Teofil Banach, ps. „Bogumił”, „Bogusz”, „Skrzydłowski” (ur. 29 sierpnia 1907 w Czortkowie, zm. przed 6 maja 1944 w Lasach Sieniawskich) – żołnierz Wojska Polskiego i Armii Krajowej. Komendant Obwodu AK Przeworsk, inspektor Inspektoratu Przemyśl Armii Krajowej.
Życiorys Był synem Teofila i Kazimiery z d. Dyhdalewicz. Po ukończeniu gimnazjum, w latach 1926–1929 kształcił się w szkole podchorążych piechoty w Ostrowi Mazowieckiej. 15 sierpnia 1929 roku awansowany na podporucznika i skierowany do 79 pułku piechoty w Słonimiu na stanowisko dowódcy plutonu kompanii Ciężkich Karabinów Maszynowych. 1 stycznia 1933 roku awansowany na porucznika. W 1936 roku został dowódcą Dywizyjnego Kursu Podchorążych Rezerwy 20. Dywizji Piechoty, a także wykładowcą w szkole podchorążych rezerwy piechoty. 19 marca 1938 roku awansował na kapitana.
Na przełomie marca i kwietnia został zastępcą dowódcy 7. samodzielnego batalionu ckm Brygady Obrony Narodowej „Sieradz” w Armii „Łódź”. We wrześniu 1939 roku batalion wycofał z zachodniej granicy w kierunku Twierdzy Modlin, gdzie wszedł w skład 2 pułku piechoty legionów. Po kapitulacji Twierdzy Modlin, został wzięty do niewoli niemieckiej i umieszczony w obozie jenieckim Soldau. 19 października 1939 roku został zwolniony z obozu.
Po wyjściu z niewoli zamieszkał w Przeworsku i pracował w sklepie gospodarczym u Leokadii Jarzymowskiej. W 1941 roku wstąpił w szeregi ZWZ, gdzie prowadził działalność konspiracyjną, a w sklepie zorganizował konspiracyjny punkt kontaktowy. 1 sierpnia 1942 roku został mianowany komendantem Obwodu AK Przeworsk, a we wrześniu 1943 roku inspektorem Inspektoratu Rejonowego AK Przemyśl.
29 marca 1944 roku został w sklepie aresztowany przez Gestapo z Jarosławia, był wożony na przesłuchania do Krakowa i Tarnowa. W pierwszych dniach maja został skazany przez Policyjny Sąd Doraźny na karę śmierci i w grupie 14 zakładników wywieziony do lasów sieniawskich i rozstrzelany. 6 maja 1944 roku w „Obwieszczeniu” pojawiło się jego nazwisko na liście rozstrzelanych. Pośmiertnie awansowany do stopnia majora.
Jego bratem był Roman Banach, uczestnik powstania warszawskiego, operator filmowy.
Odznaczenia Krzyż Walecznych (1939) Brązowy Krzyż Zasługi Krzyż Armii Krajowej (pośmiertnie) Krzyż Kampanii Wrześniowej (pośmiertnie)
Przypisy
Kategoria:Ludzie związani z Czortkowem Kategoria:Żołnierze 79 Pułku Piechoty (II RP) Kategoria:Żołnierze 2 Pułku Piechoty Legionów Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych Kategoria:Odznaczeni Brązowym Krzyżem Zasługi Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Armii Krajowej Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kampanii Wrześniowej 1939 r. Kategoria:Urodzeni w 1907 Kategoria:Zmarli w 1944 Kategoria:Polacy i obywatele polscy straceni przez Niemcy nazistowskie w Polsce 1939–1945