Brama-dzwonnica (albo Brama księżnej Ogińskiej) – brama wjazdowa do Siedlec z lat 1773–1776. Rozebrana przez hitlerowców podczas II wojny światowej, nigdy nie doczekała się odbudowy. Znajdowała się na początku ul. Józefa Piłsudskiego (dawniej ul. Warszawska) na wschodniej granicy miasta ze Starą Wsią (obecnie dzielnica miasta). Wielokrotnie planowano odbudowę bramy, lecz nie dokonano tego ze względów komunikacyjnych.
Obecnie w miejscu dawnej bramy pozostały jedynie skrzydła boczne zawierające pomieszczenia użytkowe. Pozostałości bramy wpisane są jako zabytek do rejestru zabytków.
Historia Brama została wzniesiona w latach 1773–1776 na zlecenie Michała Fryderyka Czartoryskiego. Miała kształt łuku triumfalnego o trzech arkadach, pełniła również funkcję dzwonnicy. Architektem budowli prawdopodobnie był Szymon Bogumił Zug, brama miała 22 m wysokości.
Podczas I wojny światowej Rada Miejska nadała dzwonnicy miano „Bramy księżnej Ogińskiej”.
W dniach 10–13 maja 1941 r. brama została rozebrana przez hitlerowców z uwagi iż utrudniała przejazd pojazdów pancernych w drodze na front wschodni. Po wojnie brama nie została odbudowana ze względów komunikacyjnych. Pozostawiono jedynie skrzydła boczne zawierające pomieszczenia użytkowe.
Około 2019–2023 r. pomieszczenia użytkowe zostały wyremontowane. Odświeżono elewację i pozbyto się reklam ze ścian budynków.
Dnia 11 sierpnia 2025 r. podczas przebudowy skrzyżowania ul. Piłsudskiego i ul. Floriańskiej odsłonięto fundamenty bramy-dzwonnicy.
Odbudowa bramy Pomysł odbudowy bramy pojawiał się wielokrotnie wśród mieszkańców. W 2002 r. powstało Siedleckie Stowarzyszenie Społeczno-Kulturalne „Brama”, którego głównym celem była odbudowa zniszczonego zabytku.
Stowarzyszenie 3 maja 2015 r. zorganizowało imprezę dotyczącą odbudowy bramy miasta. Zabytku nie można było jednak odbudować, z uwagi na utrudnienia w ruchu jakie spowodowałby nowy obiekt. Szansą na przywrócenie bramy miał być IV etap rozbudowy wewnętrznej obwodnicy miasta, która łączyłaby ul. Kazimierzowską z ul. Janowską. Obwodnica jednak nigdy nie powstała.
W 2017 r. pojawiły się pierwsze projekty odbudowy bramy, tak aby ruch pod nią mógł odbywać się obustronnie. Brama miała powrócić w dawne miejsce w 2018 r. Historycy skrytykowali ten pomysł, argumentując, że w efekcie nie byłby to już ten sam zabytkowy obiekt.
W 2018 r. ponownie rozpoczęto gromadzenie środków i projektowanie nowej bramy. Wstępny koszt miał wynosić 2 miliony zł, a brama miała powstać w 2021 r. w 80. rocznicę zburzenia jej przez Niemców. Ostatecznie tak się nie stało.
W 2026 r. po raz kolejny powrócono do planów odbudowy bramy. Zarezerwowano 100 tys. zł. na przywrócenie obiektu oraz ogłoszono oczekiwanie na rozstrzygnięcie wniosku konserwatora zabytków. Nowa brama miałaby nie posiadać środkowych filarów, aby umożliwić ruch obustronny. Dobudowane by zostały po zmianach organizacji ruchu miasta.
Galeria
Przypisy
Kategoria:Wyburzone obiekty budowlane w Siedlcach Kategoria:Zabytkowe budynki w Siedlcach Kategoria:Wyburzone bramy w Polsce