Władysława Hoszowska z domu Tatara, zw. Tatarzanką (ur. 22 czerwca 1893 w Grzechyni, zm. 10 listopada 1970 w Zakopanem) – polska pedagożka, publicystka i pisarka. Życiorys

Życie prywatne Była córką Jana Kantego Tatara, nauczyciela i kierownika szkoły ludowej, działacza Stronnictwa Ludowego i Polskiego Stronnictwa Ludowego, oraz Heleny z domu Myszal. Miała dziewięcioro rodzeństwa. Jej dziadek Andrzej Myszal był nauczycielem i kierownikiem szkoły ludowej, działaczem oświatowym i kulturalno-społecznym. Ojciec przez 32 lata pracował we wsiach galicyjskich jako nauczyciel ludowy, włączając się czynnie w szerzenie spółdzielczości na wsi.

W Równem, gdzie Władysława Tatara pracowała jako okręgowa wizytatorka szkół średnich ogólnokształcących, poznała swojego przyszłego męża Edwarda Hoszowskiego (1886–1950), dyrektora Państwowego Gimnazjum im. Tadeusza Kościuszki w Łucku, a później dyrektora Państwowego Gimnazjum im. Adama Mickiewicza w Warszawie. W 1931 przyszedł na świat ich syn Ryszard Hoszowski.

Edukacja i kariera zawodowa W 1913 Tatarzanka ukończyła 8-klasowe Gimnazjum Klasyczne im. Królowej Jadwigi w Krakowie. W latach 1914–1915 studiowała na Akademii Handlowej, a w latach 1913–1917 na Wydziale Filozoficznym Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Po studiach podjęła pracę nauczycielki języka polskiego i historii w Gimnazjum Realnym Heleny Kaplińskiej. Następnie pracowała w gimnazjum realnym w Zakopanem. W 1920 zdała egzamin doktorski z historii i języka polskiego, a następnie objęła posadę nauczycielki języka polskiego, historii i łaciny w gimnazjum męskim w Toruniu. Krótko później została zatrudniona jako nauczycielka historii w nowo powstałym Państwowym Seminarium Męskim w Toruniu. Jeszcze w tym samym roku, we wrześniu, została dyrektorką gimnazjum realnego żeńskiego i liceum niemieckiego w Toruniu.

Angażowała się w życie kulturalne miasta, współpracując z czasopismami ludowymi. W „Słowie Pomorskim” umieszczała artykuły i recenzje teatralne. Gdy we wrześniu 1921 ukazał się pierwszy numer miesięcznika „Ilustracja Polska” z redakcją i administracją w Toruniu, opublikowała w nim fragment swojej powieści Biała Ksieni.

W 1921, po wyjeździe z Torunia, zamieszkała w Mińsku Mazowieckim, gdzie została przełożoną prywatnej Szkoły Handlowej Żeńskiej i Gimnazjum Żeńskiego. W 1924 została wybrana, jako przedstawicielka szkół średnich, na przewodniczącą Dozoru Szkolnego. Stanowiska przewodniczącej i członkini Dozoru Szkolnego zrzekła się z powodu wyjazdu z Mińska. Z dniem 1 września 1925 MWRiOP mianowało ją dyrektorką Państwowego Żeńskiego Seminarium Nauczycielskiego im. Marii Konopnickiej w Sosnowcu. W 1929 została radczynią przydzieloną do Kuratorium Okręgu Szkolnego Wołyńskiego w Równem. W 1930 awansowała na okręgową wizytatorkę szkół średnich ogólnokształcących. Na początku 1931 została przeniesiona na równorzędne stanowisko do MWRiOP w Warszawie.

W 1933 wróciła do czynnej pracy w szkolnictwie, obejmując stanowisko przełożonej Państwowego Gimnazjum i Liceum im. Klementyny Hoffmanowej w Warszawie. „Pod jej dyrekcją szkoła im. Klementyny Hoffmanowej, dzięki wysokiemu poziomowi naukowemu i wychowawczemu, stała się w Warszawie jedną z najlepszych wśród szkół ogólnokształcących” – pisał Kazimierz Przybyszewski. Szczególnie szerzyła ideę spółdzielczości. Poza tym została przewodniczącą Komisji Kształcenia i Wychowania Spółdzielczego przy Spółdzielczym Instytucie Naukowym. Publikowała artykuły w prasie spółdzielczej.

