Gulden karaibski (niderl. Caribische gulden, pap. florin karibense) – oficjalna waluta Curaçao i Sint Maarten wprowadzona do obiegu 31 marca 2025 roku. 1 gulden dzieli się na 100 centów (niderl. cent, pap. sèn).
6 grudnia 2023 r. nowej walucie został nadany kod ISO 4217: XCGhttps://www.six-group.com/dam/download/financial-information/data-center/iso-currrency/amendments/dl-currency-iso-amendment-176.pdf. W kodzie ISO 4217 litera "X" przypisana jest dla walut unii monetarnych. Skrót waluty Cg od nazwy Caribische gulden.
Nowa waluta powiązana jest (tak samo jak poprzednia) z dolarem amerykańskim (USD) sztywnym kursem wymiany: 1 USD = 1,79 XCG. Kurs wymiany pomiędzy guldenem Antyli Holenderskich a guldenem karaibskim wynosi 1:1.
Banknoty i monety obu walut były w równoległym obiegu przez trzy miesiące. Gulden Antyli Holenderskich przestał być prawnym środkiem płatniczym i został wycofany z obiegu 1 lipca 2025 r. Starą walutę będzie można wymienić do 31 marca 2026 w bankach komercyjnych i do 31 marca 2055 r. w .
Etymologia Floren i gulden są synonimami, a ich użycie w danym języku zależy od tradycji, etymologii oraz kontekstu historycznego i kulturowego.
W papiamento funkcjonuje forma florin, natomiast na Węgrzech odpowiednikiem stał się forintW języku węgierskim nazwa guldena karaibskiego to karibi forint.. W angielskim przyjęła się forma guilder.
Floren - pochodzi od włoskiej złotej monety zwanej fiorino d’oro (złoty floren), znanej również jako fiorino fiorentino (floren florencki). Słowo fiorino wywodzi się od włoskiego słowa fiore (z łacińskiego flōrem), oznaczającego „kwiat”, natomiast d’oro to wyrażenie znaczące „ze złota”. Dosłowne tłumaczenie fiorino d’oro to „złoty kwiat”, co nawiązuje do rysunku heraldycznej lilii z herbu Florencji, która była umieszczana na monecie.
Gulden – nazwa wywodząca się z języków germańskich oznaczająca „złoty”: w niderlandzkim – gulden (dawniej „guldijn”), w niemieckim – Gülden lub Guldin, stosowana jako określenie/odpowiednik florenów.
Historia Nowa waluta zastąpiła guldena Antyli Holenderskich (ANG), który był w obiegu na terenie Antyli Holenderskich – Curaçao, Arubie, Bonaire, Sint Maarten, Sint Eustatius i Sabie od 1952 roku. W 1986 roku, kiedy Aruba uzyskała odrębny status w Królestwie Niderlandów, wprowadziła florina arubańskiego (AWG). W 2010 roku, kiedy Antyle Holenderskie przestały formalnie istnieć, Bonaire, Sint Eustatius i Saba przyjęły dolara amerykańskiego (USD) jako oficjalną walutę. Curaçao i Sint Maarten stały się autonomicznymi krajami w Królestwie Niderlandów i zdecydowały, że utworzą unię walutową ze wspólnym bankiem centralnym i walutą, guldenem Antyli Holenderskich.
Prace przygotowawcze do wprowadzenia nowej waluty rozpoczęły się w 2019 r., ale zostały zawieszone w 2020 r. w oczekiwaniu na ocenę przez Międzynarodowy Fundusz Walutowy (IMF) zalet i wad wprowadzenia waluty unii monetarnej, w przeciwieństwie do rozpatrywanej dolaryzacji. Na dalsze opóźnienia miała wpływ także zła sytuacja gospodarcza i pandemia COVID-19.
Stożek monetarny Stożek monetarnyHierarchiczne przedstawienie zestawu banknotów i monet danego kraju, uporządkowanych według nominałów – od najniższego do najwyższego. wycofanego guldena Antyli Holenderskich składał się z ośmiu monet: 1, 5, 10, 25, 50 centów, 1, 2½, 5 guldenów i sześciu banknotów: 5, 10, 25, 50, 100, 250 guldenów.
Stożek monetarny guldena karaibskiego składa się z siedmiu monet: 1, 5, 10, 25, 50 centów, 1 i 5 guldenów i pięciu banknotów: 10, 20, 50, 100 i 200 guldenów karaibskich.
Banknot o nominale 250 guldenów Antyli Holenderskich został zastąpiony banknotem o nominale 200 guldenów karaibskich, a banknot o nominale 25 guldenów Antyli Holenderskich – 20 guldenami karaibskimi. Są to równocześnie nowe nominały w historii waluty Curaçao i Sint Maarten. Moneta o nominale 2½ guldena Antyli Holenderskich została usunięta z nowej struktury, podobnie jak banknot o nominale 5 guldenów.
