Stan Zvezda – polski zespół muzyczny grający muzykę w nurcie punk rocka i jeden z pierwszych w kraju pośród tworzących w nurcie psychobilly oraz powiązanych takich jak rockabilly, rock and roll. Założony został w 1983 r. pod koniec pierwszej połowy lat 80. XX wieku w Warszawie. Kapela koncertowała oraz brała udział w kilku festiwalach, takich jak Jarocin Festiwal, Róbrege, czy Poza Kontrolą. Wydany został oficjalnie jeden album zespołu, jedno nieoficjalne wydawnictwo oraz jego utwory zamieszczone na kilku składankach.
Historia Założenie zespołu i okres gry w stylu hc/punk Zespół muzyczny Stan Zvezda założony został w Warszawie z inicjatywy grupy osób uczęszczających do jednego z tamtejszych liceów. Miało to miejsce pod koniec pierwszej połowy lat 80. XX wieku, a według niektórych opracowań w 1983 r.. Pierwszy okres prób muzycznych trwał około jednego roku, po którym formacja sporo koncertowała, między innymi wspólnie z zespołem TZN Xenna. Zespół występował na festiwalu w Jarocinie, w 1984 r. i 1985 r., jednak bez większego sukcesu. Ówczesny repertuar grupy zaliczany był do punk rocka, a styl grania był stosunkowo ostry, czadowy, inspirowany twórczością takich zespołów jak między innymi Discharge, GBH, The Exploited, The Clash czy Sex Pistols, sięgający wręcz do hardcore punk. Był to też okres bardzo ortodoksyjnego podejścia do punk rocka przez zespół. Jednym z przejawów takiej postawy była odmowa kapeli kontaktowania się z mediami i sprzeciw temu, by ich utwory puszczano w radiu. W 1985 r. ukazuje się kaseta demo z nagraniami punkowych dokonań zespołu. W 1986 r. zespół wystąpił na festiwalu „Święto Twojej Muzyki” w Chodzieży. Festiwal podzielony był na bloki tematyczne. Jednym z nich był punk i post–punk, w ramach którego wystąpił Stan Zvezda obok takich zespołów jak Ręce Do Góry, Anti Armia, Deuter.
Okres po zmianie stylu i zakończenie działalności Po tym okresie nastąpiły zmiany w składzie grupy. Od 1986 r. na wokal trafia Jacek Milczarek, w miejsce dotychczasowego, który odszedł z zespołu. Nowy wokalista od razu trafił na scenę nie znając jeszcze tekstów utworów tak, że podczas występów w Trójmieście śpiewał czytając teksty z kartki. Rok 1987 to kolejny występ zespołu na jarocińskim festiwalu, który odbywał się w dniach od 5 do 8 sierpnia, ale już w nowym składzie i z nowym, odmiennym stylistycznie, repertuarem zaliczanym do psychobilly i rock and roll, określone także jako punkowe rockabilly. Taki kierunek działań artystycznych zainicjował wspominany wyżej Jacek Milczarek. Ta zmiana przyniosła grupie zarówno krytykę z jednej strony, jak i uznanie innych grup słuchaczy. Był to pierwszy zespół grający w nurcie psycho na festiwalu w Jarocinie. Zespół wystąpił jako jeden z pretendentów zakwalifikowanych spośród 273 kandydatur. Wzbudził wówczas bardzo duży entuzjazm. Pojawia się także pewien sukces. Kapela zajmuje czwarte miejsce z 430 głosami w plebiscycie publiczności (przyznanych także kolejno od pierwszego miejsca takim zespołom jak Detonator BN (1.078 głosów), Wańka Wstańka (854 głosy), Wilczy Pająk (441 głosy) oraz otrzymuje nagrodę ufundowaną i przyznaną przez Magazyn Muzyczny – Jazz. Otrzymuje także jedną z siedmiu równorzędnych nagród, przyznaną między innymi także zespołom takim jak Aurora, Kolaboranci – Kolaborawo, Chłopcy z placu broni, Wilczy Pająk. Zespoły te wystąpiły na koncercie finałowym festiwalu, a Stan Zvezda otrzymał na nim wspominaną nagrodę Magazynu Muzycznego – Jazz. Zespół udzielił wówczas wywiadu w programie Polskiego Radia, studio w Warszawie, prowadzonym pod tytułem „Muzyka nocą” przez Andrzeja Pawła Wojciechowskiego. Wokół zespołu tworzy się i skupia kilkunastoosobowa załoga. W jej skład wchodzą również muzycy z innych zespołów, w tym Kuba Panow, ówcześnie Poker Face, (późniejszy członek Stanu Zvezda), Rafał Ciszewski z Monsters (Szwajcaria) oraz z Poker Face, Mariusz Zych (Zyziu) z pierwszego składu formacji, a wówczas już w The Klaszcz czy Szymon Jaworski. Po festiwalu nastąpiły pewne zmiany personalne w grupie. Już jako gwiazda formacja uczestniczy także w innych wydarzeniach muzycznych, między innymi na festiwalu Róbrege oraz Poza Kontrolą, edycja '87. W tym ostatnim gra już w kolejnym, nowym składzie.
