Bezirk Kossów – dawny powiat (Bezirk) kraju koronnego Królestwo Galicji i Lodomerii, funkcjonujący w latach 1854–1867. Siedzibą starostwa było miasteczko Kossów (Kosów Huculski).
Historia Bezirk Kossów utworzono w ramach reformy uwłaszczeniowej z okresu Wiosny Ludów (1848–1849), która likwidowała jurysdykcję właściciela ziemskiego nad poddanymi. W Galicji, dominium – jako podstawowa jednostka administracyjna i filar systemu feudalnego straciło rację bytu. Konieczne stało się zatem wprowadzenie nowego systemu administracyjnego, którego zręby powstały w latach 1851–1855. Nowy trójstopniowy podział administracyjny objął 21 cyrkułów (niem. Kreise), 179 małych powiatów (niem. Bezirke) i ponad 6000 gmin (niem. Gemeinde).
Bezirk Kossów objął obszar o wielkości 19,2 mil², zamieszkany przez 33 677 ludzi i podzielony na 23 gminy katastralne, w tym dwa miasteczka (Kossów i Pistyń). Wszedł w skład cyrkułu kołomyjskiego, jako jeden z jego dziewięciu powiatówAllgemeines Landes-Gesetz- und Regierungsblatt für das Kronland Galizien und Lodomerien mit den Herzogthümern Auschwitz und Zator und dem Großherzogthume Krakau. Jahrgang 1854, Lemberg 1855.. Powiat miał nietuzinkowy kształt – bardzo podłużny i wąski – szczególnie ku południu. Był to region górski, graniczący od południowego zachodu z Zalitawią.
Po nadaniu Galicji autonomii oraz powołaniu samorządu gminnego i powiatowego w 1865 zlikwidowano cyrkuły (Kreise). Dotychczasowe małe powiaty (Bezirke), w liczbie 179, utrzymały się do 1867 roku, kiedy to w następstwie kolejnej reformy administracyjnej (23 stycznia 1867) zostały zastąpione przez 74 większe powiaty. Obszar zniesionego Bezirk Kossów wszedł wtedy w całości w skład nowego powiatu kosowskiegoVerordnung des Staatsministeriums vom 23 Jänner 1867 über die Reform des politischen Verwaltung in den Königreich Galizien und Lodomerien mit dem Großherzogtum Krakau und den Herzogtümern Auschwitz und Zator. 3 października 1899 gminę Utoropy włączono do powiatu peczeniżyńskiegoDziennik Ustaw i Rozporządzeń Krajowych dla Królestwa Galicyi i Lodomeryi wraz z Wielkiem Księstwem Krakowskiem. 1899, Nr 129.
Podział administracyjny (1854) +Podział administracyjny Bezirk Kossów w 1854 rokuLp.Gmina jednostkowaPowierzchniaLudnośćPowiat w 1867 po zniesieniu1Kossów (m)144202627kosowski2Manastersko1648kosowski3Kossów Stary1344kosowski4Wierzbowiec Camerale1231kosowski5Smodna695kosowski6Moskalówka1221kosowski7Czerhanówka298kosowski8Horod247kosowski9Babin509kosowski10Riczka41512291kosowski11Jaworów126932086kosowski12Sokołówka26981430kosowski13Pistyń (m)52602869kosowski14Wybranówka76kosowski15Brustury90901592kosowski16Chomczyn41341454kosowski17Mykietyńce2932668kosowski18Prokurawa1543679kosowski19Szeszory69741462kosowski20Utoropy52681276kosowski3 października 1899 włączono do powiatu peczeniżyńskiego.21Żabie ze Słupkami173784503kosowski22Jasienów Górny76331807kosowski23Krzyworównia80791664kosowski Objaśnienie:
(M) = miasto; (m) = miasteczko
Przypisy
Bibliografia Handbuch des Lemberger Statthelterei-Gebietes in Galizien für das Jahr 1858. Lemberg, 1858. Szematyzm Królestwa Galicji i Lodomerii z Wielkim Księstwem Krakowskim.
Kategoria:Kosów Kossów