thumb|Otwarcie kursu instruktorów lotniczych LOPP w Warszawie 1934; mjr pilot Adam Wojtyga I rząd 3. z lewej. thumb|Złożenie wieńca przez ZG LOPP pod pomnikiem poległych lotników; mjr pilot Adam Wojtyga I rząd 3. z prawej. thumb|Powrót uczestników Zawodów Balonowych o Puchar Gordona Bennetta 1936; mjr pilot Adam Wojtyga 3. z prawej. Adam Maksymilian Teofil Wojtyga (ur. 20 grudnia 1896 w Półwsiu Zwierzynieckim, zm. 3 lutego 1956 w Warszawie) – podpułkownik dyplomowany pilot Wojska Polskiego, żołnierz Legionów Polskich, uczestnik wojny polsko-bolszewickiej, dowódca dywizjonu 318.

Życiorys Syn Jana (1854–1913), nauczyciela, i Heleny z Majewskich (1859–1914). Był bratem Stanisława (1893–1940), podporucznika piechoty rezerwy, odznaczonego Krzyżem Walecznych. Już w czasie nauki w Wyższej Szkole Realnej w Krakowie działał w Związku Strzeleckim, w którym ukończył kurs podoficerski. Po wybuchu I wojny światowej w sierpniu 1914 r. zgłosił się do służby w Legionach Polskich.

Początkowo służył w I Brygadzie, następnie został przeniesiony do 5. pułku piechoty, ale już od 1916 r. zgłosił się do służby w lotnictwie. Został skierowany na Pierwszy Kurs Lotniczy Polskiego Towarzystwa Żeglugi Napowietrznej. Po ukończeniu szkolenia został skierowany do jednostek artylerii Polskiego Korpusu Posiłkowego, gdzie w 1918 r. ukończył Szkołę Podchorążych Artylerii. Po rozwiązaniu Korpusu został internowany na Węgrzech.

Po zwolnieniu z internowania przedostał się na ziemie polskie i 5 listopada zgłosił się do odradzającego Wojska Polskiego. Początkowo został przydzielony do artylerii, ale na własną prośbę został przydzielony jeszcze w listopadzie do II Ruchomego Parku Lotniczego, gdzie objął stanowisko adiutanta. Od 1919 r. szkolił się w zakresie pilotażu w Szkole Pilotów w Krakowie, a następnie we Francuskiej Szkole Pilotów pełnił funkcję adiutanta i instruktora. Po ukończeniu szkolenia objął w grudniu 1920 r. stanowisko adiutanta w Szkole Pilotów w Bydgoszczy. Od 1923 r. służył w Wyższej Szkole Pilotów w Grudziądzu.

W październiku 1925 r. objął dowództwo nad 21. eskadrą lotniczą w 2. pułku lotniczym. Z dniem 2 grudnia 1927 został przeniesiony służbowo na czteromiesięczny kurs dla dowódców eskadr przy Oficerskiej Szkole Lotnictwa w Dęblinie. Po ukończeniu kursu objął dowództwo dywizjonu szkolnego 2 plot. Jednocześnie pracował jako wykładowca w Oficerskiej Szkole Lotnictwa i Centrum Wyszkolenia Oficerów Lotnictwa. Jednocześnie był aktywnym działaczem LOPP oraz Aeroklubu Polskiego. W 1931 r. pełnił funkcję oficera łącznikowego przy Aeroklubie Krakowskim. W tym samym roku był organizatorem pierwszego na Śląsku kursu przysposobienia wojskowego lotniczego.

W marcu 1931 został przeniesiony do Dowództwa Aeronutyki Ministerstwa Spraw Wojskowych w Warszawie na stanowisko referenta. Obowiązki służbowe łączył z funkcją sekretarza redakcji „Przeglądu Lotniczego”, pisał również dla „Skrzydlatej Polski”, gdzie redagował dział wojskowy. W 1932 r. pełnił funkcję szefa polskiej ekipy podczas Challange. W 1931 r. był jednym z organizatorów pierwszych w Polsce centralnych wojskowych zawodów lotniczych. W 1932 r. w Zarządzie Głównym LOPP objął stanowisko skarbnika, w 1934 r. pełnił tam funkcję Sekretarza Zarządu. Jednocześnie działał jako wykładowca na kursie instruktorów lotniczych LOPP. W 1935 r. objął funkcję Sekretarza Generalnego Zarządu Głównego LOPP.