W 1988 ukazała się nieoficjalna publikacja pod tytułem „Wyjdź na ulicę”, na kasecie magnetofonowej. Zespół w tym czasie koncertuje, a sami muzycy przyznają, że na ich koncertach często dochodzi do przemocy, więcej niż na koncertach innych kapel, choć ówcześnie było to zjawisko powszechne. Jest to też okres, gdy w ramach warszawskiej sceny kapela „przynależy” do obozu związanego z klubem „Remont”, będącego w pewnej opozycji, antagonizmie do obozu związanego z klubem „Hybrydy”. Kapela występowała również na „Letniej zadymie w środku zimy” organizowanej przez Jerzego Owsiaka. W planach było również nagranie materiału do albumu muzycznego dla Klubu Płytowego "Razem", jednak plany te nie ziściły się i kapela kończy działalność w 1989 r., głównie z powodów życiowych, konieczności utrzymywania się, czego działalność w zespole nie nastawionym na sukces komercyjny, nie zapewniała.
Po rozpadzie kapeli jednej z jej członków – Wojtek Frączak (Franek) – wyjechał na studia do Francji, gdzie grał w kapeli, która wykonywała między innymi niektóre utwory zespołu Stan Zvezda w języku francuskim (brak informacji o nazwie własnej zespołu). Zaś Jacek Milczarek wyjechał do Holandii, gdzie zarabiał między innymi występując w metrze, gdzie grał na gitarze.
Reaktywacja i dalsza działalność Reaktywacja zespołu następuje w 2001 r.. Muzycy wówczas dużo koncertują. Pośród tych występów jeden z nich miał miejsce na koncercie w całości poświęconej muzyce psycho, gdzie obok Stanu Zvezda na jednej scenie wystąpili także: Skarpeta, Astro Zombies i inni. W dniach od 6 do 8 lutego 2003 r. zespół wchodzi do studia nagraniowego – StudioX w Olsztynie – gdzie nagrywa materiał do albumu. Przy czym większość utworów to kompozycje sprzed lat w nowym, energetycznym wykonaniu, choć nie wszystko tu uznaje się za udane. Był to pierwszy, wydany oficjalne album muzyczny, który ukazuje się w 2003 r. Jest to w zasadzie debiut kapeli na rynku fonograficznym, który nastąpił po 20 latach od powstania zespołu. Otrzymał on tytuł „Bal szkieletów”.
Przykładowe koncerty, na których występował Stan Zvezda, miejsce, ewentualna nazwa wydarzenia oraz wykonawcy muzyczni z którymi kapela miała okazję grać na jednej scenie: 2001-09-16: Warszawa, Centralny Dom Qultury, „Psychotic Night”, pozostali wykonawcy – Skarpeta, Death Valley Surfers (Anglia), Astro-Zombies (Francja) 2002-04-25: Warszawa, Centralny Dom Qultury, pozostali wykonawcy – The Movement, Furillo 2002-10-24: Łódź, Dekompresja, „Street Punk Meeting 2002”, pozostali wykonawcy – The Analogs, Los Fastidios (Włochy) 2002-12-07: Warszawa, Punkt, „Saturday Psychobilly Night”, pozostali wykonawcy – Neony, Robotix, Mad Heads 2003-03-15: Warszawa, Punkt, „Saturday Psychobilly Night II”, pozostali wykonawcy – Komety, Ot Vinta (Ukraina), Ripmen (Niemcy), Robotix, Haberbush '46, Werwolf 77 2003-06-22: Gdynia, klub Ucho, pozostali wykonawcy – Komety, 150 Watts 2003-10-25: Warszawa, Punkt, „Saturday Psychobilly Night III”, pozostali wykonawcy – Pavulon Twist, Bad Reputation (Niemcy) 2003-10-31: Gdynia, klub Ucho, „Noc żywych trupów”, pozostali wykonawcy – hell bikini girls, Teksańska masakra piłą łańcuchową 2004-06-18: Warszawa, Park Skaryszewski, muszla koncertowa, „Święto Muzyki”, pozostali wykonawcy – Incognito, Arytmia, Los Trabantos 2004-11-27: Warszawa, Punkt, „Saturday Psychobilly Night VIII”, pozostali wykonawcy – Death Valley Surfers, Robotix.