Monety Pierwsze monety wybiła Królewska Mennica Kanadyjska (ang. Royal Canadian Mint, fr. Monnaie royale canadienne). Monety zostały wydane z dwoma wzorami – dla Curaçao i dla Sint Maarten, które są wzajemnie akceptowane na obu terytoriach. +Parametry techniczneSeria 2025Motyw: Onderwaterwereld / Bida bou di awa / World Under the Sea / Podwodny światData emisji: 31 marca 2025 r.Różne awersy, wspólny rewersWspólny awers, różne rewersyNominał1 cent5 centów10 centów25 centów50 centów1 gulden5 guldenówWizerunek1 c5 c10 c25 c50 c1 Cg5 CgMetal/stopstal niklowanastal niklowanastal niklowanastal niklowanastal niklowanabimetalicznybimetalicznyMasa1,5 g2,42 g2,9 g3,65 g4,45 g7,2 g8,6 gŚrednica15 mm16,75 mm18,25 mm20 mmkształt jedenastokąta foremnego o przekątnej 22,25 mm28 mm25,85 mmRantząbkowanyfalistynaprzemiennie gładki i ząbkowanygładki z siedmioma żłobieniami (hiszpański kwiat)gładkigładki z inskrypcją wklęsłą ● GOD ZIJ MET ONS (NIECH BÓG BĘDZIE Z NAMI)gładki z inskrypcją wypukłą ● GOD ZIJ MET ONS (NIECH BÓG BĘDZIE Z NAMI)
Monety centa Na awersie przedstawiono stylizowane niebo i fale oceanu z kwiatem pomarańczy na pierwszym planie. Z lewej strony wzdłuż krawędzi znajduje się nazwa państwa "SINT MAARTEN" lub "CURAÇAO"
Rewersy są wspólne i przedstawiają trzy grupy po dziesięć pereł (wzdłuż krawędzi) – nawiązanie do daty 10.10.2010, kiedy Curaçao i Sint Maarten stały się autonomicznymi państwami w ramach Królestwa Niderlandów. Pomiędzy grupami pereł umieszczono wizerunek muszli morskiego małża gatunku Tellina. W centrum stylizowane niebo i fale oceanu oraz nominał i skrót podjednostki "c". Nad nominałem umieszczono rok emisji.
Moneta 1 guldena Awersy są wspólne i znajduje się na nich portret króla Niderlandów Wilhelma-Aleksandra z profilem zwróconym w prawą stronę. U góry wzdłuż krawędzi imię monarchy: WILLEM – ALEXANDER. Na dole: KONING DER NEDERLANDEN (KRÓL NIDERLANDÓW).
Rewers Sint Maarten: Centralnie, na złotym polu, herb Sint Maarten. Wzdłuż krawędzi u góry nominał i nazwa jednostki, nazwa państwa, rozdzielone perłą: 1 GULDEN ● SINT MAARTEN. Na dole rok emisji: 2025. Po lewej i prawej stronie roku emisji wydzielone prostokątne pola z falami i z wizerunkiem żółwia zielonego.
Rewers Curaçao: Centralnie, na złotym polu, kontur Wyspy Curaçao, otoczonej Morzem Karaibskim. Stylizowane fale tworzy mikrotekst "CURAÇAO". Wzdłuż krawędzi u góry nominał i nazwa jednostki, nazwa państwa, rozdzielone perłą: 1 GULDEN ● CURAÇAO. Na dole rok emisji: 2025. Po lewej i prawej stronie roku emisji wydzielone prostokątne pola z falami i z wizerunkiem żółwia zielonego.
Moneta 5 guldenów Awersy są wspólne: Centralnie portret króla Niderlandów Wilhelma-Aleksandra z profilem zwróconym w prawą stronę. Portret otoczony pomarańczowym okręgiem, kolorem nawiązującym do holenderskiego domu królewskiego. U góry wzdłuż krawędzi imię monarchy: WILLEM - ALEXANDER. Na dole: KONING DER NEDERLANDEN (KRÓL NIDERLANDÓW).
Rewers Sint Maarten: Centralnie herb Sint Maarten, otoczony pomarańczowym okręgiem. Wzdłuż krawędzi u góry nominał i nazwa jednostki nazwa państwa, rozdzielone perłą: 5 GULDEN ● SINT MAARTEN. Na dole rok emisji: 2025. Po lewej i prawej stronie roku emisji wydzielone prostokątne pola z falami i z wizerunkiem żółwia zielonego.
