Bezirk Tarnopol – dawny powiat (Bezirk) kraju koronnego Królestwo Galicji i Lodomerii, funkcjonujący w latach 1854–1867. Siedzibą starostwa było miasto Tarnopol.
Historia Bezirk Tarnopol utworzono w ramach reformy uwłaszczeniowej z okresu Wiosny Ludów (1848–1849), która likwidowała jurysdykcję właściciela ziemskiego nad poddanymi. W Galicji, dominium – jako podstawowa jednostka administracyjna i filar systemu feudalnego straciło rację bytu. Konieczne stało się zatem wprowadzenie nowego systemu administracyjnego, którego zręby powstały w latach 1851–1855. Nowy trójstopniowy podział administracyjny objął 21 cyrkułów (niem. Kreise), 179 małych powiatów (niem. Bezirke) i ponad 6000 gmin (niem. Gemeinde).
Bezirk Tarnopol objął obszar o wielkości 7,2 mil², zamieszkany przez 36.464 ludzi i podzielony na 28 gmin katastralnych, w tym jedno miasto (Tarnopol). Wszedł w skład cyrkułu tarnopolskiego, jako jeden z jego dziewięciu powiatówAllgemeines Landes-Gesetz- und Regierungsblatt für das Kronland Galizien und Lodomerien mit den Herzogthümern Auschwitz und Zator und dem Großherzogthume Krakau. Jahrgang 1854, Lemberg 1855..
Po nadaniu Galicji autonomii oraz powołaniu samorządu gminnego i powiatowego w 1865 zlikwidowano cyrkuły (Kreise). Dotychczasowe małe powiaty (Bezirke) w liczbie 179, utrzymały się do 1867 roku, kiedy to w następstwie kolejnej reformy administracyjnej (23 stycznia 1867) zostały zastąpione przez 74 większych powiatów. Obszar zniesionego Bezirk Tarnopol wszedł wtedy w całości w skład nowego powiatu tarnopolskiegoVerordnung des Staatsministeriums vom 23 Jänner 1867 über die Reform des politischen Verwaltung in den Königreich Galizien und Lodomerien mit dem Großherzogtum Krakau und den Herzogtümern Auschwitz und Zator.
Podział administracyjny (1854) +Podział administracyjny Bezirk Tarnopol w 1854 rokuLp.Gmina jednostkowaPowierzchniaLudnośćPowiat w 1867 po zniesieniu1Tarnopol (M)866014975tarnopolski2Rusianówka339181tarnopolski3Toustoług1474688tarnopolski4Bajkowce z Połczykiem1853570tarnopolski5Smykowce1017629tarnopolski6Kipiaczka1062525tarnopolski7Zaścianka i Kisilówką1216487tarnopolski8Czernielów Ruski z Samborówką1223507tarnopolski9Czołhańszczyzna661370tarnopolski10Stupki1541485tarnopolski11Biała2903629tarnopolski12Czystyłów1067507tarnopolski13Kutkowce2006484tarnopolski14Proniatyn1715453tarnopolski15Chodaczków Wielki41581409tarnopolski16Zabojki2388948tarnopolski17Denysów49361442tarnopolski18Kupczyńce z Marianką i Józefówką85592386tarnopolski19Ostrów33691117tarnopolski20Bucniów z Kalasantówką44011411tarnopolski21Berezowica Wielka38051250tarnopolski22Zagrobela1507495tarnopolski23Janówka896326tarnopolski24Petryków1958640tarnopolski25Dołżanka34651051tarnopolski26Domamorycz1244738tarnopolski27Draganówka34951116tarnopolski28Poczapińce1060645tarnopolski Objaśnienie:
(M) = miasto; (m) = miasteczko
Przypisy
Bibliografia Handbuch des Lemberger Statthelterei-Gebietes in Galizien für das Jahr 1858. Lemberg, 1858. Szematyzm Królestwa Galicji i Lodomerii z Wielkim Księstwem Krakowskim.
Kategoria:Tarnopol Tarnopol