Lechosław Trzęsowski (także Lech Tresowski, ur. 24 sierpnia 1943 w Łodzi) – polski operator filmowy, fotograf, opozycyjny dokumentalista wypadków grudniowych w 1970, redaktor Radia Wolna Europa.
Życiorys Fotografii nauczył się od ojca, Stanisława. W wieku gimnazjalnym zainteresował się filmem. Był instruktorem Amatorskiego Klubu Filmowego „Energetyk” przy Elektrociepłowni EC2 im. Włodzimierza Lenina w Łodzi. Studiował na Wydziale Operatorskim Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej i Filmowej w Łodzi. Był operatorem filmowym reżysera Krzysztofa Kieślowskiego. Zrobił zdjęcia do jego wczesnych etiud „Urząd” (1966) i „Koncert życzeń” (1967). Pracował przy filmie „Dzień na ryby” (1966) w reżyserii Feriduna Erola. Po studiach, jako operator filmowy w Telewizji Polskiej, robił zdjęcia do filmów realizowanych przez Oddział Szczeciński TVP.
W 1970 w Szczecinie, jako pracownik Telewizji Polskiej, był świadkiem wydarzeń grudniowych na Wybrzeżu. Filmował spotkanie strajkujących stoczniowców z przedstawicielstwem PZPR reprezentowanym przez Wojciecha Jaruzelskiego, Edwarda Gierka i Franciszka Szlachcica. Niewywołana taśma filmowa została po spotkaniu natychmiast skonfiskowana przez stronę rządową. Następnie, podczas grudniowych rozruchów w Szczecinie Trzęsowski wykonywał liczne zdjęcia reportażowe pacyfikacji robotników przez milicję. Była to jedna z nielicznych zrobionych wówczas dokumentacji fotograficznych z wypadków w Szczecinie.
Filmujemy jak najwięcej, to jest nasz obowiązek wobec historii – takie zdanie wypowiedział Lechosław Trzęsowski do swoich kolegów z Telewizji Szczecin. Słowa te zostały zarejestrowane przez tajnego współpracownika Służby Bezpieczeństwa.
Po wypadkach grudniowych Służba Bezpieczeństwa PRL nasiliła naciski i inwigilację wobec Lechosława Trzęsowskiego, zapoczątkowaną jeszcze w jego czasach gimnazjalnych – z racji dobrej znajomości języków obcych korespondował on wówczas hobbystycznie z wieloma rówieśnikami z całego świata, co zwróciło uwagę SB. Postanowił wyjechać z Polski. Nielegalna emigracja Trzęsowskiego udała się dzięki zgłoszeniu tuż przed ślubem zgubienia dokumentów przez niego i jego narzeczoną w dwóch różnych miastach – dzięki temu uzyskali duplikaty dowodów osobistych, a na ich podstawie – osobne paszporty jako osoby stanu wolnego.
Podczas pobytu w Szwajcarii, do której on i jego żona dotarli autostopem, przesłał serię reportażowych zdjęć z wypadków grudniowych przemyconych przez granicę do Jana Nowaka-Jeziorańskiego, dyrektora Sekcji Polskiej Radia Wolna Europa w Monachium.
Trzęsowski dłuższy czas przebywał w Szwajcarii, pracując w laboratorium filmowym Cinegram w Zurychu, a także jako fotograf freelancer. Po przeprowadzce do Niemiec współpracował jako operator z telewizją saarlandzką i bawarską. Po kilku latach nawiązał ponowny kontakt z Radiem Wolna Europa i został redaktorem wiadomości radiowych. Pracował wiele lat w RWE na stanowisku senior editor.
Działalność emigracyjna spowodowała ponowne nasilenie działań SB, która dokonywała kilku prób inwigilacji Trzęsowskiego. Przypisano mu także czołową rolę w RWE w propagandowych audycjach Polskiego Radia „Nazywają ich pawianami”, opisujących w stylistyce paszkwilu pracowników monachijskiej rozgłośni.
Podczas wieloletniego pobytu poza granicami Polski bez możliwości powrotu używał uproszczonej wersji nazwiska – Lech Tresowski.
W 2009 został odznaczony Krzyżem Oficerskim Orderu Zasługi Rzeczypospolitej Polskiej przez prezydenta Bronisława KomorowskiegoPostanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 11 grudnia 2009 r. o nadaniu orderów i odznaczeń ()..
Zdjęcia Lechosława Trzęsowskiego z Wydarzeń Grudniowych oraz jego wspomnienia z 1970 zostały wykorzystane w filmie dokumentalnym „Grudzień nasz i wasz” (2020) w reżyserii Joanny Pieciukiewicz.
Przypisy
Kategoria:Absolwenci Państwowej Wyższej Szkoły Filmowej, Telewizyjnej i Teatralnej im. Leona Schillera w Łodzi Kategoria:Ludzie urodzeni w Łodzi Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Zasługi Rzeczypospolitej Polskiej Kategoria:Polscy operatorzy filmowi Kategoria:Pracownicy sekcji polskiej Radia Wolna Europa Kategoria:Uczestnicy wydarzeń Grudnia 1970 Kategoria:Urodzeni w 1943