Rewers Curaçao: Centralnie kontur Wyspy Curaçao, otoczonej Morzem Karaibskim. Stylizowane fale tworzy mikrotekst "CURAÇAO". Całość otoczona pomarańczowym okręgiem. Wzdłuż krawędzi u góry nominał i nazwa jednostki, nazwa państwa, rozdzielone perłą: 5 GULDEN ● CURAÇAO. Na dole rok emisji: 2025. Po lewej i prawej stronie roku emisji wydzielone prostokątne pola z falami i z wizerunkiem żółwia zielonego.
Monety okolicznościowe 1 lipca 2025 r. Bank Centralny Curaçao i Sint Maarten (niderl. Centrale Bank van Curaçao en Sint Maarten, CBCS, pap. Banko Sentral di Kòrsou i Sint Maarten) wprowadził do obiegu pierwszą monetę okolicznościową guldena karaibskiego. Moneta wybita z okazji zakończenia obiegu guldena Antyli Holenderskich i wprowadzenia guldena karaibskiego jako jedynego prawnego środka płatniczego. Moneta okolicznościowa została wyemitowana w dwóch wersjach – dla Curaçao oraz dla Sint Maarten, z kolorowym kwiatem pomarańczy na awersie. Projekt opiera się na monecie obiegowej o nominale 50 centów.
7 maja 2026 roku wydano monetę okolicznościową „The Blue Wave” („Niebieska Fala”) o nominale 50 centów, upamiętniającą awans reprezentacji Curaçao w piłce nożnej na Mistrzostwa Świata FIFA 2026. Wydarzenie to zostało również odnotowane w Księdze Rekordów Guinnessa jako osiągnięcie najmniejszego pod względem liczby ludności państwa, które tego dokonało. Z tej samej okazji została wydana również monet kolekcjonerska.
Banknoty Banknoty wydrukowała Crane Currency (Stany Zjednoczone Ameryki, drukarnia na Malcie).
Banknoty zostały wydrukowane na podłożu papierowym (bawełnianym) o wymiarach 147 x 66 mm. Przednia strona w orientacji poziomej, tylna w pionowej. Każdy nominał ma charakterystyczny kolor dominujący. Na przednich stronach umieszczona wizerunki morskiej fauny i flory, na tylnej krajobrazy i charakterystyczne budowle oraz morskie motywy. +Banknoty pierwszej serii guldena karaibskiegoWizerunekNominał (gulden karaibski)Wymiary (mm)Kolor dominujacyOpisDrukWprowadzenie do obieguprzednia stronatylna stronaprzedniej stronytylnej stronyp10t1010 147 x 66 żółtymuszla skrzydelnika wielkiego (Aliger gigas); ustniczek francuzik (Pomacanthus arcuatus);
bruzdnica iskierka morska (Noctiluca scintillans);
koralowce Porites sp., Millepora sp.; ryba Diodon hystrixlatarnia morska na wyspie Klein Curaçao; skorupiak Stenopus hispidus202531.03.2025p20t2020 niebieskimuszla porcelanki Naria spurca; orlen centkowany (Aetobatus narinari);
bruzdnica iskierka morska (Noctiluca scintillans);
koralowce Alcyonacea, Diploria strigosa, Porites sp.;
kałamarnica rafowa (Sepioteuthis sepioidea)laguna Simpson Bay z pasem Międzynarodowego Portu Lotniczego im. Księżniczki Juliany; pelikan brunatny (Pelecanus occidentalis);
wieloszczet Sabellastarte magnifica;
robak Sabellidae;
wieloszczet Bispira brunneap50t5050 zielonymuszlia małża Arcopagia fausta; żółw zielony (Chelonia mydas);
koralowiec Antillogorgia;
bruzdnica iskierka morska (Noctiluca scintillans);
trawa morska Thalassia testudinum;
strwolotka (Dactylopterus volitans)plaża Grote Knip na Curaçao; koralowiec Acropora cervicornis;
żółtogon (Ocyurus chrysurus)p100t100100 czerwonymuszla ślimaka Voluta musica; sparysoma szmaragdowa (Sparisoma viride);
koralowiec Plexaura homomalla;
bruzdnica iskierka morska (Noctiluca scintillans);
koralowiec Eusmilia fastigiata;
ryba Stegastes planifronsbudynku sądu w Philipsburgu, znajdujący się w herbie i na fladze Sint Maarten; ukwiał Condylactis gigantea;
morski organizm Porpita porpitap200t200200 różowymuszlia ślimaka Tonna galea; ryba Hippocampus reidi;
gąbka Callyspongia vaginalis;
bruzdnica iskierka morska (Noctiluca scintillans);
trawa morska Syringodium filiforme; ryba Acanthostracion polygoniusmost Królowej Emmy w stolicy Curaçao Willemstad; ośmiornica Octopus briareus;
jeżowiec Diadema antillarum
Uwagi
Przypisy
Kategoria:Gospodarka Curaçao Kategoria:Gospodarka Sint Maarten Karaibski Kategoria:Waluty Ameryki Północnej