Dryzki (Дръзки), wcześniej Wandelaar – belgijska, a następnie bułgarska fregata rakietowa typu Wielingen z przełomu XX i XXI wieku. Zbudowana w Belgii, pierwotnie służyła od 1978 roku w marynarce Belgii pod nazwą „Wandelaar” (F 912). W 2005 roku została sprzedana Bułgarii i weszła w skład Marynarki Wojennej Bułgarii pod nazwą „Dryzki” (Дръзки). Nosi numer burtowy 41.
Budowa Cztery fregaty rakietowe typu Wielingen były pierwszymi większymi okrętami wojennymi zaprojektowanymi i zbudowanymi w oparciu o belgijski przemysł stoczniowy. Podstawowym obszarem ich działania był akwen Morza Północnego, kanału La Manche i wschodniej części Atlantyku, a ich podstawowym zadaniem była ochrona szlaków handlowych i konwojów przed atakami okrętów podwodnych, lotnictwa i kutrów rakietowych. Zamówienie na dwie pierwsze: „Wielingen” i „Wandelaar”, złożono we wrześniu 1973 roku w stoczni J. Bones & Sons (Boelwerf) w Temse.
Stępkę pod drugą fregatę „Wandelaar” położono 28 marca 1975 roku. Wodowano ją 21 czerwca 1977 roku. Okręt został wcielony do służby razem z „Westhinder” jako ostatnia para fregat 27 października 1978 roku.
Opis
Skrócony opis ogólny thumb|„Dryzki” w 2014 Okręt miał kadłub gładkopokładowy, z uskokiem na samej rufie, wykonany ze stali. Na śródokręciu znajduje się grupa nadbudówek, z pojedynczym kominem. Na pokładzie dziobowym umieszczona były pojedyncza wieża artyleryjska, a na rufie wyrzutnie rakiet przeciwokrętowych i przeciwlotniczych. Wyporność standardowa wynosiła 1940 ton, a pełna 2430 ton. Długość wynosiła 106,38 m, szerokość 12,3 m, a zanurzenie 3,9 m.
Załoga liczyła etatowo 159 osób, w tym 13 oficerów.
Siłownia była w układzie CODOG i składała się z dwóch marszowych silników wysokoprężnych Cockerill CO-240V-12 o mocy 6000 KM oraz turbiny gazowej mocy szczytowej Rolls-Royce Olympus TM3B o mocy 25 440 KM, napędzających dwie śruby. Napęd pozwalał na osiągnięcie prędkości maksymalnej 28 węzłów, a później 26 węzłów. Zasięg maksymalny wynosił 6000 mil morskich przy prędkości ekonomicznej 15 w.
Uzbrojenie i wyposażenie Uzbrojenie artyleryjskie fregat typu Wielingen stanowi automatyczna armata uniwersalna Creusot-Loire Mle 68 L/55 kal. 100 mm, umieszczona w wieży na dziobie. Strzela pociskami o masie 13,5 kg na odległość do 17 km do celów nawodnych i 8 km do powietrznych. Szybkostrzelność wynosi 80 strz./min, a zapas amunicji 600 nabojów.
Do zwalczania celów nawodnych okręty mogą przenosić cztery pojemnikowe wyrzutnie rakiet MM 38 Exocet o zasięgu ok. 40 km. Do zwalczania celów powietrznych służy ośmioprowadnicowa pojemnikowa wyrzutnia Mk 29 rakiet przeciwlotniczych bliskiego zasięgu RIM-7 Sea Sparrow umieszczona na rufie. Pociski Sea Sparrow mają zasięg do 14 km. Podczas modernizacji okrętów typu Wielingen zaczętej w 1996 roku wyrzutnię zmodernizowano z wersji RIM-7M do RIM-7P.
Do zwalczania okrętów podwodnych służą dwie pojedyncze wyrzutnie torped kal. 533 mm, umieszczone w kadłubie na rufie. Służą one do wystrzeliwania francuskich samonaprowadzających się torped, a ich zapas może sięgać 10 sztuk. Uzupełnia je sześciolufowa wyrzutnia Creusot-Loire LR 6 Mle 1972 rakietowych bomb głębinowych systemu Boforsa kal. 375 mm. Wyrzutnia jest automatycznie przeładowywana i ma zapas 45 pocisków o masie 107 kg i zasięgu do 1600 m.
Wyposażenie radioelektroniczne obejmuje radar dozoru ogólnego Signaal DA05, radar dozoru nawodnego i kierowania ogniem Signaal WM25, radar nawigacyjny Raytheon TM 1645/9X (po modernizacji: Signaal Scout), system informacji bojowej Signaal SEWACO IV, system rozpoznawczy swój-obcy Mk XII. Początkowo okręty miały stację hydrolokacyjną Westinghouse SQS-505A, następnie wymienioną na Computing Devices Canada SQS-510. Po modernizacji w 2002 roku mają też optroniczny system kierowania ogniem Sagem Vigy 1.
Okręty wyposażone były w system ostrzegania przed opromieniowaniem radarem Thomson-CST DR 2000, zastępowany przez Argos AR 900. Mają dwa systemy samoobrony Tracor MBA SRBOC z 6-lufowymi wyrzutniami celów pozornych Mk 36 oraz holowany wabik przeciwtorpedowy Nixie SLQ-25.
Służba thumb|„Dryzki” podczas ćwiczeń z amerykańskim niszczycielem USS „Oscar Austin” w 2017 „Wandelaar” został przyjęty do służby w marynarce Belgii 27 października 1978 roku. Brał udział m.in. w manewrach BALTOPS w czerwcu 1994 roku, odwiedzając 10 czerwca Gdynię. Począwszy od 1996 roku do pierwszych lat kolejnego wieku systemy okrętu zostały poddane kilkuetapowej modernizacji.
Na przełomie 2004 i 2005 roku trwały rozmowy na temat sprzedaży okrętu Bułgarii, aby dostosować jej marynarkę do standardów zachodnich. Rząd bułgarski zgodził się na zakup okrętu 17 marca 2005 roku, a do jego przekazania doszło w październiku tego roku. Była to pierwsza z trzech fregat tego typu przejętych przez Bułgarię. Otrzymała nazwę „Dryzki” (bułg. Дръзки, pol. dziarski), noszoną wcześniej m.in. przez torpedowiec z początku XX wieku (w transkrypcji zachodniej spotyka się formę „Drazki”).
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Belgijskie okręty Kategoria:Bułgarskie okręty