Gwiozda Łowicko (z gw. księżackiej, dosł.: gwiozda łowicka) – doroczna nagroda honorowa z towarzyszącą jej aleją gwiazd na Starym Rynku w Łowiczu, przyznawana przez Radę Miejską w Łowiczu osobom zasłużonym dla polskiej, przede wszystkim księżackiej kultury ludowej. Pierwsze Gwiozdy odsłonięto w 2011 r. Przyznawane są w dwóch kategoriach: twórczość ludowa oraz upowszechnianie i ochrona dóbr kultury ludowej.
Nazwa nagrody pochodzi od księżackiej, gwarowej nazwy łowickiej wycinanki – gwiozdy, której wizerunek widnieje na tabliczkach alei gwiazd wmurowanych w bruk.
Odznaczeni
2011
Janusz Kaźmierczak – księżacki muzyk z Goleńska Julian i Wanda Brzozowscy – księżaccy rękodzielnicy, założyciele Muzeum Ludowego Rodziny Brzozowskich w Sromowie
2012
Bronisława Skwarna – księżacka hafciarka i poetka Państwowy Zespół Ludowy Pieśni i Tańca „Mazowsze” im. Tadeusza Sygietyńskiego
2013
twórczość ludowa
Rodzina Konopczyńskich – garncarze z Bolimowa
upowszechnianie i ochrona dóbr kultury ludowej
Maria Sołtyszewska z Łowicza – przewodnicząca Rady Nadzorczej Fundacji „Cepelia” Polska Sztuka i Rękodzieło
2014
twórczość ludowa
Adam Głuszek – księżacki rzeźbiarz z Dąbrowic Helena Miazek – księżacka wycinankarka z Błędowa
upowszechnianie i ochrona dóbr kultury ludowej
Ludowy Zespół Artystyczny „Promni” im. Zofii Solarzowej Anna i Henryk Świątkowscy – badacze kultury księżackiej (pośmiertnie)
2015
twórczość ludowa
Apolonia Nowak – kurpiowska śpiewaczka i wycinankarka Maria Stachnal – księżacka wycinankarka
upowszechnianie dóbr kultury ludowej
Stanisław Madanowski – księżacki śpiewak z Boczek Chełmońskich Marian Moskwa – księżacki skrzypek i badacz księżackiej muzyki ludowej
2016
twórczość ludowa
Jadwiga Solińska – mazowiecka pisarka i animatorka kultury z Wąsosza Henryka Lus – księżacka wycinankarka
upowszechnianie i ochrona dóbr kultury ludowej
Zofia Czubik – księżacka śpiewaczka z Łowicza bp Józef Zawitkowski biskup pomocniczy łowicki w latach 1992–2013, autor tekstów dla księżackich zespołów folklorystycznych
2017
twórczość ludowa
Genowefa Miazek – księżacka hafciarka z Różyc (pośmiertnie) Danuta Kasprzak – wielkopolska rzeźbiarka i hafciarka
upowszechnianie i ochrona dóbr kultury ludowej
Edward Bednarek – księżacki klarnecista Zespół Pieśni i Tańca Politechniki Warszawskiej
2018
twórczość ludowa
Janina Kuczek – księżacka hafciarka z Gągolina Południowego Czesława Kaczyńska – kurpiowska rękodzielniczka
upowszechnianie i ochrona dóbr kultury ludowej
Zofia Mycka – księżacka rękodzielnicza i działaczka regionalna ze Strzelcewa, mająca zasługi m.in. dla promocji kuchni regionalnej Józef Kossowski – księżacki skrzypek, członek kapeli grającej dla Zespołu Śpiewaczego „Ksinzoki” (pośmiertnie)
2019
twórczość ludowa
Danuta Wojda – księżacka wycinankarka z Łaguszewa Rodzina Krajewskich z Zawidza Kościelnego (Jan Krajewski, Alfreda Krajewska, Krzysztof Krajewski) – mazowieccy rzeźbiarze
upowszechnianie i ochrona dóbr kultury ludowej
Stanisław Wielec – dyrektor Zespołu Pieśni i Tańca „Blichowiacy” w latach 1978–2001 Zespół Pieśni i Tańca „Śląsk” im. Stanisława Hadyny
