mały|Japoński astronauta Sōichi Noguchi podczas misji STS-114 Astrosocjologia – interdyscyplinarna dziedzina nauk społecznych zajmująca się badaniem relacji między przestrzenią kosmiczną a społeczeństwem. Łączy w sobie elementy socjologii oraz nauk związanych z przestrzenią kosmiczną, dążąc do zrozumienia wpływu, jaki społeczeństwo wywiera i może wywierać poza granicami Układu Słonecznego.

Astrosocjologia koncentruje się na eksploracji kosmosu oraz powiązanych z nią zagadnieniach, analizując równocześnie społeczne i kulturowe wymiary przestrzeni kosmicznej z perspektywy cywilizacji ludzkiej.

Historia Astrosocjologia wyłoniła się jako poddziedzina socjologii i interdyscyplinarny obszar badań w 2003 roku, z zamiarem analizowania dwukierunkowej relacji między przestrzenią kosmiczną a społeczeństwem, określanej mianem zjawisk astrosocjalnych (obejmujących m.in. wzorce społeczne, kulturowe i behawioralne powiązane z kosmosem). W 2008 roku amerykański socjolog Jim Pass powołał do życia Astrosociology Research Institute, będący instytutem badawczym o charakterze non-profit, którego celem jest astrosocjologi.

Główne obszary badań Komercjalizacja przestrzeni kosmicznej Współczesny proces globalizacji wykracza poza Ziemię, obejmując również komercjalizację przestrzeni kosmicznej. Z perspektywy kapitalistycznej, w tym neoliberalnej, przestrzeń kosmiczna postrzegana jest jako niewykorzystany zasób możliwy do uprzedmiotowienia rynkowego. Tendencja ta stanowi zwrot względem wcześniejszej epoki wyścigu kosmicznego i astropolityki zimnowojennej, prowadząc ku nowej erze prywatyzacji sektora kosmicznego. Przykładami tego procesu są działalność firm takich jak Blue Origin i SpaceX, które oferują odpłatne usługi kontraktowe dla instytucji publicznych jak, chociażby NASA.

Życie pozaziemskie Kwestia istnienia życia pozaziemskiego stanowi zarówno przedmiot badań naukowych, jak i debat społecznych. Dyscypliny takie jak astrobiologia czy geologia planetarna dążą do jego odkrycia, podczas gdy astrosocjologia zajmuje się społecznymi implikacjami potencjalnego kontaktu z życiem pozaziemskim, od wpływu na systemy religijne po konsekwencje ekonomiczne.

Badania te obejmują również analizę relacji pomiędzy hipotetycznymi środowiskami pozaziemskimi a globalnymi systemami ekologicznymi na Ziemi. Wzajemne oddziaływanie tych układów stanowi jeden z kluczowych paradygmatów badawczych współczesnej astrosocjologii.

Cywilizacje ludzkie poza Ziemią Jednym z centralnych zagadnień astrosocjologii jest obecność ludzkiej populacji poza Ziemią. Już w 2006 roku Jim Pass prognozował wysokie prawdopodobieństwo utworzenia stałych kolonii kosmicznych w XXI wieku, uznając je za nieuniknioną rzeczywistość. Systemy społeczne funkcjonujące poza Ziemią podlegać będą wpływom technologii, w tym programów takich jak rozwój rakiety Starship czy Deep Space Transport. Zagadnieniem badawczym staje się również czas jako konstrukt społeczny przez jego postrzeganie i mierzenie w warunkach pozbawionych ziemskiego cyklu dnia i nocy.

Ekspansja ludzkości poza Ziemię generować będzie nowe wymiary astrosocjalne i astropolityczne. Szczególną uwagę poświęca się percepcji społecznej przestrzeni kosmicznej oraz przejściu od traktowania jej jako zewnętrznej względem społeczeństwa do uznania jej za jego integralną część.

Eksploracja kosmosu Analiza przyszłej ekspansji człowieka na Księżyc, Marsa i inne ciała niebieskie wymaga uwzględnienia czynników socjologicznych towarzyszących kolejnym etapom eksploracji. Studium dotychczasowych misji kosmicznych, głównie relacji władzy w grupach astronautów czy harmonogramów pracy i odpoczynku pozwala wyciągnąć wnioski przydatne dla planowania przyszłych załogowych lotów kosmicznych. W dobie postępującej eksploracji przestrzeni kosmicznej astrosocjologia koncentruje się na mikroskali życia społecznego w warunkach mikrograwitacji, czego przykładem są badania nad funkcjonowaniem Międzynarodowej Stacji Kosmicznej oraz planowanych misji długoterminowych.

Przypisy

Kategoria:Socjologia Kategoria:Badania przestrzeni kosmicznej