Kościół św. Marcina (nid. Sint-Maartenskerk), zwany również katedrą św. Marcina (nid. Sint-Maartenskathedraal) – rzymskokatolicka świątynia znajdująca się w belgijskim mieście Ieper, w latach 1559–1801 główna świątynia diecezji Ieper.

Historia Wedle tradycji na miejscu dzisiejszej świątyni znajdowała się niegdyś kaplica pod wezwaniem Najświętszej Maryi Panny i św. Andrzeja, której w 1012 nadano nowego patrona – św. Marcina. W 1088 rozpoczęto budowę nowego, tymczasowego kościoła, a w 1102 utworzono przy nim kapitułę. Kanonicy, podlegający biskupom Thérouanne, żyli według reguły św. Augustyna. Dzięki licznym darowiznom na początku XIII wieku kanonicy mogli rozpocząć budowę nowej świątyni. Prace budowlane zaczęto w 1221 roku. W 1241, gdy stara świątynia została zniszczona podczas pożaru miasta, nowy gmach uniknął zniszczenia. Około 1251 ukończono prezbiterium, a w 1254 rozpoczęto budowę transeptu. W 1280 biskup Henricus konsekrował wciąż nieukończoną świątynię. Ramię północne transeptu wzniesiono w XIII wieku, a w XIV wieku powstał korpus nawowy i ramię południowe. W 1377 wybudowano wieżę, która zawaliła się w 1433 roku. Świątynię odbudowano w latach 1434–1470, nadając jej cechy gotyku brabanckiego. W XV wieku wzniesiono również budynek prepozytury na północ od świątyni. Wieżę zwieńczono wówczas niewysoką iglicą. W XVI i XVII wieku dobudowano kaplice boczne. W 1559 roku kościół ustanowiono katedrą diecezji Ieper. W II połowie XVIII wieku zamknięto cmentarz funkcjonujący wokół świątyni.

W 1797 świątynia została wywłaszczona podczas rewolucji francuskiej, a dwa lata później zakupiona przez Brugijczyka z zamiarem czerpania zysków z materiałów rozbiórkowych. W 1800 katedrę ponownie nabyła diecezja Ipres, która przywróciła ją do funkcji sakralnej. W 1801 diecezję zlikwidowano, Ieper włączono w skład diecezji gandawskiej i ustanowiono siedzibą dekanatu, a w 1834 tereny te przyłączono do biskupstwa brugijskiego. W latach 1803–1805 sprzedano część wyposażenia i pobielono ściany, a w 1833 przemalowano wnętrze kościoła. W 1842 rozpoczęto wieloetapową renowację trwającą aż do wybuchu I wojny światowej.

Kościół został zniszczony wskutek działań wojennych 22 listopada 1914 roku. Odbudowę wg projektu Julesa Coomansa rozpoczęto wmurowaniem kamienia węgielnego 2 listopada 1922. W 1927 ukończono budowę dachu, a w 1928 rozpoczęto prace nad wieżą (którą zwieńczono nieistniejącą przed wojną iglicą). W Niedzielę Palmową 1930 konsekrowano zrekonstruowany kościół. Podczas budowy dachu i iglicy wieży w celach przeciwpożarowych wykorzystano żelbet.

Architektura i wyposażenie Świątynia gotycka, trójnawowa, o układzie bazylikowym, z transeptem. Budulcem jest granit, cegła oraz żelbet w konstrukcji dachu i iglicy wieży. Dachy pokryto łupkiem. Nad skrzyżowaniem naw wznosi się drewniana sygnaturka. Od zachodu do kościoła dobudowana jest wieża zwieńczona XX-wiecznym, częściowo ażurowym hełmem, wzorowanym na architekturze gotyku brabanckiego. Prezbiterium jest oddzielone od reszty kościoła za pomocą lektorium.

Wnętrze zdobią:

obraz Oblężenie Ieper z 1657 autorstwa J. Lybaerta, alabastrowa figura św. Karola Boromeusza z XVII wieku, nagrobek bpa Corneliusa Jansena, neogotycki ołtarz główny z rzeźbą Najświętszego Serca Jezusowego z 1935, neogotycki ołtarz boczny pw. Matki Bożej z Thuyne, 3-manuałowe organy z warsztatu z 1931 roku.

Galeria

Przypisy

Kościół św. Marcina Kategoria:Zabytkowe kościoły w Belgii Kategoria:Kościoły rzymskokatolickie w Belgii Kategoria:Architektura gotyku w Belgii Kategoria:Zrekonstruowane obiekty budowlane Kategoria:Świątynie pod wezwaniem św. Marcina