Bezirk Tyśmienica – dawny powiat (Bezirk) kraju koronnego Królestwo Galicji i Lodomerii, funkcjonujący w latach 1854–1867. Siedzibą starostwa było miasto Tyśmienica.
Historia Bezirk Tyśmienica utworzono w ramach reformy uwłaszczeniowej z okresu Wiosny Ludów (1848–1849), która likwidowała jurysdykcję właściciela ziemskiego nad poddanymi. W Galicji, dominium – jako podstawowa jednostka administracyjna i filar systemu feudalnego straciło rację bytu. Konieczne stało się zatem wprowadzenie nowego systemu administracyjnego, którego zręby powstały w latach 1851–1855. Nowy trójstopniowy podział administracyjny objął 21 cyrkułów (niem. Kreise), 179 małych powiatów (niem. Bezirke) i ponad 6000 gmin (niem. Gemeinde).
Bezirk Tyśmienica objął obszar o wielkości 6,6 mil², zamieszkany przez 27.093 ludzi i podzielony na 23 gminy katastralne, w tym jedno miasto (Buczacz) i jedno miasteczko (Potok). Wszedł w skład cyrkułu stanisławowskiego, jako jeden z jego dziesięciu powiatówAllgemeines Landes-Gesetz- und Regierungsblatt für das Kronland Galizien und Lodomerien mit den Herzogthümern Auschwitz und Zator und dem Großherzogthume Krakau. Jahrgang 1854, Lemberg 1855..
Po nadaniu Galicji autonomii oraz powołaniu samorządu gminnego i powiatowego w 1865 zlikwidowano cyrkuły (Kreise). Dotychczasowe małe powiaty (Bezirke) w liczbie 179, utrzymały się do 1867 roku, kiedy to w następstwie kolejnej reformy administracyjnej (23 stycznia 1867) zostały zastąpione przez 74 większych powiatów. Obszar zniesionego Bezirk Tyśmienica wszedł wtedy w całości w skład nowego powiatu tłumackiegoVerordnung des Staatsministeriums vom 23 Jänner 1867 über die Reform des politischen Verwaltung in den Königreich Galizien und Lodomerien mit dem Großherzogtum Krakau und den Herzogtümern Auschwitz und Zator. 1 stycznia 1887 gminę Bratkowce przeniesiono do powiatu stanisławowskiegoDz. U. Kr. z 1886, nr 74.
Podział administracyjny (1854) +Podział administracyjny Bezirk Tyśmienica w 1854 rokuLp.Gmina jednostkowaPowierzchniaLudnośćPowiat w 1867 po zniesieniu1Babianka530308tłumacki2Bohorodyczyn2730550tłumacki3Bratkowce2630928tłumacki1 stycznia 1887 włączono do powiatu stanisławowskiego.4Chomiakówka1495462tłumacki5Czarnołoźce35551440tłumacki6Hostów44601325tłumacki7Kłubowce2490583tłumacki8Krasiłówka4910386tłumacki9Krzywotuły Nowe569tłumacki10Krzywotuły Stare711tłumacki11Ladzkie58051383tłumacki12Markowce3235614tłumacki13Ottynia (M) z Grabiczem62652373tłumacki14Podpieczary32151316tłumacki15Pszeniczniki z Pohonią2885921tłumacki16Słobódka z Odajami2145489tłumacki17Targowica2050948tłumacki18Tarnowica Polna15001103tłumacki19Tyśmienica (M)72507513tłumacki20Uhorniki1416913tłumacki21Winograd3135992tłumacki22Worona3020909tłumacki23Zakrzewce975357tłumacki Objaśnienie:
(M) = miasto; (m) = miasteczko
Przypisy
Bibliografia Handbuch des Lemberger Statthelterei-Gebietes in Galizien für das Jahr 1858. Lemberg, 1858. Szematyzm Królestwa Galicji i Lodomerii z Wielkim Księstwem Krakowskim.
Kategoria:Tyśmienica Tyśmienica