Zamach w Parku Centralnym – zamach bombowy, który miał miejsce 5 września 1980 roku w mieście Gwatemala, stolicy Gwatemali, na Placu Niepodległości, znanym również jako . W wyniku wybuchu samochodu pułapki 7 osób zginęło, a dziesiątki zostało rannych.
Prawdopodobnym celem ataku miało być zniechęcenie Gwatemalczyków do udziału w demonstracji poparcia dla rządu generała Fernanda Romea Lucasa Garcíi, zaplanowanej na niedzielę 7 września w Parku Centralnym. Zamach miał miejsce w czasie wojny domowej w Gwatemali, która trwała w latach 1960–1996. Tego samego dnia w stolicy odnotowano mniejsze eksplozje w budynkach sądu i urzędu finansów publicznych. Żadna grupa nie przyznała się do ataku, ale władze wskazały na skrajnie lewicową grupę . Zamach Atak przygotowano w dwóch częściach: najpierw, nocą, partyzanci umieścili ładunek wybuchowy w kanale znajdującym się w Parku Centralnym, na rogu Szóstej Ulicy i Szóstej Alei w Strefie 1, przed rogiem, przy którym mieściło się biuro prezydenckie wewnątrz . Rano partyzanci zaparkowali na tym kanale pojazd, w którym znajdował się znacznie większy ładunek; o 9:35 zdetonowali ładunek wybuchowy, który spowodował większość ofiar śmiertelnych, pozostawiając ciała kilku ofiar poważnie okaleczone. W wyniku eksplozji szczątki ludzkie zostały rozrzucone w promieniu większym niż 70 metrów. W ataku zginęło siedem osób, a dziesiątki zostało rannych.
Po eksplozji siedem pojazdów stanęło w płomieniach. Łącznie w ataku 14 pojazdów zostało zniszczonych, a 27 uszkodzonych. Eksplozja wywołała wstrząs w kilku budynkach i wybiła w nich szyby, w tym w Pałacu Narodowym. Żadna grupa nie przyznała się do przeprowadzenia zamachu bombowego, jednak władze wskazały na Partyzancką Armię Biednych jako odpowiedzialną za atak. Według władz i mediów, zamach bombowy miał odwieść ludność od udziału w masowej demonstracji zwołanej przez rząd ówczesnego prezydenta Lucasa Garcíi. Powiązane ataki Tego samego dnia zgłoszono dwie niewielkie eksplozje w budynkach sądu oraz urzędu finansów publicznych, powodując nieznaczne szkody materialne, bez ofiar w ludziach. Niewielki ładunek eksplodował również w pobliżu budynku czasopisma „”, nie powodując szkód. Dwa dni później władze zorganizowały marsz antykomunistyczny, w którym tysiące pracowników sektora publicznego zostało zmuszonych do wzięcia udziału wbrew swojej woli.
Wieczorem 5 września zgłoszono kolejne eksplozje w trzech firmach zajmujących się transportem międzymiastowym. W wyniku ataków zginął jeden mechanik, cztery osoby zostały ranne, a także kilka pojazdów zostało zniszczonych. Śledztwo Według władz w samochodzie znajdowało się 20 lasek dynamitu, natomiast według eksperta badającego sprawę ładunek wybuchowy miał wagę około 500 funtów (około 227 kilogramów). Pomimo powagi ataku, w kolejnych tygodniach nie dokonano żadnych aresztowań, co pozostawiło tę sprawę otwartą na kilka dekad. We wrześniu 2017 roku miała miejsce premiera filmu Kennetha Mullera „” którego fabuła rozgrywa się 5 września 1980 roku, czyli w dniu, w którym doszło do ataków.
Dopiero 3 maja 2023 roku Gustavo Meoño Brenner, były partyzant Partyzanckiej Armii Biednych i były dyrektor Archiwum Historycznego Policji, został oskarżony o udział w ataku. W związku z oskarżeniem został wydany nakaz jego natychmiastowego aresztowania.
Przypisy
Kategoria:Gwatemala w XX wieku Kategoria:1980 w Ameryce Północnej Kategoria:Zamachy terrorystyczne w 1980