W kwietniu 1935 został przeniesiony do 1. pułku lotniczego na stanowisko dowódcy dywizjonu szkolnego. Na stopień podpułkownika został awansowany ze starszeństwem z 19 marca 1938 i 2. lokatą w korpusie oficerów lotnictwa, grupa liniowa. Po wybuchu wojny domowej w Hiszpanii został tam skierowany jako obserwator. Swoje obserwacje związane z tym konfliktem opisał w wydanej w 1939 r. książce „Wojna domowa w Hiszpanii”. W tym samym roku ukończył Wyższą Szkołę Lotniczą, następnie objął stanowisko kierownika samodzielnego referatu lotnictwa w Wydziale Materiałowym Oddziału I Sztabu Głównego. Po wybuchu II wojny światowej służył w sztabie Naczelnego Dowódcy Lotnictwa. Po zakończeniu walk został ewakuowany przez Rumunię do Francji, gdzie objął stawisko kierownika samodzielnego referatu kultury i propagandy. Po upadku Francji został ewakuowany do Wielkiej Brytanii. Zgłosił się do służby w Polskich Siłach Powietrznych, otrzymał numer służbowy RAF 76 852, który w późniejszym czasie został zmieniony na P-0012.

Został mianowany dowódcą oddziału lotniczego w Samodzielnej Brygadzie Strzelców Karpackich stacjonującej wówczas na Bliskim Wschodzie. W 1941 r. powrócił do Wielkiej Brytanii i przeszedł przeszkolenie lotnicze. Służył w szkole nawigacji w bazie lotniczej , później dowodził dywizjonem szkolnym w St Andrews, następnie w Brighton. W momencie formowania dywizjonu 318 20 marca 1943 r. objął nad nim dowództwo. Stanowisko zdał 5 sierpnia i został oficerem lotnictwa w sztabie Armii Polskiej na Wschodzie. W 1944 r. ukończył kurs dla wyższych dowódców oraz Wyższą Szkołę Lotniczą. W 1945 r. objął stanowisko szefa wydziału transformacji i przygotowania zawodowego oficerów do życia cywilnego. Po demobilizacji zdecydował się na powrót do Polski, znalazł zatrudnienie w Departamencie Samochodowym Ministerstwa Komunikacji, a następnie pracował w Wydawnictwach Komunikacji i Łączności.

Zmarł 3 lutego 1956 r. w Warszawie, został pochowany na Cmentarzu Wojskowym w Krakowie.

Życie prywatne Poślubił Stanisławę Baum, mieli synów Wojciecha Jerzego (1922–1980), porucznika pilota Polskich Sił Powietrznych w Wielkiej Brytanii, i Jana.

Awanse W czasie służby w Wojsku Polskim otrzymał awanse: podporucznik (1919) porucznik (1921) kapitan (1923) major (1932) podpułkownik (1938) pułkownik

Ordery i odznaczenia Za swą służbę został odznaczony: Krzyż Niepodległości – 13 kwietnia 1931 „za pracę w dziele odzyskania niepodległości”, Krzyż Walecznych – 1922, Medal Lotniczy czterokrotnie, Złoty Krzyż Zasługi – 1937 „za zasługi w służbie wojskowej”, Srebrny Krzyż Zasługi – 1931 „za zasługi na polu wyszkolenia wojska”, Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921, Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości, Odznaka „Za wierną służbę”, Polowa Odznaka Pilota, Wawrzyn Akademicki, 1939–1945 Star, Defence Medal 1939–1945, War Medal 1939–1945, Africa Star, France and Germany Star.

Publikacje Był autorem publikacji, m.in.: „Francuska Szkoła Pilotów”, „Lotnictwo i OPL całego świata”, „Niemieckie lotnictwo wojskowe”, „Zwycięstwo polskich skrzydeł”, „Powtórne zwycięstwo”, „Łuna nad Hiszpanią”.

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Ludzie urodzeni w Krakowie Kategoria:Ludzie związani z Półwsiem Zwierzynieckim Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Medalem Lotniczym (czterokrotnie) Kategoria:Odznaczeni Medalem Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Medalem Pamiątkowym za Wojnę 1918–1921 Kategoria:Odznaczeni Odznaką „Za wierną służbę” Kategoria:Odznaczeni Odznaką Pilota Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Wawrzynem Akademickim Kategoria:Oficerowie Dywizjonu 318 Kategoria:Podpułkownicy lotnictwa II Rzeczypospolitej Kategoria:Podpułkownicy Polskich Sił Powietrznych Kategoria:Polacy – żołnierze Cesarskiej i Królewskiej Armii w I wojnie światowej Kategoria:Polacy odznaczeni Gwiazdą za Wojnę 1939–45 Kategoria:Polacy odznaczeni Medalem Obrony Kategoria:Polacy odznaczeni Medalem Wojny 1939–1945 Kategoria:Polacy odznaczeni Gwiazdą Afryki Kategoria:Polacy odznaczeni Gwiazdą Francji i Niemiec Kategoria:Polscy piloci myśliwscy Kategoria:Urodzeni w 1896 Kategoria:Zmarli w 1956 Kategoria:Żołnierze Legionów Polskich 1914–1918 (Austro-Węgry) Kategoria:Żołnierze Polskiego Korpusu Posiłkowego