Bezirk Tłuste – dawny powiat (Bezirk) kraju koronnego Królestwo Galicji i Lodomerii, funkcjonujący w latach 1854–1867. Siedzibą starostwa było miasteczko Tłuste.
Historia Bezirk Tłuste utworzono w ramach reformy uwłaszczeniowej z okresu Wiosny Ludów (1848–1849), która likwidowała jurysdykcję właściciela ziemskiego nad poddanymi. W Galicji, dominium – jako podstawowa jednostka administracyjna i filar systemu feudalnego straciło rację bytu. Konieczne stało się zatem wprowadzenie nowego systemu administracyjnego, którego zręby powstały w latach 1851–1855. Nowy trójstopniowy podział administracyjny objął 21 cyrkułów (niem. Kreise), 179 małych powiatów (niem. Bezirke) i ponad 6000 gmin (niem. Gemeinde).
Bezirk Tłuste objął obszar o wielkości 6,2 mil², zamieszkany przez 23 507 ludzi i podzielony na 29 gmin katastralnych, w tym dwa miasteczka (Tłuste i Uścieczko). Wszedł w skład cyrkułu czortkowskiego, jako jeden z jego dziewięciu powiatówAllgemeines Landes-Gesetz- und Regierungsblatt für das Kronland Galizien und Lodomerien mit den Herzogthümern Auschwitz und Zator und dem Großherzogthume Krakau. Jahrgang 1854, Lemberg 1855..
Po nadaniu Galicji autonomii oraz powołaniu samorządu gminnego i powiatowego w 1865 zlikwidowano cyrkuły (Kreise). Dotychczasowe małe powiaty (Bezirke) w liczbie 179, utrzymały się do 1867 roku, kiedy to w następstwie kolejnej reformy administracyjnej (23 stycznia 1867) zostały zastąpione przez 74 większe powiaty. Obszar zniesionego Bezirk Tłuste wszedł wtedy w całości w skład nowego powiatu zaleszczyckiegoVerordnung des Staatsministeriums vom 23 Jänner 1867 über die Reform des politischen Verwaltung in den Königreich Galizien und Lodomerien mit dem Großherzogtum Krakau und den Herzogtümern Auschwitz und Zator. 1 sierpnia 1878 sześć gmin przeniesiono do powiatu borszczowskiegoDziennik Ustaw i Rozporządzeń Krajowych dla Królestwa Galicyi i Lodomeryi wraz z Wielkiem Księstwem Krakowskiem. 1878, Nr 37 (s. 84, wykaz: ss.91–95), w tym w tym Kapuścińce, które 15 czerwca 1934 włączono do powiatu czortkowskiego.
Podział administracyjny (1854) +Podział administracyjny Bezirk Tłuste w 1854 rokuLp.Gmina jednostkowaPowierzchniaLudnośćPowiat w 1867 po zniesieniu1Tłuste (m)47721427zaleszczycki2Anielówka176zaleszczycki3Rożanówka466zaleszczycki4Tłuste Dorf z Alt-Teklówką467zaleszczycki5Hołowczyńce2499611zaleszczycki6Karolówka240zaleszczycki7Torskie z Alt-Czerczem, Niepoczęciem i Oranią46071278zaleszczycki8Worwolińce25301048zaleszczycki9Hińkowce z Brzostkiem1215642zaleszczycki10Chartanowce1544343zaleszczycki11Uhryńkowce2803999zaleszczycki12Błyszczanka1650872zaleszczycki13Myszków2724893zaleszczycki14Muszkarów962402zaleszczycki1 sierpnia 1878 włączono do powiatu borszczowskiego.15Bilcze81542465zaleszczycki16Monastyrek230zaleszczycki17Olexińce2259895zaleszczycki18Szerszeniowce2510807zaleszczycki19Kapuścińce1054620zaleszczycki15 czerwca 1934 włączono do powiatu czortkowskiego.20Lisowce31381244zaleszczycki21Szypowce1856630zaleszczycki22Milowce2225765zaleszczycki23Szutromińce2253671zaleszczycki24Czerwonogród z Czerczem i Xiężynem110Najwyraźniej błąd. Powierzchnia musiała być przynajmniej 10 razy większa (vide mapa).308zaleszczycki25Nagórzany3085606zaleszczycki26Nyrków47871527zaleszczycki27Słone365zaleszczycki28Iwanie22231115zaleszczycki29Uścieczko (m)30841395zaleszczycki Objaśnienie:
(M) = miasto; (m) = miasteczko
Przypisy
Bibliografia Handbuch des Lemberger Statthelterei-Gebietes in Galizien für das Jahr 1858. Lemberg, 1858. Szematyzm Królestwa Galicji i Lodomerii z Wielkim Księstwem Krakowskim.
Kategoria:Tłuste Tłuste