Warto także wspomnieć o innych występach zespołu. W 2003 r. Stan Zvezda miał okazję występować w warszawskiej Stodole, gdzie supportował gwiazdę wieczoru – zespół Lady Pank. W tym samym roku razem z Robotix zespół miał okazję wystąpić na nieco nietypowej imprezie odbywającej się pod dewizą „CookKing Clash”, edycja IV, w Centralnym Dom Qultury, związanej z gotowaniem posiłków w domu i częstowaniem uczestników własnymi specjałami.
Skład Członkowie zespołu Członkowie zespołu z różnych okresów czasu, funkcje i instrumenty muzyczne: Andrzej Sagański (pseudonim / ksywka – Sagan) – gitarzysta (gitara) Dariusz Korkosz – perkusista (perkusja) Grzegorz Staszko (pseudonim / ksywka – Grześ Staszko, Grześ Zvezda) – basista (gitara basowa), wokal w tle Jacek Milczarek (pseudonim / ksywka – Jaco Zvezda) – wokal, harmonijka Krzysztof Banasik (pseudonim / ksywka – Banan) – basista (gitara basowa), multiinstrumentalista Kuba Panow – wokal, basista (gitara basowa) Marek Kulesza (pseudonim / ksywka – Postęp) – basista (gitara basowa) Mariusz Zych (pseudonim / ksywka – Zyziek, Zyziu) – basista (gitara basowa) Piotr Falkowski (pseudonim / ksywka – Fala Zvezda) – perkusista (perkusja), wokal w tle Robert Dziura (pseudonim / ksywka – Dziurka Zvezda) – gitarzysta (gitara), wokal w tle Robert Sokołowski (pseudonim / ksywka – Sajmon) – wokal Wojtek Frączak (pseudonim / ksywka – Franek) – gitarzysta (gitara) Wojtek Szewko – basista (gitara basowa).
Składy w różnych momentach czasu Pierwszy skład zespołu wygadał następująco: Wojtek Frączak – gitarzysta, Robert Sokołowski – wokal, Marek Kulesza – basista i Darek Korkosz – perkusista . Pod koniec 1988 r. skład zespołu był następujący: Jacek Milczarek (wokalista), Krzysztof Banasik (basista), Darek Korkosz (perkusista) i Andrzej Sagański (gitarzysta), w 1989 r. przed rozpadem: Jacek Milczarek, Banan, Darek Korkosz, Andrzej Sagański i Franek. Zaś skład kapeli w momencie nagrywania materiału do albumu w 2003 r. wyglądał następująco: Grzegorz Staszko (gitara basowa, gitara akustyczna, wokal w tle, chórki), Piotr Falkowski (perkusja, fortepian, wokal w tle, chórki), Robert Dziura (gitary, wokal w tle, chórki), Jacek Milczarek (wokal, harmonijka). Oprócz wymienionych muzyków z podstawowego składu w pracach udział wzięli goście, a mianowicie: Włodek Kuper (akordeon), Adam Wilk – Wolffshantze (klaskanie), Marcin Kiełbaszewski (fortepian, akordeon).
Zdarzało się, że podczas występów zespołu występowały także wokalistki, jako wokal towarzyszący, w tle, jak to miało miejsce przykładowo w 2002 r. na „Saturday Psychobilly Night”.
Powiązania Grupę w różnych okresach czasu współtworzyli muzycy, którzy uczestniczyli także w innych projektach muzycznych. Można tu wymienić między innymi następujące formacje i muzyków: Armia – Krzysztof Banasik Deuter – Piotr Falkowski Falarek Band – Piotr Falkowski Houk – Piotr Falkowski Immanuel – Krzysztof Banasik Izrael – Krzysztof Banasik Kult – Piotr Falkowski, Krzysztof Banasik Marylin Monroe – Jacek Milczarek New Dada Łofcy Dreduf – Jacek Milczarek Nowy Świat – Dariusz Korkosz Parter Mozg – Grzegorz Staszko, Robert Dziura Partia – Wojtek Szewko, Grzegorz Staszko Poker Face – Kuba Panow Scum City SS – Kuba Panow Soulburners – Kuba Panow Stylova – Jacek Milczarek, Robert Dziura The Klaszcz - Mariusz Zych TZN Xenna – Krzysztof Banasik.
W tym kontekście warto także wspomnieć, że Dariusz Korkosz grał także w jednej kapeli z Jerzym Owsiakiem, który w niej śpiewał (nie podano nazwy tego zespołu).