2020
twórczość ludowa
Jan Puk – lasowski rzeźbiarz z Woli Rusinowskiej Stanisław Łacheta – księżacki malarz z Kocierzewa Północnego
upowszechnianie i ochrona dóbr kultury ludowej
Daniela Teresa Nawrocka – choreograf, instruktorka zespołów pieśni i tańca regionu łowickiego Eligiusz Pietrucha – księżacki gawędziarz ludowy, przewodnik Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Krajoznawczego związany z kulturą ludową księstwa łowickiego
2021 mały|Gwiozda Łowicko przyznana Czesławie Marchewce – kurpiowskiej wycinankarce i hafciarce
twórczość ludowa siostry Anna Staniszewska i Teresa Kocus oraz pośmiertnie ich matka Helena Mucha – księżackie hafciarki i rękodzielniczki Czesława Marchewka – kurpiowska wycinankarka i hafciarka Józef Koszarek-Benkowy – podhalański rękodzielnik z Bukowiny Tatrzańskiej
upowszechnianie i ochrona dóbr kultury ludowej Stanisław Wróbel – kierownik Regionalnego Zespołu Pieśni i Tańca „Boczki Chełmońskie”, pomysłodawca i założyciel Zespołu Śpiewaczego „Ksinzoki”
2022
twórczość ludowa
Joanna Bolimowska – księżacka poetka Czesław Kocemba – księżacki harmonista z Łagowa (pośmiertnie)
upowszechnianie i ochrona dóbr kultury ludowej Eugeniusz Strycharski – były kierownik Dziecięco-Młodzieżowego Zespołu Ludowego „Koderki” Zbigniew Stań – kolekcjoner i właściciel Galerii Staroci i Pamiątek Regionalnych w Lipcach Reymontowskich
2023 twórczość ludowa
Leokadia Łacheta – księżacka hafciarka i koronkarka z Kocierzewa Południowego Andrzej Kozłowski – świętokrzyski rzeźbiarz
upowszechnianie i ochrona dóbr kultury ludowej Jan Szymański – księżacki skrzypek z Albinowa Dziecięco-Młodzieżowy Zespół Ludowy „Koderki” z Łowicza
2024
twórczość ludowa Stanisława Kowalewska z Nowego Holeszowa – podlaska tkaczka i szwaczka Barbara Frątczak – księżacka twórczyni ludowa ze Strzelcewa, propagatorka gwary księżackiej
upowszechnianie i ochrona dóbr kultury ludowej Regionalny Zespół Pieśni i Tańca „Boczki Chełmońskie" z Boczek Chełmońskich Amatorski Zespół Regionalny im. Stanisława Władysława Reymonta z Lipiec Reymontowskich
2025
twórczość ludowa
Małgorzata Pepłowska – mazowiecka rękodzielniczka i tkaczka z Węgrowa Marianna Madanowska – księżacka hafciarka z Kocierzewa
upowszechnianie i ochrona dóbr kultury ludowej
Zespół Śpiewaczy „Ksinzoki” – księżacki zespół ludowy z Łowicza Jerzy Jasiak – księżacki muzyk związany z Dziecięcym Zespołem Ludowym „Krzewina” Andrzej Szymański – księżacki akordeonista (pośmiertnie)
2026
twórczość ludowa
siostry Maria Radosiewicz i Alicja Kołodziejczyk oraz pośmiertnie ich matka Marianna Wojciechowska – księżackie hafciarki i rękodzielniczki Czesława Lewandowska – kurpiowska rękodzielniczka z Wejda
upowszechnianie i ochrona dóbr kultury ludowej
Zespół Pieśni i Tańca „Blichowiacy” Bogusława Drzewiecka – księżacka rękodzielniczka i śpiewaczka z Drzewiec, związana z Amatorskim Zespołem Regionalnym im. Władysława Stanisława Reymonta z Lipiec Reymontowskich
Przypisy
Kategoria:Kultura w Łowiczu Kategoria:Kultura księżacka