Bezirk Zaleszczyk – dawny powiat (Bezirk) kraju koronnego Królestwo Galicji i Lodomerii, funkcjonujący w latach 1854–1867. Siedzibą starostwa było miasto Zaleszczyk (obecnie Zaleszczyki).
Historia Bezirk Zaleszczyk utworzono w ramach reformy uwłaszczeniowej z okresu Wiosny Ludów (1848–1849), która likwidowała jurysdykcję właściciela ziemskiego nad poddanymi. W Galicji, dominium – jako podstawowa jednostka administracyjna i filar systemu feudalnego straciło rację bytu. Konieczne stało się zatem wprowadzenie nowego systemu administracyjnego, którego zręby powstały w latach 1851–1855. Nowy trójstopniowy podział administracyjny objął 21 cyrkułów (niem. Kreise), 179 małych powiatów (niem. Bezirke) i ponad 6000 gmin (niem. Gemeinde).
Bezirk Zaleszczyk objął obszar o wielkości 5,2 mil², zamieszkany przez 24.568 ludzi i podzielony na 28 gmin katastralnych, w tym jedno miasto (Zaleszczyk) i dwa miasteczka (Gródek i Korolówka). Wszedł w skład cyrkułu czortkowskiego, jako jeden z jego dziewięciu powiatówAllgemeines Landes-Gesetz- und Regierungsblatt für das Kronland Galizien und Lodomerien mit den Herzogthümern Auschwitz und Zator und dem Großherzogthume Krakau. Jahrgang 1854, Lemberg 1855.. Od południa, poprzez Dniestr, graniczył z Księstwem Bukowiny, stanowiącym kraj koronny Cesarstwa Austrii.
Po nadaniu Galicji autonomii oraz powołaniu samorządu gminnego i powiatowego w 1865 zlikwidowano cyrkuły (Kreise). Dotychczasowe małe powiaty (Bezirke) w liczbie 179, utrzymały się do 1867 roku, kiedy to w następstwie kolejnej reformy administracyjnej (23 stycznia 1867) zostały zastąpione przez 74 większe powiaty. Obszar zniesionego Bezirk Zaleszczyk wszedł wtedy w całości w skład nowego powiatu zaleszczyckiegoVerordnung des Staatsministeriums vom 23 Jänner 1867 über die Reform des politischen Verwaltung in den Königreich Galizien und Lodomerien mit dem Großherzogtum Krakau und den Herzogtümern Auschwitz und Zator. 1 sierpnia 1878 sześć gmin przeniesiono do powiatu borszczowskiegoDziennik Ustaw i Rozporządzeń Krajowych dla Królestwa Galicyi i Lodomeryi wraz z Wielkiem Księstwem Krakowskiem. 1878, Nr 37 (s. 84, wykaz: ss.91–95).
Podział administracyjny (1854) +Podział administracyjny Bezirk Zaleszczyk w 1854 rokuLp.Gmina jednostkowaPowierzchniaLudnośćPowiat w 1867 po zniesieniu1Zaleszczyk (M)472695zaleszczycki2Zaleszczyki Stare z Filipczem1153645zaleszczycki3Dobrowlany19241017zaleszczycki4Bedrykowce3364946zaleszczycki5Żyrawka226zaleszczycki6Żeżawa1623606zaleszczycki7Pieczarna584355zaleszczycki8Dźwiniacz26901075zaleszczycki9Dupliska1890728zaleszczycki10Lesieczniki1711657zaleszczycki11Holihrady1085493zaleszczycki12Kasperowce21041055zaleszczycki13Gródek (m)1942808zaleszczycki14Kułakowce1681427zaleszczycki15Duninów274zaleszczycki16Kościelniki626324zaleszczycki17Szczytowce1811816zaleszczycki18Zazulińce1785673zaleszczycki19Sińków32031316zaleszczycki20Kołodróbka32471222zaleszczycki21Szuparka32451265zaleszczycki1 sierpnia 1878 włączono do powiatu borszczowskiego.22Szyszkowce1127343zaleszczycki23Nowosiółka Kostiukowa40051516zaleszczycki24Chudyjowce1126516zaleszczycki25Korolówka (m)30491932zaleszczycki26Juriampol1055604zaleszczycki27Skowiatyn2052803zaleszczycki28Winiatyńce27721231zaleszczycki Objaśnienie:
(M) = miasto; (m) = miasteczko
Przypisy
Bibliografia Handbuch des Lemberger Statthelterei-Gebietes in Galizien für das Jahr 1858. Lemberg, 1858. Szematyzm Królestwa Galicji i Lodomerii z Wielkim Księstwem Krakowskim.
Kategoria:Zaleszczyki Zaleszczyki