II wojna światowa i powojnie Budynek Gimnazjum i Liceum im. Klementyny Hoffmanowej mieścił się w narożniku ulic Marszałkowskiej i Henryka Sienkiewicza, jednak boczne wejście znajdowało się od ulicy Zgoda 15. W budynku znajdowało się mieszkanie Hoszowskiej – tu, dzięki bocznemu wejściu, przez całą wojnę odbywały się spotkania konspiracyjne, w tym pierwsze założycielskie spotkanie (8 grudnia 1939) przedstawicielstwa pięciu istniejących przed wojną organizacji nauczycielskich. Utworzono z nich międzystowarzyszeniową Komisję Porozumiewawczą Organizacji i Stowarzyszeń Nauczycielskich. W skład komisji, jako jedna z jej założycielek, weszła Hoszowska, reprezentując Stowarzyszenie Dyrektorów Szkół Państwowych. W jej mieszkaniu miał też siedzibę tajny Departament Oświaty i Kultury Delegatury Rządu powołany latem 1940. W 1942 Hoszowska weszła w skład rozszerzonego Prezydium Tajnej Organizacji Nauczycielskiej. Była członkinią i jednocześnie przewodniczącą Komisji Programowej TON. Prowadziła Wydział Kształcenia Kobiet w centrali Ludowego Związku Kobiet. W czasie powstania warszawskiego zniszczono szkołę, w tym jej mieszkanie i jej dobytek.

Po 1945 poświęciła się pracy w ZNP. W latach 1946–1948 była wiceprezeską Zarządu Głównego ZNP. Należała do powołanej przez Zarząd Związku Komisji Kształcenia i Wychowania Spółdzielczego. Jednocześnie w latach 1949–1957 uczyła w Państwowym Liceum dla Pracujących. W latach 1958–1965 współpracowała ze Spółdzielczym Instytutem Badawczym. W rezultacie Centrala Rolnicza Spółdzielni wydała jej książkę Rola nauczyciela w rozwoju ruchu spółdzielczego w Polsce w latach 1918–1958. Na zlecenie Instytutu Pedagogiki w Warszawie napisała książkę Wychowawcza funkcja spółdzielni uczniowskiej.

Zmarła nagle w Zakopanem, pochowana na cmentarzu Parafii Najświętszej Rodziny (sektor N4-8-7).

Wybrana twórczość 1921: Biała Ksieni 1932: Idea spółdzielczości w gospodarczo-społecznym wychowaniu młodzieży w Polsce 1957: Opowiadania z dziejów Polski część I 1957: Opowiadania z dziejów Polski część II 1965: Rola nauczyciela w rozwoju ruchu spółdzielczego w Polsce w latach 1918–1958 1967: Wychowawcza funkcja spółdzielni uczniowskiej

Ordery i odznaczenia

Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Złota Odznaka ZNP Złota Odznaka honorowa „Za Zasługi dla Warszawy”

Źródło:.

Przypisy

Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie Kategoria:Absolwenci Wydziału Filozoficznego Uniwersytetu Jagiellońskiego Kategoria:Członkowie Związku Nauczycielstwa Polskiego Kategoria:Ludzie związani z Mińskiem Mazowieckim Kategoria:Ludzie związani z Toruniem Kategoria:Ludzie związani z Warszawą Kategoria:Ludzie związani z Zakopanem Kategoria:Nauczyciele IX Liceum Ogólnokształcącego im. Klementyny Hoffmanowej w Warszawie Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski Kategoria:Odznaczeni odznaką honorową „Za Zasługi dla Warszawy” Kategoria:Odznaczeni Złotą Odznaką ZNP Kategoria:Polscy nauczyciele historii Kategoria:Polscy nauczyciele języka polskiego Kategoria:Polscy pedagodzy Kategoria:Polscy pisarze XX wieku Kategoria:Polscy publicyści XX wieku Kategoria:Urodzeni w 1893 Kategoria:Zmarli w 1970