – dawny powiat (Bezirk) kraju koronnego Królestwo Galicji i Lodomerii, funkcjonujący w latach 1854–1867. Siedzibą starostwa było miasto Buczacz.
Historia Bezirk Buczacz utworzono w ramach reformy uwłaszczeniowej z okresu Wiosny Ludów (1848–1849), która likwidowała jurysdykcję właściciela ziemskiego nad poddanymi. W Galicji, dominium – jako podstawowa jednostka administracyjna i filar systemu feudalnego straciło rację bytu. Konieczne stało się zatem wprowadzenie nowego systemu administracyjnego, którego zręby powstały w latach 1851–1855. Nowy trójstopniowy podział administracyjny objął 21 cyrkułów (niem. Kreise), 179 małych powiatów (niem. Bezirke) i ponad 6000 gmin (niem. Gemeinde).
Bezirk Buczacz objął obszar o wielkości 6,0 mil², zamieszkany przez 26.517 ludzi i podzielony na 25 gmin katastralnych, w tym jedno miasto (Buczacz) i jedno miasteczko (Potok). Wszedł w skład cyrkułu stanisławowskiego, jako jeden z jego dziesięciu powiatówAllgemeines Landes-Gesetz- und Regierungsblatt für das Kronland Galizien und Lodomerien mit den Herzogthümern Auschwitz und Zator und dem Großherzogthume Krakau. Jahrgang 1854, Lemberg 1855..
Po nadaniu Galicji autonomii oraz powołaniu samorządu gminnego i powiatowego w 1865 zlikwidowano cyrkuły (Kreise). Dotychczasowe małe powiaty (Bezirke) w liczbie 179, utrzymały się do 1867 roku, kiedy to w następstwie kolejnej reformy administracyjnej (23 stycznia 1867) zostały zastąpione przez 74 większych powiatów. Obszar zniesionego Bezirk Buczacz wszedł wtedy w całości w skład nowego powiatu buczackiegoVerordnung des Staatsministeriums vom 23 Jänner 1867 über die Reform des politischen Verwaltung in den Königreich Galizien und Lodomerien mit dem Großherzogtum Krakau und den Herzogtümern Auschwitz und Zator.
Podział administracyjny (1854) +Podział administracyjny Bezirk Buczacz w 1854 rokuLp.Gmina jednostkowaPowierzchniaLudnośćPowiat w 1867 po zniesieniu1Buczacz (M)30556683buczacki2Dźwinogród870643buczacki3Hubin2050589buczacki4Kościelniki2600693buczacki5Kośmierzyn3060653buczacki6Leszczańce2975763buczacki7Nagórzanka40151255buczacki8Podzameczek z PodlesiemChodzi o mniejszą część Podlesia. Zasadnicza część Podlesia stanowiła odrębna gminę jednostkową w Bezirk Budzanów w cyrkule czortkowskim.725852buczacki9Porchowa45601333buczacki10Potok (m)35552164buczacki11Przewłoka z Zalesiem43901756buczacki12Rukomysz570303buczacki13Rusiłów1200396buczacki14Ścianka36351092buczacki15Skomorochy2510769buczacki16Snowidów2650986buczacki17Sokołów41501284buczacki18Sokulec340170buczacki19Soroki3180697buczacki20Wonicz1460461buczacki21Woziłówbuczacki22Zielona1660581buczacki23Zubrzec33401136buczacki24Żurawińce1070497buczacki25Żyźnomierz3055761buczacki Objaśnienie:
(M) = miasto; (m) = miasteczko
Przypisy
Bibliografia Handbuch des Lemberger Statthelterei-Gebietes in Galizien für das Jahr 1858. Lemberg, 1858. Szematyzm Królestwa Galicji i Lodomerii z Wielkim Księstwem Krakowskim.
Kategoria:Buczacz Buczacz