Bezirk Grzymałów – dawny powiat (Bezirk) kraju koronnego Królestwo Galicji i Lodomerii, funkcjonujący w latach 1854–1867. Siedzibą starostwa było miasteczko Grzymałów.
Historia Bezirk Grzymałów utworzono w ramach reformy uwłaszczeniowej z okresu Wiosny Ludów (1848–1849), która likwidowała jurysdykcję właściciela ziemskiego nad poddanymi. W Galicji, dominium – jako podstawowa jednostka administracyjna i filar systemu feudalnego straciło rację bytu. Konieczne stało się zatem wprowadzenie nowego systemu administracyjnego, którego zręby powstały w latach 1851–1855. Nowy trójstopniowy podział administracyjny objął 21 cyrkułów (niem. Kreise), 179 małych powiatów (niem. Bezirke) i ponad 6000 gmin (niem. Gemeinde).
Bezirk Grzymałów objął obszar o wielkości 7,4 mil², zamieszkany przez 25.948 ludzi i podzielony na 32 gmin katastralnych, w tym dwa miasteczka (Grzymałów i Touste). Wszedł w skład cyrkułu tarnopolskiego, jako jeden z jego dziewięciu powiatówAllgemeines Landes-Gesetz- und Regierungsblatt für das Kronland Galizien und Lodomerien mit den Herzogthümern Auschwitz und Zator und dem Großherzogthume Krakau. Jahrgang 1854, Lemberg 1855.. Od wschodu graniczył z Imperium Rosyjskim.
Po nadaniu Galicji autonomii oraz powołaniu samorządu gminnego i powiatowego w 1865 zlikwidowano cyrkuły (Kreise). Dotychczasowe małe powiaty (Bezirke) w liczbie 179, utrzymały się do 1867 roku, kiedy to w następstwie kolejnej reformy administracyjnej (23 stycznia 1867) zostały zastąpione przez 74 większych powiatów. Obszar zniesionego Bezirk Grzymałów wszedł wtedy w całości w skład nowego powiatu skałackiegoVerordnung des Staatsministeriums vom 23 Jänner 1867 über die Reform des politischen Verwaltung in den Königreich Galizien und Lodomerien mit dem Großherzogtum Krakau und den Herzogtümern Auschwitz und Zator. 1 kwietnia 1929 gminę Soroka przeniesiono do powiatu kopyczynieckiego.
Podział administracyjny (1854) +Podział administracyjny Bezirk Grzymałów w 1854 rokuLp.Gmina jednostkowaPowierzchniaLudnośćPowiat w 1867 po zniesieniu1Grzymałów (m) z Zamurzem16903533skałacki2Mazurówka z Eleonorówką2175433skałacki3Podlesie1442462skałacki4Bucyki1352695skałacki5Soroka1773600skałacki1 kwietnia 1929 włączono do powiatu kopyczynieckiego.6Nowosiółka2490490skałacki7Ostapie59561555skałacki8Hlibów z Tarasówką34161232skałacki9Sorocko z Mytnicą44501576skałacki10Poznanka Hetmańska1875661skałacki11Zarubińce1755538skałacki12Poznanka Gniła2124476skałacki13Borki Małe2308653skałacki14Turówka29571072skałacki15Łuka Mała28211004skałacki16Kokoszyńce z Podhorówką2334728skałacki17Kozina z Biłką2143583skałacki18Kałaharówka3023497skałacki19Wolica1885427skałacki20Wychwatyńce66152skałacki21Kręciłów4284skałacki22Touste (m) z Kątem i Przekalcem46212526skałacki23Rasztowce4266725skałacki24Dubkowce728372skałacki25Bilitówka1019165skałacki26Leżanówka1622473skałacki27Okno42211302skałacki28Krasne42581047skałacki29Stawki442245skałacki30Sadzawki2186621skałacki31Zielona2954617skałacki32Pajówka668404skałacki Objaśnienie:
(M) = miasto; (m) = miasteczko
Przypisy
Bibliografia Handbuch des Lemberger Statthelterei-Gebietes in Galizien für das Jahr 1858. Lemberg, 1858. Szematyzm Królestwa Galicji i Lodomerii z Wielkim Księstwem Krakowskim.
Kategoria:Grzymałów (hromada) Grzymałów