Bezirk Nadwórna – dawny powiat (Bezirk) kraju koronnego Królestwo Galicji i Lodomerii, funkcjonujący w latach 1854–1867. Siedzibą starostwa było miasteczko Nadwórna.
Historia Bezirk Nadwórna utworzono w ramach reformy uwłaszczeniowej z okresu Wiosny Ludów (1848–1849), która likwidowała jurysdykcję właściciela ziemskiego nad poddanymi. W Galicji, dominium – jako podstawowa jednostka administracyjna i filar systemu feudalnego straciło rację bytu. Konieczne stało się zatem wprowadzenie nowego systemu administracyjnego, którego zręby powstały w latach 1851–1855. Nowy trójstopniowy podział administracyjny objął 21 cyrkułów (niem. Kreise), 179 małych powiatów (niem. Bezirke) i ponad 6000 gmin (niem. Gemeinde).
Bezirk Nadwórna objął obszar o wielkości 14,9 mil², zamieszkany przez 21.976 ludzi i podzielony na 18 gmin katastralnych, w tym jedno miasteczko (Nadwórna). Wszedł w skład cyrkułu stanisławowskiego, jako jeden z jego dziesięciu powiatówAllgemeines Landes-Gesetz- und Regierungsblatt für das Kronland Galizien und Lodomerien mit den Herzogthümern Auschwitz und Zator und dem Großherzogthume Krakau. Jahrgang 1854, Lemberg 1855.. Był to region górski, graniczący na południu z Zalitawią.
Po nadaniu Galicji autonomii oraz powołaniu samorządu gminnego i powiatowego w 1865 zlikwidowano cyrkuły (Kreise). Dotychczasowe małe powiaty (Bezirke) w liczbie 179, utrzymały się do 1867 roku, kiedy to w następstwie kolejnej reformy administracyjnej (23 stycznia 1867) zostały zastąpione przez 74 większych powiatów. Obszar zniesionego Bezirk Nadwórna wszedł wtedy w skład nowych powiatów nadwórniańskiego i stanisławowskiego (vide podział w tabeli poniżej)Verordnung des Staatsministeriums vom 23 Jänner 1867 über die Reform des politischen Verwaltung in den Königreich Galizien und Lodomerien mit dem Großherzogtum Krakau und den Herzogtümern Auschwitz und Zator.
Podział administracyjny (1854) +Podział administracyjny Bezirk Nadwórna w 1854 rokuLp.Gmina jednostkowaPowierzchniaLudnośćPowiat w 1867 po zniesieniu1Cucyłów2215681nadwórniański2Fitków2460548nadwórniański3Hawryłówka54501590nadwórniański4Kamienna2705714nadwórniański5Majdan Górny6000656nadwórniański6Nadwórna (m)44405570nadwórniański7Nazawizów2735744nadwórniański8Paryszcze36251077nadwórniański9Pasieczna15200601nadwórniański10Pniów110403239nadwórniański11Przerośl2975859nadwórniański12Strymba2025487nadwórniański13Tarnowica Leśna2210826nadwórniański14Tyśmieniczany43001321stanisławowski15Weleśnica Dolna i Górna1175322nadwórniański16Wołosów3400654nadwórniański17Zabereże1900288stanisławowski18Zielona747001799nadwórniański Objaśnienie:
(M) = miasto; (m) = miasteczko
Przypisy
Bibliografia Handbuch des Lemberger Statthelterei-Gebietes in Galizien für das Jahr 1858. Lemberg, 1858. Szematyzm Królestwa Galicji i Lodomerii z Wielkim Księstwem Krakowskim.
Kategoria:Nadwórna Nadwórna